II GSK 825/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-30
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Hanna Kamińska, Maria Lorych-Olszanowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak decyzji Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzającej spełnienie warunków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostępności dla osób niepełnosprawnych w nowym obiekcie, w okresie od przeniesienia tam zatrudnionych osób niepełnosprawnych do dnia wydania takiej decyzji, stanowi podstawę do stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej, mimo że faktycznie warunki te były spełnione?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Pracy i Polityki Społecznej, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że samo formalne nieposiadanie decyzji Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzającej spełnienie warunków w nowym obiekcie, w okresie od przeniesienia tam zatrudnionych osób niepełnosprawnych do dnia wydania takiej decyzji, nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej, jeśli faktycznie warunki te były spełnione. Celem przepisu jest zapewnienie godziwych warunków pracy, a jego osiągnięcie może być stwierdzone również innymi środkami dowodowymi niż tylko decyzja PIP.Stan faktyczny
Spółka M. P. S.A. utraciła status zakładu pracy chronionej z dniem 1 stycznia 2007 r. z powodu niespełnienia warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzającej spełnienie warunków w nowym obiekcie przy ul. P. 5a w K. od dnia przeniesienia tam zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego, a stwierdzenie utraty statusu jedynie z powodu braku formalnego dokumentu było nieproporcjonalne. Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 123/09 w sprawie ze skargi M. P. S.A. w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez M. P.S.A. w K. (zwana dalej: spółką, pracodawcą) decyzję Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia 21 listopada 2008 r., [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 21 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny.
Małopolski Urząd Wojewódzki w K. przeprowadził w dniu 14 września 2007 r. u pracodawcy – M. P. S.A. kontrolę w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków wynikających z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92).
W wyniku tej kontroli ustalono, że wymieniony powyżej pracodawca zatrudniał osoby niepełnosprawne w obiekcie przy ul. P. 5a w K., a na dzień kontroli nie posiadał decyzji Państwowej Inspekcji Pracy o spełnieniu w obiekcie przy ul. P. 5a w K. warunków wynikających z art. 28 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Decyzją z dnia 10 października 2007 r., nr [...], Państwowa Inspekcja Pracy - Okręgowy Inspektor Pracy w K., na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych stwierdziła, że pomieszczenia przy ul. P. 5a w K. odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higienicznosanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich.
Pismem z dnia z dnia 16 października 2007 r., Wojewoda Małopolski zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie spełnienia przez tego pracodawcę warunków i obowiązków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Decyzją z dnia 17 stycznia 2008 r., nr [...] Wojewoda Małopolski uchylił z dniem 1 stycznia 2007 r. status zakładu pracy chronionej pracodawcy prowadzącemu M. P. S.A. w K..
Powyższa decyzja została uchylona przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia 26 marca 2008 r., nr [...] , na skutek wniesionego przez spółkę odwołania, a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Minister wskazał m.in., że art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie przewiduje uchylenia statusu zakładu pracy chronionej lecz jego utratę. Przepis ten stanowi bowiem, że "Wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej w razie niespełniania warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 i art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2, lub odpowiednio art. 28 ust. 1 pkt 1-3, art. 29 lub 30 ust. 2b, z dniem zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z tych warunków lub obowiązków."
Po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu 21 maja 2008 r. Wojewoda Małopolski wydał decyzję, na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w której stwierdził utratę z dniem 1 stycznia 2007 r. statusu zakładu pracy chronionej przyznanego pracodawcy prowadzącemu M. P. S.A. w K.
Zdaniem organu, pracodawca nie spełniał warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, od dnia 1 stycznia 2007 r. tj. od dnia przeniesienia zatrudnionych osób niepełnosprawnych do obiektu przy ul. P. 5a w K. do dnia wydania przez Państwową Inspekcję Pracy pozytywnej decyzji w sprawie tego obiektu. Spółka nie zgłosiła tego miejsca jako nowego miejsca prowadzenia działalności, w którym pracują osoby niepełnosprawne, ani nie wystąpiła z wnioskiem o dokonanie zmian w decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej. Nie przedłożyła także decyzji Państwowej Inspekcji Pracy o spełnieniu w obiekcie przy ul. P. 5a w K. warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu, spółka od dnia 1 stycznia 2007 r. nie spełniała warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 2. Przedstawiła wprawdzie decyzję Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia 10 października 2007 r., która została wydana na jej wniosek z dnia 17 września 2007 r., jednak decyzja ta nie obejmowała okresu od dnia 1 stycznia 2007 r. Organ nie mógł zatem uznać, że pracodawca od dnia 1 stycznia 2007 r. spełniał warunki wynikające z art. 28 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Decyzja Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 10 października 2007 r. nie miała więc wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące wcześniejszego okresu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania spółki Minister Pracy i Polityki Społecznej, utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego stwierdzającą utratę statusu zakładu pracy chronionej. W uzasadnieniu Minister podzielił stanowisko organu I instancji. Stosownie do art. 30 ust. 4 ustawy, pracodawca jest zobowiązany do zawiadomienia organu administracyjnego o każdej zmianie dotyczącej spełniania warunków i realizacji obowiązków, o których mowa w art. 28 oraz art. 33 ust. 1 i 3 ustawy. W ocenie organu, jeżeli tego nie czyni, to musi ponosić konsekwencje wynikające z naruszenia przez niego prawa. Nie może on korzystać z przywilejów przysługujących zakładom pracy chronionej, jeżeli nie spełnia wymaganych prawem warunków. Zgodnie z art. 28 ust. 2 okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2, stwierdza na wniosek pracodawcy Państwowa Inspekcja Pracy. Organ stwierdził zatem, że pracodawca zobowiązany był do wystąpienia do Państwowej Inspekcji Pracy z wnioskiem o stwierdzenie spełniania warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2. Według organu, pisma z dnia 8 stycznia 2007 r., na które powoływała się spółka, nie wpłynęły do Państwowej Inspekcji Pracy. Organ nie uznał jako potwierdzających wersję strony również innych pism przez nią przedstawionych. Zdaniem Ministra, wszelkie działania mające doprowadzić do stanu zgodnego z obowiązującym prawem strona podjęła dopiero po kontroli przeprowadzonej przez Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie we wrześniu 2007 r. Treść przepisu art. 30 ust. 3 wskazuje, iż decyzja stwierdzająca utratę statusu zakładu pracy chronionej nie zapada w granicach uznania administracyjnego. Wystąpienie przesłanki uzasadniającej stwierdzenie utraty statusu obligowało więc Wojewodę Małopolskiego do wydania decyzji takiej treści.
Uchylając zaskarżoną przez Spółkę decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, jak również decyzję Wojewody Małopolskiego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że stanowisko organu nosi znamiona dowolności. Z treści decyzji Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 10 października 2007 r. nie można bowiem wyprowadzić wniosku, że skontrolowany obiekt nie spełniał na dzień 1 stycznia 2007 r. warunków wymienionych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy. W ocenie Sądu I instancji, z decyzji tej wynika jedynie, że pomieszczenia M. P. S.A. przy ul. P 5a w K odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higienicznosanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich. Nie ma w niej natomiast odniesienia do tego, czy warunki takie były lub nie były spełnione w dniu 1 stycznia 2007 r. W uzasadnieniu znalazło się jedynie stwierdzenie, że w trakcie kontroli przedłożono oświadczenie Wiceprezesa Zarządu B. K. o spełnieniu przez budynek przy ul. P 5a w K wymagań wynikających z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy w okresie od stycznia 2007 r. do dnia kontroli. Państwowa Inspekcja Pracy w piśmie z dnia 6 stycznia 2008 r. wyjaśniła, że przytoczenie treści tego oświadczenia w uzasadnieniu decyzji miało charakter informacyjny i nie jest wystarczającym warunkiem do wydania przez PIP pozytywnej decyzji odnośnie spełnienia wymagań ustawy przez ww. budynek w okresie poprzedzającym czynności kontrolne inspektora pracy. Według Sądu I instancji, przy przyjęciu niespornego założenia, że pomieszczenia, z których skarżąca korzystała od 1 stycznia 2007 r. powinny odpowiadać warunkom określonym w art. 28 ust. 1 pkt 2, organ powinien ustalić w tym zakresie stan faktyczny, a nie jedynie poprzestać na stwierdzeniu, że warunki te nie zostały spełnione. Nie została bowiem przedłożona stosowna decyzja Państwowej Inspekcji Pracy obejmująca okres od 1 stycznia 2007 r. do 10 października 2007 r. Zdaniem Sądu I instancji, legitymowanie się taką decyzją jest niezbędnym warunkiem, od którego spełnienia zależy zachowanie przez pracodawcę statusu zakładu pracy chronionej. W sytuacji jednak, gdy status taki został już nadany, a pomimo braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, wszystkie warunki określone w powołanym powyżej przepisie są spełnione, to stwierdzenie utraty statusu zakładu pracy chronionej tylko z uwagi na nielegitymowanie się taką decyzją obejmującą cały okres działalności, byłoby nieproporcjonalne do wagi stwierdzonego braku formalnego. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, celem omawianego przepisu jest zapewnienie niepełnosprawnym pracownikom godziwych i bezpiecznych warunków pracy. Osiągnięcie przez pracodawcę tego celu może być stwierdzone nie tylko poprzez uzyskanie stosownej decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, ale również innymi środkami dowodowymi. Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie, organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy obiekt przy ul. P. 5a w K. faktycznie spełniał, czy też nie spełniał na dzień 1 stycznia 2007 r. warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy. W ocenie WSA, Spółka, posiadając od 1996 r. status zakładu pracy chronionej, miała obowiązek informowania o każdej zmianie dotyczącej spełnienia warunków i realizacji obowiązków, o których mowa w art. 28 i 33 ust. 1 i 3 ustawy w terminie 14 dni od daty tej zmiany, co wynika wprost z art. 30 ust. 4 pkt 1 ustawy. Jednakże – jak zauważył Sąd I instancji – wśród podstaw do wydania decyzji stwierdzającej utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej ustawodawca nie przewidział uchybienia w postaci samego niepoinformowania o zmianach, a jedynie niespełnianie warunków lub obowiązków, o których mowa m.in. w art. 28 ust. 1-3 ustawy. Utrata statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej pociąga za sobą między innymi konsekwencje finansowe dla strony, polegające na obowiązku zwrotu pobranej pomocy publicznej otrzymanej w związku z legitymowaniem się statusem zakładu pracy chronionej. Takie uregulowanie nakłada na organy administracji obowiązek szczególnie wnikliwego zbadania sprawy, a zebranie materiału dowodowego winno się odbywać ściśle według procedury przewidzianej dla tego rodzaju spraw. Sąd I instancji stwierdził zatem, że ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego sprawy i jego ocena dokonana przez organy są niewystarczające, a w konsekwencji uniemożliwiają dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Pracy i Polityki Społecznej, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez przyjęcie błędnej wykładni art. 28 ust. 2 oraz art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że organ nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego, czym naruszył przepisy dotyczące postępowania dowodowego. W uzasadnieniu organ podał, że powołanie się przez Sąd na funkcjonalną wykładnię przepisów omawianej ustawy jest w sprawie nieuprawnione i niezgodne z literalną wykładnią art. 28 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 oraz art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Zdaniem kasatora, z konstrukcji przepisu art. 28 ust. 1 pkt. 2 ustawy o rehabilitacji, nie ma podstaw do uznania, iż jakikolwiek inny organ niż PIP jest uprawniony do stwierdzenia spełniania warunków określonych w tym przepisie. Tylko Państwowa Inspekcja Pracy uprawniona jest do wydania decyzji potwierdzającej spełnianie wymaganych przez przepisy warunków wynikających z art. 28 ust 1 pkt 2 ustawy. W ocenie organu, błędne jest rozumowanie Sądu, że w niniejszej sprawie utrata statusu zakładu pracy chronionej nastąpiła wskutek niepoinformowania o zmianach dotyczących spełnienia warunków, o których mowa w art. 28 i art. 33 ustawy o rehabilitacji. Podstawą wydania takiej decyzji, w niniejszej sprawie było niespełnianie warunków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 ustawy o rehabilitacji, co zostało szeroko omówione w decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną postępowanie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny, z uwzględnieniem przeprowadzonych dowodów a wyciągnięte w wyniku analizy wnioski i podjęte rozstrzygnięcie odpowiadają ustaleniom dokonanym w tym postępowaniu. Posiadanie statusu zakładu pracy chronionej uzależnione jest m.in. od spełnienia warunków z art. 28 ust. 1 pkt 2, które stwierdzane są przez Państwową Inspekcję Pracy w drodze decyzji. Tym samym brak w/w decyzji PIP uniemożliwia stwierdzenie faktu zastosowania się przez stronę do przepisów ustawy o rehabilitacji. Sam brak wymaganej decyzji PIP stanowi o niespełnieniu warunków, o których mowa w art.
28 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy. Spółka nie przedłożyła aktualnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy, iż użytkowane przez nią obiekty i pomieszczenia odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich. Nie udokumentowała więc spełniania ustawowo określonych warunków dla zakładu pracy chronionej w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 10 października 2007 r., tj. od dnia przeniesienia zatrudnionych osób niepełnosprawnych do obiektu przy ul. P. 5a w K.. Miejsce to nie zostało zgłoszone Wojewodzie Małopolskiemu jako nowe miejsce prowadzenia działalności, w którym pracują osoby niepełnosprawne i pracodawca nie wystąpił z wnioskiem o dokonanie zmian w decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej. Wojewoda był zatem zobowiązany do wydania decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej, na co wskazuje konstrukcja przepisu art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Została ona oparta na podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego organ zarzucił przyjęcie błędnej wykładni art. 28 ust. 2 oraz art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, a w zakresie przepisów proceduralnych naruszenie art.3, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że organ nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego, czym naruszył przepisy dotyczące postępowania dowodowego. Kastor kwestionuje uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc, że Sąd nieprawidłowo przyjął, iż organy nie przeprowadziły należycie postępowania wyjaśniającego. Postępowanie, w ocenie organu, zostało przeprowadzone rzetelnie i wnikliwe, co doprowadziło do stwierdzenia, że pracodawca nie udokumentował spełniania ustawowo określonych warunków dla zakładu pracy chronionej w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 10 października 2007 r. tj. od dnia przeniesienia zatrudnionych osób niepełnosprawnych do obiektu przy ul. P. 5a w K. Nie przedłożył bowiem decyzji Państwowej Inspekcji Pracy o spełnieniu w ww. obiekcie warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy, obejmującej wskazany okres. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że organ kwestionuje konieczność przeprowadzania ponownie postępowania wyjaśniającego w kierunku wskazanym przez Sąd I instancji, przyjmując, iż nie będzie ono miało wpływu na wynik sprawy, bowiem nie doprowadzi do zmiany stanu faktycznego. Ponieważ brak decyzji PIP uniemożliwia stwierdzenie faktu zastosowania się przez stronę do przepisów ww.ustawy i świadczy o niespełnieniu warunków przewidzianych w art. 28 ust. 1 pkt 2, co obliguje organ wydania decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej na podstawie przepisu art. 30 ust. 3.
Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do tak przedstawionego zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, należy stwierdzić, że Sąd i instancji prawidłowo przyjął, iż utrata statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej pociąga za sobą między innymi konsekwencje finansowe dla strony, polegające na obowiązku zwrotu pobranej pomocy publicznej otrzymanej w związku z legitymowaniem się statusem zakładu pracy chronionej, co nakłada na organy administracji obowiązek szczególnie wnikliwego zbadania sprawy. Zebranie materiału dowodowego w zgodzie z przepisami procedury przewidzianej dla tego rodzaju spraw jest kwestią najistotniejszą z uwagi na konsekwencje decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej. Sąd I instancji trafnie zauważył, że z treści decyzji Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 10 października 2007r. nie można wyprowadzić niepodważalnego wniosku, iż skontrolowany obiekt nie spełniał na dzień 1 stycznia 2007r. warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z decyzji tej wynika jedynie, że przedmiotowe pomieszczenia odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higienicznosanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich. Organ zatem nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy obiekt faktycznie spełniał na dzień 1 stycznia 2007r. warunki określone w ustawie, mimo przedstawienia przez stronę w postępowaniu administracyjnym stosownych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że uchybienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego i jego oceny, jakich dopuściły się organy obu instancji, miały istotny wpływ na wynik sprawy, wbrew zarzutowi podnoszonemu w skardze kasacyjnej.
Nieusprawiedliwiony jest także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni przepisów art. 28 ust. 2 oraz art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Przepis art. 30 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu pracy chronionej w razie niespełnienia warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 i art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 i 2, lub odpowiednio art. 28 ust. 1 pkt 1-3, art. 29 lub 30 ust. 2b), z dniem zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z tych warunków lub obowiązków. Organ przyjął, że jedynie legitymowanie się decyzją Państwowej Inspekcji Pracy jest warunkiem, od którego spełnienia zależy zachowanie przez pracodawcę statusu zakładu pracy chronionej. Niewątpliwie jest to jeden z warunków, którego wypełnienie jest wymagane przy ubieganiu się o przyznanie takiego statusu. W sytuacji jednak, gdy status taki został już nadany, a pomimo braku decyzji Państwowej Inspekcji Pracy, wszystkie określone w powołanym przepisie art. 28 ust. 1 pkt 2 są spełnione, to stwierdzenie utraty statusu pracy chronionej tylko z uwagi na brak takiej decyzji obejmującej cały okres działalności, byłoby nieproporcjonalne do wagi stwierdzonego braku formalnego. Celem omawianego przepisu jest niewątpliwie zapewnienie niepełnosprawnym pracownikom godziwych i bezpiecznych warunków pracy. Zatem osiągniecie przez pracodawcę tego celu może być stwierdzone nie tylko poprzez uzyskanie stosownej decyzji Państwowej Inspekcji Pracy. W przypadku decyzji, o której mowa wojewoda i minister mogą prowadzić w sprawie postępowanie dowodowe mające na celu stwierdzenie, czy pracodawca stosuje się do przepisów art. 28 i 33 ustawy. Obejmuje ono pozyskiwanie dowodów m.in. z oględzin - dokumentów, pomieszczeń, z zeznań świadków, z opinii biegłego (por. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Komentarz, Katarzyna Bereda- Łabędź, Luiza Klimkiewicz, Anna Pałecka, Dom Wydawniczy ABC, wyroki NSA: z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt II GSK 270/05; z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt II GSK 164/060). Na nieodzowność wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów powołanej ustawy zwrócił uwagę WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2276/07. Słusznie również zauważył Sąd I instancji, że wśród podstaw do wydania decyzji stwierdzającej utratę przyznania statusu zakładu pracy chronionej ustawodawca nie przewidział uchybienia w postaci samego niepoinformowania o zmianach, a jedynie niespełnienia warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 28 ust. 1-3 ustawy.
Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło