I SA/Wa 22/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Monika Nowicka WSA Maria Tarnowska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi F. S.A. w K. w likwidacji na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2000 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. stwierdzającej uwłaszczenie z dniem 5 grudnia 1990 r. K. działką nr [...] położoną w K. Z ustaleń organu wynika, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 1995 r. stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez K. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] oraz nabycie własności budynków i budowli położonych na tym gruncie, w tym część odpłatnie. Pismem z dnia 9 września 1999 r. F. SA w K. w likwidacji, wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr z dnia [...] września 2000 r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, wskazując na brak interesu prawnego. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stroną jest osoba posiadająca interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Spółka [...] uważa, że akt notarialny z dnia [...] grudnia 1949 r. o przejęciu od Spółki nieruchomości na własność Skarbu Państwa jest nieważny. W świetle akt działka nr [...] powstała z działek nr [...], przy czym w tych księgach wskazano, że prawem własności dysponuje Skarb Państwa. Działki te zostały następnie ujęte w [...], bez zmiany właściciela. Z parcel ujętych w w/w akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 1949 r. co najmniej późniejsza działka nr [...] weszła w skład działki nr [...]. Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2007 r. oddalił apelację Spółki [...] od wyroku Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., w świetle którego Sąd nie stwierdził nieważności wymienionego aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1949 r. Oznacza to, w ocenie organu, że Spółka [...] nie odzyskała prawa własności, a więc i nie posiada tego prawa również do działki nr [...] lub jej części. Tym samym Spółka nie mając interesu prawnego nie posiada legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury [...] SA z siedzibą w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając: 1) błędne ustalenie, iż ważna była umowa sprzedaży z dnia [...] grudnia 1949 r., w oparciu o którą jako właściciel nieruchomości objętych decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. w księgach wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości ujawniony był Skarb Państwa. 2) naruszenie art. 28 kpa poprzez uznanie, iż [...] SA nie jest podmiotem legitymowanym do złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r., pomimo, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, iż właścicielem tych nieruchomości stał się Skarb Państwa. 3) błędne utrzymanie w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2000 r., którą Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r., powołując się na nabycie przez Skarb Państwa własności nieruchomości objętych tą decyzją w oparciu o umowę z dnia [...] grudnia 1949 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jeżeli, tak jak w rozpatrywanej sprawie, wpłynęło żądanie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r., obowiązkiem organu nadzoru jest zbadanie, czy wnoszący żądanie [...] SA ma przymiot strony. Jest przyjęte w orzecznictwie, że stroną w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności decyzji jest ten, kto był stroną postępowania zwykłego zakończonego kontrolowaną decyzją, jak również ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący interes prawny do bycia stroną w postępowaniu nadzorczym uzasadnia tym, że przysługuje mu tytuł własności do działki nr [...] objętej decyzją uwłaszczeniową. Zdaniem skarżącego, Skarb Państwa nie nabył własności tej nieruchomości w oparciu o umowę z dnia [...] grudnia 1949 r. sporządzaną w formie aktu notarialnego nr rep. [...], gdyż umowa ta jest nieważna, co stwierdził zarówno Sąd Okręgowy w K. w wyroku z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn. akt [...] jak i Sąd Apelacyjny w K. w wyroku z dnia [...] lutego 2007 r. Materiał dokumentacyjny wskazuje jednoznacznie, że skarżącemu nie przysługuje tytuł prawno-rzeczowy do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że działka nr [...] powstała z działek nr [...], które zostały ujęte w księdze wieczystej KW [...] i jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa. Skarb Państwa nabył własność części tych działek na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] grudnia 1949 r. w formie aktu notarialnego od F. SA w K.. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie została stwierdzona nieważność tej umowy prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, a tylko ten sąd jest właściwy do orzeczenia o nieważności czynności cywilno-prawnej. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn. akt [..] Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo F. SA o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW [...] przez wykreślenie wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa i użytkowania wieczystego K. SA z siedzibą w K. i w to miejsce w zakresie prawa własności wpisanie F. SA w likwidacji z siedzibą w K. oraz powództwo o ustalenie, że umowa sprzedaży z dnia [...] grudnia 1949 r. nr rep. [...] jest nieważna i w związku z tym 5 grudnia 1990 r. F. SA z siedzibą w K. była właścicielem nieruchomości położonej w K., składającej się wówczas z działki [...] i nadal jest właścicielem wzmiankowanej nieruchomości. Wiążąca jest sentencja prawomocnego wyroku, a nie jego uzasadnienie. (art. 365 § 1 kpc). Tak więc w księdze wieczystej jako właściciel przedmiotowej nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa, a zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361, ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to istnieje do czasu, gdy wpisane prawo nie zostanie wykreślone. Tak więc w sytuacji, gdy skarżący nie jest wpisany w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości objętej decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] marca 1995 r., a umowa sprzedaży przez [...] SA tej nieruchomości Skarbowi Państwa aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1949 r. nie została unieważniona prawomocnym wyrokiem właściwego sądu powszechnego brak jest podstaw do uznania, że skarżącemu przysługuje tytuł prawno-rzeczowy do tej nieruchomości. Tym samym skarżący nie wykazał by miał interes prawny w żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W sytuacji, gdy z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji występuje podmiot, który nie ma przymiotu strony, organ odmawia wszczęcia postępowania w takiej sprawie, co wynika z art. 157 § 3 kpa. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest więc zgodne ze stanem faktycznym mającym potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym jak i ze wskazanymi przepisami prawa. Nie znajdują wobec tego uzasadnienia zarzuty podniesione w skardze co czyni ją bezzasadną. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.