II OZ 1099/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 640/09 o oddaleniu wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia: oddalić zażalenie Przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek skarżącego R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego z urzędu. We wniosku z dnia 1 czerwca 2009 r. na urzędowym formularzu, wnosząc o przyznania prawa pomocy skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie rolnym z matką, uzyskuje dochód w wysokości 700 zł i zadłużenie na kwotę około 150 000 zł. Posiada majątek jedynie w postaci nieruchomości o powierzchni 2 ha i dom - 60 m. kw., a ponadto, że jest osobą schorowaną i samotną. Uznając dane wskazane we wniosku za niewystarczające, referendarz sądowy rozpoznający ten wniosek, wezwał skarżącego go podania szeregu informacji oraz przedłożenia dokumentów dotyczących jego dochodów, dochodów jego matki, wielkości zadłużenia i kosztów bieżącego utrzymania - które by potwierdziły dane zawarte we wniosku. W odpowiedzi skarżący podał jedynie część informacji żądanych od niego w wezwaniu oraz przedłożył niektóre z żądanych przez sąd dokumentów. Postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uzależnione jest od wykazania przez niego, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem sądu, skarżący okoliczności tych nie wykazał. Przede wszystkim, pomimo wezwania, nie wskazał on, dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego, źródła dochodów swojej matki z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym i wysokości kosztów leczenia. Nie przedstawił także żądanych dokumentów obrazujących dochody z gospodarstwa rolnego, dochody jego matki i wysokość zadłużenia. Przedłożone przez skarżącego zeznanie podatkowe za rok 2008 r. nie koreluje z dochodem deklarowanym we wniosku, który miał wynosić 700 zł. Tymczasem przedłożona deklaracja wykazuje stratę za rok 2008 w kwocie 8081 zł. Wyciągi z rachunku bankowego wskazują natomiast wpłaty na rachunek skarżącego kwot 1309, 26 zł w kwietniu 2009 r. i 1384, 75 zł w maju 2009 r. Herbalife Polska Sp. z o.o. - co także nie znajduje potwierdzenia w danych wskazywanych we wniosku. Wskazane przez skarżącego informacje należy uznać zatem za nierzetelne, nie dające podstawy do przyznania mu prawa pomocy Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikujące go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy podnieść przy tym, iż jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budziłoby wątpliwości to zgodnie z art. 255 powołanej wyżej ustawy strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie Sąd z tego uprawnienia skorzystał. Pomimo powyższego wezwania skarżący nie przedstawił wszystkich żądanych dokumentów i oświadczeń a te, które zostały przedłożone przez skarżącego nie pozwalają na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Trafnie bowiem zauważył Sąd I instancji, że przedłożone przez skarżącego zeznanie podatkowe za rok 2008 r. nie koreluje z dochodem deklarowanym we wniosku, który miał wynosić 700 zł. Ponadto wydatki wykazane przez skarżącego przewyższają podany przez niego dochód. Podważa to wiarygodność informacji podanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt II OZ 522806 (LEX nr 299447) powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd odmawia przyznania prawa pomocy, jeżeli podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami dotyczącymi majątku i dochodów. W takiej sytuacji należy uznać, iż skoro pomimo wezwania skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń niemożliwe okazało się ustalenie jego rzeczywistej sytuacji materialnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.