I SA/Sz 256/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-06-24
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Zofia Przegalińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych?Ratio decidendi
Uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych nie stanowi terminu prawa materialnego ani czynności procesowej, a zatem nie rodzi skutku utraty prawa do płatności. Organ, odmawiając przyznania płatności z tego powodu, dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w tym płatności do upraw roślin energetycznych. Po przeprowadzonej kontroli organ I instancji przyznał jednolitą i uzupełniającą płatność obszarową, odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył sankcję. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak złożenia w terminie deklaracji o ilości zebranych roślin energetycznych. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Joanna Kawa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 sprawy ze skargi D.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych za 2007 r. uchyla zaskarżoną decyzję
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu P. i Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] przyznającą D. W. płatności do gruntów rolnych na rok [...] w kwocie [...] zł oraz odmawiającą przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nakładającą sankcję w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że w dniu [...] r. D. W. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok [...]. Do wniosku o przyznanie płatności zostało dołączonych [...] załączników graficznych oraz umowa kontraktacyjna nr [...] zawarta w dniu [...] r. w K. z zatwierdzoną jednostką skupującą " A." Sp. z o.o. na okres [...] lat. Umową tą zakontraktowano rzepak ozimy wytwarzany na powierzchni [...] ha, na działkach rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie K., na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie K., na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie S. oraz na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie B.
D. W. zgłosił we wniosku o przyznanie płatności:
powierzchnię [...] ha dla jednolitej płatności obszarowej,
powierzchnię [...] ha dla uzupełniającej płatności obszarowej,
powierzchnię [...] ha dla płatności do upraw energetycznych.
W dniu [...] r. A. K. złożył informacje o ilościach roślin energetycznych (surowców) odebranych od wnioskodawców dotyczących dostaw realizowanych w ramach płatności do upraw roślin energetycznych przyznanych za rok [...] w okresie od dnia [...] roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, zgodnie, z którą skarżący dostarczył [...] kg rzepaku ozimego (waga standardowa dostarczonych roślin [...] kg). Deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego, zgodnie, z którą skarżący z powierzchni [...] ha zebrał [...] dt rzepaku, została złożona do Biura Powiatowego Agencji w dniu [...] r.
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego wezwał D. W. do złożenia wyjaśnień odnośnie nieścisłości wykrytych w sprawie obszarowej dotyczących działek ewidencyjnych [...] oraz do złożenia wyjaśnień w sprawie rozbieżności deklaracji rzepaku ozimego pomiędzy dostarczonym załącznikiem (umową kontraktacyjną) a deklaracją we wniosku. W tym samym dniu skarżący złożył korektę do wniosku, w której dokonał zmiany działki ewidencyjnej [...] obręb K.. Producent nie złożył wyjaśnień dotyczących rozbieżności w sprawie deklaracji rzepaku ozimego pomiędzy dostarczonym załącznikiem - umową kontraktacyjną a deklaracją we wniosku.
W dniach [...] r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu. Zasadniczym celem powyższej kontroli była weryfikacja wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wyniki kontroli w odniesieniu do powierzchni użytków rolnych na poszczególnych działkach rolnych zobrazowano w tabeli, wskazując, iż ogółem powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego w ha wyniosła [...] (w tym dla JPO – [...], dla UPO [...]) zaś powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu w ha wyniosła [...] (w tym dla JPO – [...], dla UPO – [...]).
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydał decyzję
w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok [...], w której przyznał D. W. jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu [...] lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł odwołanie wnosząc o jej uchylenie w części i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez zwiększenie płatności do uprawy energetycznych i zniesienia sankcji karnych, dopuszczenie dowodów
z faktur i zawiadomienia przesłanego do ARIMR, udzielanie stronie w postępowaniu odwoławczym niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym.
Po rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie, a także po analizie przedstawionych w odwołaniu zarzutów organ drugiej instancji wymienioną na wstępie decyzją utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego producentowi przyznano jednolitą płatność obszarową w całości uwzględniając żądanie strony. Płatność uzupełniająca do powierzchni grupy upraw podstawowych D. W. została przyznana do powierzchni [...] ha ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu. Odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożono na niego sankcję w wysokości [...] zł z powodu różnic w powierzchni zadeklarowanej do płatności i stwierdzonej w czasie kontroli administracyjnej.
Jak wskazał organ zgodnie z art. 27 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. l ze zm.), ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
(Dz. U. z 2007 r. nr 35, poz. 217 ze zm.), oraz w przepisach szczególnych, w tym Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. z 2007 r. nr 139, poz. 979), wnioskodawcy deklarują właściwym organom władzy łączną ilość zbieranych surowców w rozbiciu na gatunki oraz potwierdzają dostarczone ilości surowców i strony, do których skierowano takie dostawy. Przyjmowanie składanych przez wnioskodawców informacji, deklaracji
i powiadomień składanych na formularzach opracowanych i udostępnianych przez Agencję, o których mowa w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1973/2004, zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego znajduje się w kompetencji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa. W § 2 pkt 3 b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców został zakreślony termin na złożenie deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych. Dalej organ podaje, że jest to termin materialny, nie podlegający przywróceniu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym, wobec czego stosunek materialnoprawny nie może zostać nawiązany.
W oparciu o przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 w związku z § 2 pkt 3 b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności płatność należy się po spełnieniu m.in. warunku przedłożenia Deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego, na właściwym druku, udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w terminach wynikających z Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r.
w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności. Jak wskazał organ do odwołania została dołączona kopia faktury VAT Nr [...] zgodnie, z którą, A. K. Sp. z o.o. nabyła od skarżącego [...] ton rzepaku oraz faktura VAT Nr [...] zgodnie z którą A. K. Sp. z o.o. nabyła od niego [...] ton rzepaku – jednak, według organu, faktura nie jest dokumentem potwierdzającym dostarczenie roślin energetycznych do podmiotu skupującego. Przytoczone wyżej rozporządzenie jasno wskazuje, iż dowodem potwierdzającym dostarczenie roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego jest Deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego. Jak podkreślił organ rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności stanowi powszechnie obowiązujące źródło prawa, nie ma więc możliwości pominięcia jego stosowania w postępowaniu administracyjnym.
Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji orzekł prawidłowo o odmowie przyznania płatności do upraw roślin energetycznych. Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący nie dopełnił nałożonego na niego § 4 pkt 2 Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi obowiązku złożenia w terminie do dnia 15 września deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych, co było warunkiem koniecznym, aby otrzymać płatność. Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w art.7 ust.3 określiła warunki konieczne dla otrzymania płatności RE a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie merytoryczne precyzując
w nim terminy dla dokonania czynności. Rozporządzenie weszło w życie z dniem ogłoszenia, czyli w dniu [...] r. Skarżący dostarczył rośliny do podmiotu skupującego w okresie od [...] r. Po zakończeniu dostaw skarżący miał więc co najmniej miesiąc na złożenie do Biura Powiatowego deklaracji o ilości dostarczonych roślin energetycznych. Skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem iż zna zasady ich przyznawania, nie powinien więc pozostawać w swojej sprawie bezczynny i ograniczać się tylko do reakcji na wezwania organu tym bardziej, że rozporządzenie MRiRW nakłada obowiązek złożenia dokumentów przez obie strony umowy ponieważ tylko one posiadają wiedzę o okresach realizacji dostaw do podmiotu skupującego, a dopiero z tych okresów wynika termin złożenia do Biura Powiatowego dokumentów o wysokości zrealizowanych dostaw. W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa argumenty podniesione przez skarżącego w odwołaniu nie stanowiły i nie mogły stanowić podstaw do przyznania płatności do upraw roślin energetycznych.
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że
w wydanej decyzji [...] z dnia [...] r., organ pierwszej instancji nie wskazał w pełni w podstawie prawnej i w uzasadnieniu przepisów, na których została ona oparta w zakresie przyznawania płatności do roślin energetycznych oraz powodów nie uznania do płatności powierzchni [...] ha deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności do roślin energetycznych. Nie mogło to być jednak, zdaniem organu, podstawą do uchylenia ww. decyzji. W związku z powyższym organ drugiej instancji wskazał producentowi rolnemu w przedmiotowej decyzji podstawy prawne i uzasadnił w sposób wyczerpujący odmowę przyznania płatności do roślin energetycznych, uzupełniając tym samym decyzję organu
I instancji.
Jak wskazał organ odwoławczy wobec faktu, iż rolnik nie złożył w terminie deklaracji
o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych, dotyczącej ilości zebranego
i dostarczonego rzepaku ozimego z powierzchni [...] ha zadeklarowanej we wniosku
o przyznanie płatności na działkach rolnych oznaczonych identyfikatorami: [...] oraz [...], Kierownik Biura Powiatowego ustalił, iż powierzchnia stwierdzona rośliny energetycznej rzepaku ozimego wynosi [...] ha. Zgodnie z art. 51 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE)
Nr [...] z dnia [...] r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza [...]% rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcje wieloletnie w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie prawa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych
a istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz naruszenie art. 7, 9, 77 kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie dokonał wyjaśnienia i nie wskazał stronie przesłanek, którymi kierował się uznając, iż skarżący nie spełnił podstawowego warunku przyznania pomocy do gruntów rolnych na [...] r. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem art. 3 ustawy z dnia [...]r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, z którego wynika, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności. Wskazał również, iż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, pomioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności nie wprowadziło wzoru składanej deklaracji oraz sankcji za ich niezłożenie w zakreślonym terminie. Ponadto skarżący wskazał, iż w dniu składania wniosku spełniał wszystkie warunki niezbędne do otrzymania płatności energetycznych, co zdaniem skarżącego oznacza, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 9 kpa. Wskazał również, iż nie został powiadomiony o terminie kontroli, zaś zgodnie z art. 25 rozporządzenia Komisji WE 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej dla rolników ustawodawca przewidział możliwość zawiadomienia producenta o terminie kontroli, które to powiadomienie nie powinno przekraczać 48 godzin. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co naruszyło art. 7 i 77 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecnie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy
o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej,
o których mowa w art. 1, tj. ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666), wszczętych
i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej weszła w życie z dniem 15 marca 2008r. (art. 13).
W niniejszej sprawie w związku z powyższym do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, należy stosować ustawę z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666) oraz wydane na podstawie art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 23 lipca 2007r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. Nr 139, poz. 979), które weszło w życie z dniem 2 sierpnia 2007r. (§ 10), czyli już po złożeniu wniosku pomocowego przez producenta ( tj. [...]r.).
Zaznaczyć należy, iż organ I instancji orzekał w dniu [...]r., zaś organ
II instancji w dniu [...]r.
Stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w brzmieniu na dzień [...]r., rolnikowi, który spełnia warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych, z tym że:
1) umowa, o której mowa w art. 26 rozporządzenia nr 1973/2004, powinna być zawarta z podmiotem skupującym albo pierwszą jednostką przetwórczą, które zostały zatwierdzone w rozumieniu tego rozporządzenia;
2) płatność przysługuje również w przypadkach, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004;
3) ilość roślin energetycznych, którą wnioskodawca:
a) dostarczył do zatwierdzonych podmiotów, o których mowa w pkt 1, lub
b) wykorzystał lub przetworzył na cele energetyczne w gospodarstwie
- jest równa co najmniej plonowi reprezentatywnemu.
Stosownie do art. 17 ust. 4 pkt 3 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw rynków rolnych określą, w drodze rozporządzenia terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, w tym składania dokumentów i przedstawiania informacji, w zakresie określonym dla państwa członkowskiego w rozporządzeniu nr 1973/2004, mając na względzie terminy wypłaty płatności do upraw roślin energetycznych oraz uwzględniając umożliwienie przeprowadzenia kontroli danych zawartych we wnioskach o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych oraz kontroli przetwarzania roślin energetycznych.
W dniu 23 lipca 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem określił terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności.
A zatem w dniu złożenia wniosku przez skarżącego o przyznanie dopłat i poświadczenia podpisem, iż zna zasady ich przyznawania, wbrew stanowisku organu oświadczenie to nie objęło zasad określonych w przedmiotowym rozporządzeniu z uwagi na to, że jeszcze w tej dacie ono nie obowiązywało.
W § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia wprowadzono regulację, zgodnie z którą deklarację o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia [...] roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej, składa się m.in. w terminie:
b) do dnia [...] roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej - w przypadku roślin energetycznych dostarczonych do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od dnia [...] tego roku,
Rozporządzenie Komisji (WE)nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003
w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE.L.04.345.1), w art.1 ust. 1 lit. e określa, iż szczegółowe zasady realizacji planów pomocy zapewnionych
w tytule IV rozdziale 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dotyczą pomocy na rośliny energetyczne. Rozdział 8 rozporządzania Komisji (WE) nr 1973/2004 dotyczy dopłat do roślin energetycznych, gdzie w sekcji 3, artykuł 25 stanowi, że produkcja surowców, przeznaczonych do wykorzystywania w produkcji produktów energetycznych (art. 24) jest przedmiotem umowy, zgodnie z art. 90 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (tj. określającymi warunki kwalifikacji powierzchni do przyznania pomocy), której kopię zawartej z odbiorcami lub pierwszymi przetwórcami (lub oświadczenie) na poparcie pojedynczego wniosku do dnia określonego w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 (tj. 15 maja danego roku), wnioskodawca przedstawia właściwym organom. Umowa taka musi zawierać :
a/ nazwiska i adres strony umowy;
b/ okres obowiązywania umowy;
c/ gatunki wszystkich przedmiotowych surowców i areał obsadzony każdym gatunkiem;
d/ wszystkie warunki mające zastosowanie do dostaw przewidzianych ilości surowców;
e/ zobowiązanie rolnika do przestrzegania swoich obowiązków zgodnie z art. 27 ust.1;
f/ zobowiązanie odbiorców lub pierwszych przetwórców do wykorzystania surowców zgodnie z niniejszym rozdziałem.
Zgodnie z art. 26 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, państwa członkowskie co roku i w odpowiednim czasie ustanawiają przy zastosowaniu odpowiednich procedur plony reprezentatywne, które muszą być osiągnięte dla każdego gatunku surowców i informują o nich zainteresowanych wnioskodawców.
Na mocy art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, wnioskodawcy dostarczają odbiorcy lub pierwszemu przetwórcy:
a) surowiec w ilości co najmniej równej plonom reprezentatywnym;
b) całkowitą ilość surowca pochodzącego z upraw, w stosunku do których państwa członkowskie podjęły decyzję o zastosowaniu możliwości przewidzianej w art. 26 ust. 2.
Państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie środki kontroli w celu zapewnienia przestrzegania obowiązku dostarczania całkowitej ilości surowca przewidzianego w ust. 1 lit.b).
Wnioskodawcy lub odbiorcy lub pierwsi przetwórcy deklarują właściwym organom dostawę surowców, przedkładając pisemne oświadczenie podpisane przez odbiorcę lub pierwszego przetwórcę oraz przez wnioskodawcę. Oświadczenie zawiera co najmniej następujące informacje:
a) datę dostawy;
b) wielkości dostaw każdego z gatunków ( art. 27 ust.2).
Art. 28 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004 reguluje sposób postępowania rolnika w sytuacji wystąpienia okoliczności wyjątkowych lub zdarzenia siły wyższej, gdy nie jest on w stanie dostarczyć wszystkich lub części surowców określonych w umowie kontraktacyjnej.
Stosownie do art. 29 ust.1 tego rozporządzenia, bez uszczerbku dla sankcji przewidzianych w art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 (tj. w sytuacji zmniejszenia płatności i wykluczenia od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej przez rolnika) i art. 30 niniejszego rozporządzenia (tj. sankcje w przypadku fałszywej deklaracji dostaw), wypłacenie kwoty pomocy dokonywane jest po spełnieniu następujących warunków:
a) właściwemu organowi przedłożono kopię umowy zgodnie z art. 25;
b) złożone zostało zabezpieczenie przewidziane w art. 31, z wyjątkiem sytuacji,
w której stosuje się art. 37;
c) oświadczenie przewidziane w art. 27 ust. 2 zostało przedłożone właściwemu organowi;
d) właściwy organ sprawdził, że w odniesieniu do każdego wniosku spełniono warunki ustalone w art. 25 i 27,
W związku z tym, w przypadku dotrzymania przez rolnika warunków wynikających,
z tegoż przepisu i nie naruszeniu przez niego art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 oraz art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, spełnia on przesłanki do przyznania mu pomocy do roślin energetycznych.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący naruszył powyższe przepisy. Skarżący dołączył do wniosku pomocowego umowy kontraktacyjne rzepaku ozimego, dostarczył zakontraktowany rzepak do zatwierdzonego podmiotu skupującego, złożył [...] roku deklarację o ilości zebranych i dostarczonych plonów.
Sąd uznał, że żaden z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, czy to ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, czy też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r. nie przewidują utraty prawa do płatności do upraw roślin energetycznych z powodu uchybienia terminowi do złożenia deklaracji w terminie określonym rozporządzeniem krajowym. Powyższy wniosek jest uzasadniony również tym, że terminy do złożenia stosownych deklaracji przez rolnika (wnioskodawcę), stosownie do delegacji zostały, jak wynika to z delegacji ustawowej
(a mającej potwierdzenie w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1973/2004), ustalone dla przeprowadzenia kontroli danych zawartych w tych wnioskach i kontroli ich przetwarzania.
Zdaniem Sądu istotną dla prowadzonych rozważań jest kwestia znaczenia, jakie
w realizacji omawianego prawa ma deklaracja o ilości roślin energetycznych zebranych
i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej, czy podmiotu skupującego.
Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia Ministra, rolnicy obowiązani są składać
w organie deklaracje o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia
1 stycznia do dnia 31 grudnia roku w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności energetycznej (...) w określonych terminach w zależności od daty dostarczenia do podmiotu skupiającego lub jednostki przetwórczej (co odpowiada treści art. 27 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004).
Deklaracja zatem, to nic innego jak zestawienie ilości zebranych i dostarczonych roślin.
Nawet jeśli przyjąć, że złożenie deklaracji jest warunkiem uzyskania płatności, której wypłata nigdy nie następuje z urzędu ale bezspornie na wniosek, to z jej istoty wynika, że nie może ona podlegać innemu reżimowi prawnemu niż stan faktyczny, który opisuje.
Innymi słowy - deklaracja stanowi opis zdarzeń, które zaistniały w określonym przedziale czasowym, ocenianym z punktu widzenia przepisów w sprawie płatności w tym przedziale czasowym obowiązujących, a który w efekcie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku wypłaty płatności lub zrealizowania przez wnioskodawcę swego uprawnienia do uzyskania od organu płatności. Zarówno istnienie tego obowiązku, jak i powstanie uprawnienia ocenia się w oparciu o stan prawny istniejący w przedziale czasowym, z którym są związane.
Wskazać należy, że ocena z jakim terminem mamy do czynienia nie zawsze jest łatwa. Dokonując jej należy brać pod uwagę nie tylko sformułowanie właściwego przepisu, jego umieszczenie (w ustawie normującej prawo materialne, czy w ustawie procesowej), ile skutek jaki wiąże się z upływem terminu. Jeżeli polega on na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub niemożności jego realizacji, termin ma charakter prawnomaterialny, jeżeli natomiast zakreśla granice czasowe dla dokonania określonej czynności w postępowaniu - jest terminem prawa procesowego.
Przy czym pod pojęciem "termin procesowy" należy rozumieć tak termin do dokonania czynności procesowej (np. wniesienie odwołania) jak i termin określający datę dokonania czynności (np. termin rozprawy, termin wydania decyzji), przywrócenie terminu zaś dotyczy terminu procesowego, ale co istotne, do dokonania czynności procesowej, uchybienie zaś terminowi do dokonania tej czynności procesowej rodzi dla strony negatywne skutki procesowe.
Uznając w tych warunkach, że uchybienie terminowi do złożenia deklaracji
o ilości roślin energetycznych zebranych i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej czy podmiotu skupującego, nie rodzi skutku utraty prawa do płatności (nie jest terminem prawa materialnego) i nie jest czynnością procesową (uchybienie nie rodzi skutków procesowych), stwierdzić należy, że organ dokonując nieprawidłowej interpretacji naruszył
§ 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r.
w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem przepis ten nie może stanowić podstawy do pozbawienia strony stosownych płatności.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni dokonaną interpretację powołanego § 2 ust. 3 b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 23 lipca 2007 r.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło