II SA/Kr 561/09
WyrokWSA w Krakowie2009-06-24
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Małgorzata Brachel-Ziaja, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Starosty zezwalająca na schwytanie lub wypłoszenie dzikiego zwierzęcia (kuny) z prywatnej posesji, wydana na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa łowieckiego, może zostać uznana za nieważną z powodu braku oznaczenia adresata, niewykonalności lub groźby kary w przypadku jej wykonania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Starosty zezwalająca na schwytanie lub wypłoszenie kuny z prywatnej posesji nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Decyzja zawierała oznaczenie adresata poprzez wskazanie wnioskodawcy, była wykonalna, a jej wykonanie nie groziło karą. Sąd podkreślił, że interpretacja przepisów prawa, w tym Prawa łowieckiego, nie może ograniczać się do wykładni literalnej, a wnioskowanie a maiori ad minus jest dopuszczalne w celu ustalenia rzeczywistego sensu przepisów.Stan faktyczny
M.K. zwrócił się do Starosty o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie kuny z jego domu. Po kilku etapach postępowania, Starosta wydał decyzję zezwalającą na schwytanie lub wypłoszenie kuny, określając jednocześnie warunki wykonania tej decyzji, w tym wymóg skorzystania z pomocy osób uprawnionych. M.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące braku oznaczenia adresata, niewykonalności decyzji oraz groźby kary w przypadku jej wykonania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. M.K. złożył skargę do WSA w Krakowie, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Izabela Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2009 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1 i § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6 kpa, art. 9 ust 2 ustawy z 13. 10. 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r., Nr 127, poz. 1066 ze zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z 12. 10. 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17. 11. 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 98, poz. 1925) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z [...] czerwca 2008 r. znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji SKO podało, że pismem z 14. 02. 2008 r. M.K. zwrócił się do Starosty Powiatu B. z prośbą o wydanie decyzji administracyjnej na usunięcie z jego domu zwierzęcia dzikiego - kuny. W/w piśmie wskazał, iż kuna zamieszkująca w jego domu poczyniła ogromne szkody, w tym zniszczyła folię ochronną na poddaszu, regipsy oraz ocieplenie. Wskazał, że 28 listopada 2007 r. zwrócił się w sprawie usunięcia kuny do Burmistrza B. , jednak jego wniosek pozostał bez odpowiedzi. Postanowieniem z [...]. 03. 2008 r. znak: [...] Starosta Powiatu B. działając w trybie art. 65 kpa przekazał wniosek M.K. z 14. 02. 2008 r. Burmistrzowi B. celem rozpatrzenia wg właściwości. Zażalenie na powyższe postanowienie Starosty B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] M.K. stwierdzając, iż w sprawie usunięcia kuny z posesji zwracał się już do Burmistrza Miasta B. oraz Komendanta Straży Miejskiej w B. , jednak obydwa te organy uznały się za niewłaściwe w sprawie. Wskazał, że w sprawie usunięcia kuny z posesji zwrócił się do Ministerstwa Środowiska i otrzymał pismo z Ministerstwa, z którego wynika, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo łowieckie to właśnie Starosta jest organem właściwym do wydawania decyzji o odłowie lub odstrzale redukcyjnym zwierząt dzikich.
W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...]. 04. 2008 r. uchyliło w całości postanowienie Starosty B. z [...]. 03. 2008 r. i przekazało wniosek M.K. z 14 lutego 2008 r. do rozpatrzenia Staroście B.
W następstwie powyższego Starosta B. decyzją z [...] czerwca 2008 r. znak: [...] działając w trybie art. 9 ust 2 ustawy z 13. 10. 1995 r. -Prawo łowieckie uchylił wynikający z powołanego przepisu zakaz i zezwolił na schwytanie lub wypłoszenie zwierzęcia dzikiego - kuny z prywatnej posesji wnioskodawcy. Jednocześnie organ l instancji stwierdził, iż usunięcia kuny dokonać mogą jedynie osoby uprawnione do wykonywania polowania m. in. członkowie kół łowieckich, do schwytania zwierzyny użyć można jedynie sieci lub pułapek nie raniących i nie chwytających za kończynę, schwytane zwierzę należy przetransportować i wypuścić w jego naturalnym środowisku bytowania zaś po zakończeniu postępowania wnioskodawca zobowiązany jest do złożenia w Starostwie Powiatowym w B. pisemnego sprawozdania z przeprowadzonej procedury.
W dniu 4 lipca 2008 r. M.K. skierował do Starosty B. wniosek o rekompensatę szkód spowodowanych przez kunę w okresie od 11 marca 2008 r. do 3 czerwca 2008 r. tj. od wydania przez Starostę postanowienia przekazującego sprawę do rozpatrzenia wg właściwości Burmistrzowi B. do wydania przez Starostę prawidłowej decyzji znak: [...] Następnie 9 lipca 2008 r. M.K. wystąpił do Starostwa Powiatowego w B. z wnioskiem o sfinansowanie kosztów związanych z usunięciem kuny. W odpowiedzi na w/w wnioski otrzymał odmowną odpowiedź.
W dniu 20. 11. 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek M.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. z [...] 06. 2008 r. znak: [...], wskazujący, że w/w decyzja w sposób rażący narusza prawo, ponieważ nie wskazuje adresata, decyzja jest niewykonalna z powodu wprowadzenia warunku posłużenia się osobą należącą do organizacji obcej porządkowi prawnemu oraz że jej wykonanie byłoby zagrożone karą.
Kolegium w obszernym uzasadnianiu swojego rozstrzygnięcia z [...] stycznia 2009 r. znak: [...], wskazało, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a co za tym idzie nie narusza prawa w sposób rażący. Nadto wskazał, że skarżona decyzja posiada adresata, nie jest niewykonalna, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą.
Po rozpoznaniu wniosku M.K. o ponowne rozpoznanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2009 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, pkt 5 i pkt 6 kpa oraz art. 9 ust. 2 ustawy z 13 . 10. 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r., Nr 127, poz. 1066 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...] stycznia 2009 r., uznające decyzję Starosty B. z [...] czerwca 2008 r. za prawidłową. Kolegium wskazało, że decyzja ta wydana została na skutek realizacji żądania M.K. wyrażonego we wniosku z 14 lutego 2008 r. i jest zgodna z treścią żądania wnioskodawcy. Decyzją z [....].06. 2008 r. Starosta B. , zniósł zakaz wynikający z treści art. 9 ust 1 pkt 2 Prawa łowieckiego i zezwolił M.K. na usunięcie lub wypłoszenie zwierzęcia dzikiego z własnej posesji. Takie rozstrzygnięcie było jedynym, do jakiego wydania uprawniony był w tym zakresie Starosta B. . Wydanie decyzji miało na celu ułatwienie wnioskodawcy pozbycia się zwierzęcia dzikiego, które wyrządzało szkody na poddaszu budynku mieszkalnego należącego do wnioskodawcy. Kolegium wskazało, że jak wynika z wniosku M.K. z 4. 07. 2008 r. skierowanego do Starosty B. o powołanie biegłego do oszacowania szkód wyrządzonych przez kunę - strona była, przynajmniej do pewnego momentu, usatysfakcjonowana orzeczeniem Starosty stwierdzając m.in. " (...) po moich interwencjach została wydana prawidłowa decyzja Starosty B. - znak: [...]." Zdaniem Kolegium, Starosta B. , w świetle obowiązujących przepisów nie mógł wydać decyzji o innej treści, która pozwoliłaby na usunięcie dzikiego zwierzęcia z prywatnej posesji.
Zarówno w treści wniosku z 18. 11. 2008 r. jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.K. żądanie stwierdzenie nieważności opiera on na przesłankach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 , pkt 5 oraz pkt 6 kpa, twierdząc, że decyzja organu l instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem nie wskazano w niej adresata (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, wprowadza bowiem warunek posłużenia się osobą należącą do organizacji obcej porządkowi prawnemu (art. 156 § 1 pkt 5 kpa) oraz w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 kpa) ponieważ uprawnionym do schwytania kuny został M.K. , natomiast zgodnie z warunkiem wskazanym w decyzji z [...] czerwca 2008 r. tylko osoba posiadająca uprawnienie do wykonywania polowania może usunąć kunę z budynku.
Kolegium ponownie stwierdziło że ustawodawca wprowadzając nadzwyczajny tryb kontroli decyzji administracyjnej w postaci stwierdzenia nieważności, nie odnosił go do każdej decyzji naruszającej prawo, a tylko do takiej, która została wydana z rażącym jego naruszeniem.
Organ odwoławczy stwierdził, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, a także w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu 5 gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z 25.11. 1997, sygn. akt III SA 1201/96, Vademecum Przedsiębiorcy Podatnika z 1998 nr 5 s. 65). Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni.
Kolegium podtrzymało w całej rozciągłości swoje stanowisko, zaprezentowane w decyzji z [...] stycznia 2009 r. wskazując, że decyzja Starosty B. z [...].06. 2008 r. - wbrew twierdzeniom M.K. - zawiera w swej treści oznaczenie strony, do której została skierowana. Świadczy o tym wskazanie, że przedmiotowa decyzja wydana została na wniosek M.K. z 18. 02. 2008 r. (wskazana data w rzeczywistości jest datą wpływu wniosku, sporządzonego w dniu 14 lutego 2008 r., do Starostwa Powiatowego w B. ) oraz jej doręczenie adresatowi. Nie doszło zatem w analizowanej sprawie do naruszenia art. 107 § 1 kpa, a co za tym idzie do kwalifikowanego rażącego naruszenia prawa.
Jako drugą podstawę żądania stwierdzenia nieważności decyzji M.K. podał przesłankę określoną w treści art. 156 § 1 pkt 5 kpa, tj. niewykonalność decyzji. W jego ocenie przyczynę niewykonalności stanowił zawarty w decyzji warunek, iż usunięcia kuny mogą dokonać jedynie osoby uprawnione do wykonywania polowania m. in. członkowie kół łowieckich. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.K. dołączył treść własnej korespondencji jaką prowadził z Okręgowym Związkiem Łowieckim w T. , z której - w jego ocenie -wynika, iż brak jest przepisów pozwalających członkom Polskiego Związku Łowieckiego na usunięcie kuny z posesji wnioskodawcy. W tej kwestii Kolegium wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny niewykonalność decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 kpa może być faktyczna jak i prawna. W pierwszym przypadku niewykonalność decyzja polega na tym, że nie ma możliwości technicznych jej wykonania, a w drugim - istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność decyzji może wynikać z okoliczności faktycznych, które będą znane stronie lub organowi administracyjnemu, czy też osobom postronnym. Niewykonalność ta powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które znamionują dwie cechy: istniały już w dacie wydania decyzji i są nieusuwalne przez cały czas (por. B. Adamiak, J. Borkowski. Kpa. Komentarz, W-wa 2005 r. s. 744). Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji nie była niewykonalna w dniu jej wydania i nie jest też obecnie niewykonalna. Bez wątpienia bowiem realizując przedmiotową decyzję strona sama, we własnym zakresie może dokonać wypłoszenia kuny ze swojej posesji. Ponadto strona może schwytać kunę, jednakże w tym przypadku musi postępować w taki sposób aby nie wyrządzić zwierzęciu krzywdy zaś po schwytaniu zwierzę przetransportować do miejsca bytowania i wypuścić. Za bezzasadny w ocenie Kolegium uznać należy zarzut strony jakoby zawarcie w decyzji warunku, iż usunięcia kuny dokonać mogą jedynie osoby uprawnione do wykonywania polowania m. in, członkowie kół łowieckich, stanowi o jej niewykonalności. Wbrew twierdzeniom strony decyzja ta jest wykonalna natomiast powierzenie dokonania fizycznego usunięcia zwierzęcia dzikiego profesjonaliście, chociażby członkowi koła łowieckiego stanowi jedynie gwarant prawidłowego i bezpiecznego wykonania decyzji. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem Starosty B. , iż zawarcie w decyzji omawianego warunku służyć ma zapobieżeniu sytuacji, w której osoba nie obeznana z zasadami postępowania z dziką zwierzyną poniosłaby szkody na zdrowiu próbując samodzielnie usunąć kunę. Odnosząc się do wykonalności przedmiotowej decyzji Kolegium podniosło, że w aktach znajduje się pismo M.K. , w którym informuje organ l instancji, że skontaktował się z firmą, która świadczy odpłatne usługi polegające na usuwaniu kuny i posiada odpowiednie uprawnienia, a przypuszczalny koszt usunięcia kuny wyniesie około 1500-3000 zł. Organ odwoławczy wskazał, że o niewykonalności decyzji nie stanowi koszt jej wykonania.
Odnosząc się do zarzutu zagrożenia karą w przypadku wykonania decyzji (art. 156 § 1 pkt 6 kpa) kolegium wskazało, że w ustawie Prawo łowieckie znajduje się ogólny zakaz chwytania i odławiania dzikich zwierząt, ale od tej zasady przewidziany jest wyjątek w art. 9 ust. 2 w/w ustawy. Ponieważ Starosta B. udzieli w oparciu o dyspozycję z art. 9 ust. 2 zgody M.K. na schwytanie przedmiotowej kuny, to wykonanie decyzji zawierającej taką zgodę nie wywoła czynu zagrożonego karą.
Kolegium wskazało także, iż właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie lub wypłoszenie zwierzęcia dzikiego starosta , który wydał w tym zakresie decyzję administracyjną w dalszym ciągu obowiązany jest do ochrony naturalnego środowiska i zamieszkujących tam zwierząt, stąd też nie może pozostawić sposobu realizacji wydanej decyzji bez jakiejkolwiek kontroli.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył M.K. , wnosząc o jej uchylenie, jak również poprzedzającej ją decyzji SKO z [...] stycznia 2008. W skardze przywołał trzy główne zarzuty, które podnosił w toku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym . Po pierwsze zakwestionował, że jest adresatem decyzji Starosty B. z [...] czerwca 2008 r. znak: [...] dotyczącej zezwolenia na usunięcie lub wypłoszenie zwierzęcia dzikiego - kuny z jego posesji, wskazując, że przedmiotowa decyzja nie ma adresata przez co rażąco narusza prawo (art. 156 §1pkt 2 kpa). Nadto skarżący wskazał, że w jego ocenie gmina winna być adresatem decyzji Starosty B. Po drugie, w ocenie skarżącego, w/w decyzja jest niewykonalna i była niewykonalna w chwili jej wydania (art. 156 § 1 pkt 5 kpa). Zarzucił także, iż z przedmiotowej decyzji nie wynika czy skarżący ma możliwość czy obowiązek jej wykonania. Trzeci zarzut dotyczył kwestii zagrożenia karą w przypadku wykonania decyzji Starosty B. z [....]. 06. 2008 r. Nadto podniósł, że Starosta B. dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez upoważnienie "adresata" decyzji do wypłoszenia kuny, a z treści art. 9 ust 2 Prawa łowieckiego wynika, iż kompetencje Starosty nie rozciągają się na uchylenie zakazu płoszenia zwierzyny, ale jedynie uprawniają go do uchylenia nakazu chwytania i przetrzymywania zwierzyny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a.
W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ w ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają przepisom prawa.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją postępowania administracyjnego służącą do eliminacji z obrotu prawnego aktów prawnych dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad prawnych, wskazanych enumeratywnie w dyspozycji art. 156 § 1 kpa. Trzeba w związku z tym podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji wymaga od organu, przed którym toczy się postępowanie nieważnościowe bezwzględnego ustalenia, w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwości, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 kpa, przy jednoczesnym ustaleniu braku okoliczności, które zgodnie z art. 156 § 2 kpa uniemożliwiają stwierdzenie nieważności decyzji. Tylko bowiem w takiej sytuacji uzasadnione jest wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Trzeba przy tym wskazać, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w treści art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z 28.05.1985 r. ISA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30).
W sprawie zakończonej skarżoną decyzją M.K. zarzucił, że organ odwoławczy pomimo, że decyzja Starosty B. z [...] czerwca 2008 r., znak: [...] dotknięta była kwalifikowanymi wadami, wskazanymi w art. 156 § 1 pkt. 2, 5 i 6 kpa odmówił stwierdzenia jej nieważności.
Odnosząc się do zarzutu, iż Starosta B. nie wskazał prawidłowo adresata w decyzji z [...]. 06. 2008 r., do czego był zobligowany dyspozycją z art. 107 § 1 ab initio należy stwierdzić, że zarzut ten nie jest zasadny, co szczegółowo wyjaśniło SKO w T. w swoich decyzjach z [...] stycznia 2008 r. i [...]marca 2009 r.. Jak bowiem wynika z osnowy decyzji pierwszoinstancyjnej Starosta B. wydał ją: "....po rozpatrzeniu wniosku Pana M.K. z 18 lutego 2008 r." i uchylił wynikający z art. 9 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 13. 10. 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) zakaz płoszenia i chwytania zwierzyny, zezwalając na usunięcie lub wypłoszenie zwierzęcia dzikiego - kuny z prywatnej posesji, jednocześnie określając warunki tego usunięcia.
Należy podkreślić, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa decyzja została wydana przez Starostę B. po rozpoznaniu wniosku M.K. z 18 lutego 2008 r. ( data wpływu wniosku, sporządzonego 14 lutego 2008 r.), w którym wystąpił o uchylenie zakazu chwytania i płoszenia dzikiego zwierzęcia - kuny. Ponieważ organ l instancji jednoznacznie i wyraźnie wskazał w osnowie swojej decyzji z [...]. 06. 2008 r. że decyzję wydał po rozpatrzeniu wniosku M.K. , to nawet brak sformułowania, w którym organ wskazałby wprost, że "uchyla zakaz chwytania i płoszenia zwierzęcia dzikiego - kuny wobec M.K. " wraz ze wskazaniem jego adresu zamieszkania nie powoduje wątpliwości do kogo organ skierował przedmiotową decyzję. Należy podkreślić, że jak wynika z okoliczności sprawy M.K. był jedynym podmiotem, który miał interes prawny w sprawie uchylenia zakazu chwytania i płoszenia dzikiego zwierzęcia - kuny, ponieważ jak wskazał we wniosku z 18 lutego 2008 r., przedmiotowa kuna "zamieszkała" na poddaszu w jego domu, powodując w związku z tym duże szkody. Mając na uwadze dokonywaną w piśmiennictwie i orzecznictwie wykładnię pojęcia "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) trzeba wskazać, że w większości pojęcie rażącego naruszenia prawa odnosi się do przepisów materialnych, natomiast w odniesieniu do prawa procesowego, chociażby ze względu na możliwość wznowienia postępowania, tylko niektóre przypadki naruszeń mogą być kwalifikowane jako rażące. Zalicza się do tych przypadków przede wszystkim naruszenie ogólnych zasad kpa. Zarazem w każdym przypadku o tym czy miało rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel. Kpa. Komentarz, Zakamycze 2005. Lex 22/2009). O rażącym naruszeniu prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa można zatem mówić tylko w sytuacji gdy zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem objętym decyzją, a treścią obowiązującej normy prawnej. Warto przy tym podkreślić, że rażące naruszenie prawa może dotyczyć tylko
naruszenia takiej normy prawnej, która nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Jeżeli więc przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z nich nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 12.12. 2006 r. sygn. akt IIOSK 28/06, Lex 317191). Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja, tak jakby decyzja od początku nie była wydana. Zgodnie z dyspozycją z art. 107 § 1 kpa decyzja administracja musi zawierać oznaczenie strony lub stron, a skonkretyzowanie adresata decyzji stanowi element konieczny i decydujący o istnieniu decyzji administracyjnej. Trzeba przy tym podkreślić, że z treści art. 107 § 1 kpa nie wynika jakiś jedyny wzorcowy i wiążący sposób oznaczanie adresata lub adresatów decyzji administracyjnych.
A jeśli tak, to w ocenie Sądu nie tylko nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, ale nawet o naruszeniu prawa w zakresie skonkretyzowania adresata decyzji Starosty B. z [...] 06. 2008 r. w sytuacji gdy w osnowie decyzji wskazano z imienia i nazwiska wnioskodawcę, którego wniosek zainicjował postępowanie zakończone wydaniem przedmiotowej decyzji. Należy również wskazać, że decyzja została doręczona M. K.,, który po jej otrzymaniu nie wniósł odwołania, ale zgodnie z osnową prawidłowo odczytał, że jest jej adresatem. Świadczy o tym pismo M.K. z 9. 06. 2008 r., którym zawiadomił Starostę B. , że mając na uwadze "zalecenia zawarte w decyzji", przyznające mu uprawnienia do schwytania kuny znajdującej się w jego posesji, zwrócił się do firmy, która świadczy tego typu usługi, posiada odpowiednie zezwolenia i przeszkolonych pracowników. Konkludując, organ l instancji nie uchybił dyspozycji art. 107 § 1 kpa w zakresie oznaczenia strony.
Nie budzi również wątpliwości, że przedmiotowa decyzja nie została skierowana do innego podmiotu, a wskazanie w osnowie, że "usunięcia kuny mogą dokonać jedynie osoby uprawnione do wykonywania polowania m.in. członkowie kół łowieckich" stanowi jedynie o sposobie wykonania decyzji, a nie o adresacie uprawnienia do schwytania lub wypłoszenia kuny.
W ocenie sądu nie jest również zasadny zarzut skargi wskazujący na rażące naruszenia prawa przez organ l instancji poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 9 ust. 2 Prawa łowieckiego. Zdaniem skarżącego przepis art. 9 ust. 2 nie pozwala na uchylenie przez Starostę B. zakazu płoszenia zwierzęcia
dzikiego - kuny. W tym miejscu należy przywołać brzmienie treść art. 9 ust. 1 pkt 2 Prawa łowieckiego, który wprowadza zakaz - poza polowaniami i odłowami, sprawdzianami pracy psów myśliwskich, a także szkoleniami ptaków łowczych organizowanymi przez PZŁ - płoszenia, chwytania, przetrzymywania, ranienia i zabijania zwierzyny. Natomiast zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2 cyt. ustawy zakaz chwytania i przetrzymywania zwierzyny o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy szczególnych przypadków, na które wyrazi uprzednio zgodę starosta.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że co prawda z literalnej wykładni przepisu art. 9 ust. 2 wynika uprawnienie starosty do uchylenia w drodze uprzedniej decyzji - w szczególnych przypadkach - zakazu chwytania i przetrzymywania zwierzyny, to jednak uwzględniając wykładnię pozajęzykową i wnioskowania prawnicze można przyjąć, że w szczególnych przypadkach starosta uprawniony jest także do uchylenia zakazu płoszenia. Wnioskowanie powyższe opiera się na wnioskowaniu a fortiori, które przebiega według schematu: "jeżeli A to tym bardziej B". W odniesieniu do przepisów zawierających uprawnienie przyjmuje się, że jeżeli podmiot uprawniony jest do realizacji czego "większego" to tym bardziej może zrealizować coś "mniejszego" ( wnioskowanie a maiori ad minus). W analizowanym przepisie starosta został uprawniony do wyrażenia zgody na schwytanie i przetrzymywanie zwierzęcia. Przyjmując - co wydaje się oczywiste - że płoszenie zwierzęcia dzikiego stanowi dla niego mniejszą dolegliwość niż jego schwytanie i przetrzymywanie zasadna jest rozszerzająca wykładnia uprawnień starosty wskazanych w treści cyt. art. 9 ust. 2. Zastosowanie wnioskowania a maori ad minus pozwala przyjąć, że starosta może również wyrazić zgodę na uchylenie zakazu płoszenia zwierzyny, jakkolwiek ustawodawca nie wskazał wprost takiej możliwości. Należy podkreślić, że wnioskowanie a maori ad minus nie uprawniałoby - w razie wątpliwości - starosty do uchylenia zakazu ranienia lub zabijania zwierzyny bowiem te czynności stanowią "coś więcej" w porównaniu z chwytaniem lub przetrzymywaniem zwierzyny. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z wyraźnie zarysowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa właściwe stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do stosowania literalnej wykładni przepisu. Zasadne jest bowiem poszukiwanie rzeczywistego sensu określonych przepisów prawnych, a to wymaga uwzględnienia kontekstu systemowego i funkcjonalnego przy dokonywaniu operatywnej wykładni przepisów prawnych, (por. W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Zakamycze 2006 r., s. 438-441).
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut niewykonalności decyzji Starosty B. z [...] czerwca 2008 r. jako przyczyna stwierdzenia jej nieważności. Kwestia ta również została w ocenie Sądu szczegółowo wyjaśniona w zaskarżonej decyzji SKO . Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt. 5 kpa stwierdzenie na tej podstawie nieważności decyzji wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: niewykonalność decyzji musi istnieć w czasie jej wydania oraz niewykonalność ta musi mieć charakter trwały. Niewykonalność decyzji obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną jak i prawną, przy czym niewykonalność faktyczna polega na tym, że istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca działanie np. ze względu na poziom wiedzy technicznej. Natomiast względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne czy też negatywne nastawienie adresatów do wykonywania decyzji nie powoduje jej niewykonalności. (G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kpa. Komentarz, Lex 22/2009))
W ocenie Sądu powyższa przesłanka nie zachodzi w odniesieniu do decyzji organu l instancji. Jak bowiem wynika z osnowy przedmiotowej decyzji organ l instancji, w oparciu o art. 9 ust. 2 Prawa łowieckiego, uchylił na wniosek skarżącego zakaz chwytania lub płoszenia zwierzęcia dzikiego - kuny, uprawniając tym samym wnioskodawcę tj. M.K. do usunięcia lub wypłoszenia kuny domowej z posesji do niego należącej. Zarazem organ l instancji określił warunki jakie muszą być spełnione przy usunięciu kuny wskazując, że jej usunięcia dokonać mogą jedynie osoby uprawnione do wykonywania polowania m. in. członkowie kół łowieckich, w sposób określony w osnowie decyzji.
W związku z powyższym, należy wskazać po pierwsze, że w w/w decyzji organ l instancji, przychylając się do wniosku M.K. uchylił zakaz z art. 9 ust. 1 pkt. 2 Prawa łowieckiego i uprawnił go do "schwytania" lub "wypłoszenia" kuny. Należy podkreślić, że z treści przedmiotowej decyzji nie wynika bynajmniej obowiązek "schwytania" lub "wypłoszenia" kuny, a jedynie uprawnienie wnioskodawcy, a zarazem adresata decyzji, do schwytania lub wypłoszenia kuny, z którego to uprawnienia M.K. może, ale nie musi skorzystać.
Po drugie należy wskazać, że z przedmiotowej decyzji jednoznacznie wynika, że uprawnienie do wypłoszenia kuny może zrealizować osobiście sam uprawniony, ponieważ organ nie wypowiedział kto ma dokonać płoszenia kuny, nie określił też żadnych warunków i sposobu płoszenia kuny. Należy więc przyjąć, że dopuszczalne
jest zastosowanie w tym celu np. dostępnych na rynku środków chemicznych i akustycznych oraz przyjętych sposobów płoszenia zwierzęcia dzikiego, nie naruszających jednak przepisów szczególnych, w tym ustawy z 21. 08. 1997 r. o ochronie zwierząt.
Po trzecie organ l instancji uprawnił M.K. do schwytania kuny, ale w tym przypadku określił, że wykonanie tego uprawnienia wymaga zachowania określonych w decyzji procedur, a nadto musi być zrealizowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, w tym członków kół łowieckich. Ratio /egis wprowadzonego przez organ l instancji ograniczenia polegającego na wskazaniu sposobu w jaki należy schwytać kunę należy upatrywać w przepisach ustawy Prawo łowieckie oraz ustawy z 21. 08. 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.). W szczególności należy mieć na względzie obowiązek humanitarnego traktowania zwierząt w tym zwierząt wolno żyjących, co wynika wprost z art. 5 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie zwierząt. Przy czym zgodnie z definicją legalną z art. 4 cyt. ustawy przez "humanitarne traktowanie" zwierząt rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Nadto należy wziąć pod uwagę treść art. 9 ust. 3 Prawa łowieckiego, z którego wynika, że dopuszczalne jest łowienie żywej zwierzyny (co jest tożsame ze zwierzętami łownymi) w: sieci, pułapki, które nie mogą zwierzyny ranić ani chwytać za kończynę.
W ocenie Sądu SKO prawidłowo wskazało, że zawarcie w przedmiotowej decyzji warunku, iż kuna musi być schwytana przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia nie stanowi o jej niewykonalności, a jedynie stanowi gwarancję, że to postanowienie decyzji będzie wykonane prawidłowo tj. bez szkody dla strony i bez szkody dla zwierzęcia. Sytuacja, w której podmiot uzyskujący uprawnienie do określonego działania, równocześnie nie może podjąć samodzielnego działania i jest zobowiązany do zlecenia realizacji uprawnienia przez osoby dysponujące określonymi uprawnieniami nie należy do rzadkości i w żadnym wypadku nie można powyższego uznać za równoznaczne z niewykonalnością decyzji. Przykładowo w analogicznej sytuacji znajduje się adresat decyzji o pozwoleniu na budowę, który może ale nie musi skorzystać z uprawnienia do budowy i który - jeśli chce skorzystać z przyznanego pozwolenia zleca wykonanie budowli osobom legitymującym się wymaganymi uprawnieniami, ponosząc związane z tym koszty.
O niewykonalności decyzji nie stanowi również fakt, że podmiot uprawniony do bezpośredniego zrealizowania uprawnienia wynikającego z decyzji np. schwytania kuny żąda za to wynagrodzenia. Wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna wykonania decyzji nie mają znaczenia dla jej wykonalności. Fakt, że jak wynika z przedłożonego w aktach sprawy pisma skarżącego z 10 czerwca 2008 r. (data wpływu pisma) - skierowanego do Starosty B. , w którym informuje organ l instancji, że: skontaktował się " z firmą, która świadczy tego typu usługi, posiada specjalne zezwolenia i przeszkolonych ludzi" - koszt schwytania kuny został oszacowany na około 1500-3000 zł, nie oznacza zatem, że decyzja jest niewykonalna. Oznacza natomiast, że M.K. musi się liczyć - o ile zdecyduje się na wykorzystanie przyznanego mu uprawnienia do schwytania przedmiotowej kuny" - z kosztami jego realizacji. Przedłożony w aktach administracyjnych e-mail z 26 01. 2009 r., w którym łowczy M.Ł. odmawia "wykonania przedmiotowej decyzji Starosty", o co zwrócił się skarżący, wyraża jedynie stanowisko łowczego M,.Ł. i nie może stanowić o niewykonalności przedmiotowej decyzji, tym bardziej, że jak wskazano wyżej M.K. znalazł specjalistyczną firmę, która mogła - odpłatnie zrealizować przedmiotową decyzję.
Odnosząc się do zarzutu, że adresatem przedmiotowej decyzji powinna być gmina w oparciu o przepisy ustawy z 13. 09. 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz. U. z 2005 r. nr 236 póz. 2008 ze zm.), należy podnieść, że zarówno w w/w ustawie jak i w ustawie z 8. 03. 1990, r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) brak regulacji odnoszących się do obowiązków gminy związanych ze zwierzętami łownymi, a do takich należy kuna leśna i kuna domowa ( stosownie do § 1 pkt. 2 lit. d) i e) rozporządzenia Ministra Środowiska z 11. 03. 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych (Dz. U. nr 45 póz. 433). Wyjątkiem jest obowiązek gminy wynikający z art. 3 ust. 2 pkt. 2 lit. c) cyt. ustawy o czystości i porządku w gminach wskazujący na obowiązek zapewnienia budowy, utrzymania i eksploatacji urządzeń do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych lub ich części. Zwrot "zwłoki zwierzęce" obejmuje bowiem nie tylko zwierzęta domowe i gospodarskie ale odnosi się do wszystkich zwierząt, a więc także do zwierząt łownych.
Nie można się także zgodzić z argumentacją skarżącego, iż wykonanie decyzji Starosty B. z [...] czerwca 2008 r. wywoła czyn zagrożony karą, co w myśl art. 156 § pkt 6 kpa stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji. Co prawda w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawie Prawo łowieckie przewidziany został zakaz -poza polowaniami i odłowami- płoszenia, chwytania, przetrzymywania, ranienia i zabijania zwierzyny, to jednak ustawodawca uprawnił starostę do uchylenia w szczególnych przypadkach zakazu chwytania i przetrzymywania zwierząt (co wynika wprost z przepisu), a także płoszenia (co wynika z wnioskowania a fortiori). Oznacza to, że w razie zrealizowania decyzji ani jej adresat, ani uprawniona osoba do jej wykonania nie naruszają prawa, a tym bardziej nie popełniają czynu zagrożonego karą.
W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i w oparciu o art. 151 p.p.s.a i orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło