III SA/Po 428/08

Dnia 24 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. Spółka w P. na decyzję Wojewody z dnia ...r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wymeldowania oddala skargę /-/ M. Ławniczak /-/ T. M. Geremek /-/ M. Górecka Decyzją Prezydent Miasta umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek G. o wymeldowanie z pobytu stałego T. z mieszkania położonego w P. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że po wszczęciu postępowania wnioskująca o wymeldowanie G. pismem z 3.06.2008r. wycofała wniosek o wymeldowanie T. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Dodatkowo w dniu 6.06.2008r. osobiście stawiła się ona w urzędzie i złożyła oświadczenie, że wniosek z dnia 15.05.2008r. o wymeldowanie T. podpisała nie będąc świadoma jego treści. Oświadczyła nadto, że T. zamieszkuje z nią w lokalu położonym w P. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa umorzył je. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka z o.o. Z. , wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 10 § 1 i 77 § 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie przez organ sprawy. Odwołujący twierdził, iż organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych, a jedynie umorzył postępowanie, stwierdzając o jego bezprzedmiotowości. Odwołujący złożył wnioski dowodowe mające wykazać fakt niezamieszkiwania T. w przedmiotowym lokalu. Rozpatrując odwołanie Wojewoda decyzją umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, iż odwołujący nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu i legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Obecnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody wniósł Z. Spółka z o.o. , żądając uchylenia powyższej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka wskazała, iż jako właściciel przedmiotowego lokalu ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i żąda wymeldowania z tego lokalu T.., ponieważ w nim nie zamieszkuje, jego zameldowanie odbyło się bez zgody właściciela lokalu i miało na celu jedynie uzyskanie w przyszłości statusu najemcy lokalu, zaś G. wycofała swój wniosek o wymeldowanie T. działając pod jego presją. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację podaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotowe postępowanie zostało formalnie wszczęte na skutek złożenia wniosku G. z dnia 15.05.2008 r. Na skutek oświadczeń złożonych przez nią w toku postępowania przed organem I instancji zasadnie uznał on, iż wniosek ten został skutecznie wycofany. Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (zgodnie z zasadą skargowości i zasadą oficjalności postępowania). W przypadku postępowania wszczynanego na wniosek strony legitymowanej w rozumieniu art. 28 kpa jej żądanie warunkuje możliwość prowadzenia tego postępowania i zakończenia go poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odpowiedniej treści. Brak wniosku lub jego skuteczne wycofanie w trakcie postępowania przesądza zatem o jego bezprzedmiotowości w znaczeniu przedmiotowym. Nie ma bowiem w istocie strony postępowania i jej konkretnego żądania dokonania określonej czynności organu ze względu na interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Brak żądania podmiotu uprawnionego przesądza wobec tego o braku możliwości rozstrzygania przez organ o jego sferze prawnej (uprawnieniach i obowiązkach). Z tego względu w ocenie Sądu organ I instancji zasadnie przyjął tezę o konieczności umorzenia na podstawie art. 105 § 1 kpa przedmiotowego postępowania z powodu wycofania wniosku inicjującego je (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 486-490). Odwołanie od powyższego orzeczenia wniosła natomiast Spółka z o.o., powołująca się na swój interes prawny wynikający z faktu bycia właścicielem spornego lokalu. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 3 kpa organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze, nie wydając decyzji rozpoznającej dane odwołanie merytorycznie. Umorzenie postępowania odwoławczego musi być przy tym skutkiem jego bezprzedmiotowości (podobnie jak w przypadku postępowania przed organem I instancji). Ponieważ przepis art. 138 § 1 pkt. 3 kpa nie wskazuje precyzyjnie przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego należy poszukiwać w każdej sprawie indywidualnej konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na względzie treść art. 105 § 1 kpa (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania ..., s. 615-616). W ocenie Sądu strona odwołująca się posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, jako podmiot będący właścicielem spornego lokalu. W niniejszej sprawie wystąpiła jednak bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego o charakterze przedmiotowym, wynikająca – jak już wskazano powyżej – z ostatecznego braku wniosku wszczynającego postępowanie o wymeldowanie. Odwołanie nie zostało wniesione przez osobę, która zainicjowała postępowanie pierwszoinstancyjne poprzez złożenie wniosku, a następnie spowodowała jego bezprzedmiotowość (poprzez oświadczenie o wycofaniu wniosku). Zadaniem postępowania odwoławczego jest tymczasem ponowne rozstrzygnięcie merytoryczne danej sprawy (w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej), a nie wyłącznie kontrola zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. W niniejszej sprawie nie ma podstaw do jej ponownego rozpatrzenia na etapie postępowania odwoławczego ze względu na brak żądania (wniosku) strony w rozumieniu art. 61 § 1 kpa. Należy w tym miejscu wskazać, iż strona skarżąca jako właściciel lokalu może żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie wymeldowania T. składając własny odpowiedni wniosek w tym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z prawem, wobec czego wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). // /-/ M. Ławniczak /-//-/ /-/ T. Geremek //-/ /-/ M. Górecka D.W.d