II SA/Wa 475/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. M., P. R. i R. R. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku oddala skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku R. R. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny. R. R. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą dotyczącą udostępnienia jego danych osobowych przez adwokata M. W. na rzecz P. R., E. M. i A. H. Po wszczęciu postępowania w tej sprawie organ pismem z dnia 9 grudnia 2008 r. poinformował R. R. o przysługującym mu prawie wglądu do akt sprawy oraz możliwości sporządzania notatek i odpisów, a także o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o przesłanie na jego adres kserokopii wyjaśnień złożonych przez adwokata M. W. oraz załączonych do tych wyjaśnień ewentualnych dokumentów. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, iż z uwagi na odległość między jego miejscem zamieszkania a siedzibą organu nie ma możliwości spełnienia w inny sposób swojego uprawnienia. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku R. R. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 73 § 1 Kpa, zgodnie z którym w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Zdaniem organu z przepisu tego wyraźnie wynika, jakie czynności może podjąć strona w celu skorzystania z tego uprawnienia. Brak jest natomiast obowiązku po stronie organu do sporządzania i wydawania stronie nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. R. zarzucił organowi, iż dokonał on nieprawidłowej wykładni art. 73 Kpa. Stwierdził, iż takie rozumienie tego przepisu w istocie ogranicza uprawnienie strony. Ponadto stwierdził, iż organ błędnie odczytał jego żądanie co do nieuwierzytelnionych kopii dokumentów i wniósł o przesłanie mu uwierzytelnionych odpisów żądanych we wniosku dokumentów. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie I instancji, podtrzymał wcześniej wyrażone stanowisko. Organ wyjaśnił skarżącemu, iż sformułowanie żądania skarżącego zawartego we wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. nie dało organowi podstaw do przyjęcia, iż dotyczy ono dokumentów w formie uwierzytelnionych odpisów. Ponadto organ stwierdził, iż czym innym jest realizacja prawa strony do zapoznania się z aktami sprawy, uregulowana w art. 73 § 1 Kpa, a czym innym uwierzytelnianie odpisów dokumentów na podstawie art. 73 § 2 Kpa. Pierwszy wskazany przepis (art. 73 § 1 Kpa) dotyczy bowiem fizycznego przeglądania akt sprawy, natomiast drugi z nich (art. 73 § 2 Kpa) służy utrwaleniu w formie dokumentu informacji wynikających z akt sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyli R. R., P. R. i E. M. Skarżący zarzucili organowi rażące naruszenie przepisów prawa administracyjnego: art. 7, art. 9, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa oraz utrwalonej jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazali, że organ nie uwzględnił, iż żądane dokumenty miały posłużyć stronie do zajęcia stanowiska w sprawie, dlatego zrozumiałe jest, iż organ winien wydać wierzytelne odpisy dokumentów. Ponadto, zdaniem skarżących, organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a swym działaniem naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym wyglądem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że skarżący wnosili o: - przesłanie na wskazany adres kserokopii wyjaśnień złożonych przez adwokata M. W.; - przesłanie na wskazany adres kserokopii dokumentów załączonych do wskazanych wyżej wyjaśnień. Kwestie zapoznawania się z aktami sprawy reguluje przepis art. 73 § 1 Kpa, wedle którego w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej ma obowiązek umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Przepis ten nie oznacza jednak, iż na organie spoczywa obowiązek przesłania akt sprawy do miejscowości, w której mieszka strona i tam zapoznania się z nimi. Organ ma "umożliwić stronie zapoznanie się z aktami", a nie wysyłać akta tam gdzie sobie strona zażyczy. Należy tu wskazać, że w postępowaniu administracyjnym także na stronie ciążą określone obowiązki związane z rzetelną dbałością o swoje sprawy i jeżeli strona domaga się jakiejś czynności od organu, to powinna wykazać chęć pomocy mu. Stronie przysługuje, zgodnie z statuowaną w art. 10 § 1 Kpa zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, uprawnienie do czynnego udziału w czynnościach procesowych związanych ze sprawą, ale nie oznacza, że strona może swoje uprawnienia nadużywać. Zakres uprawnień strony jest ściśle określony w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ustawodawca skonstruował je tak, aby strona mogła chronić swoje uprawnienia, ale jednocześnie, aby została zrealizowana określona w art. 12 § 1 Kpa zasada szybkości i prostoty postępowania, wedle której organ administracji publicznej powinien jak najszybciej zakończyć postępowanie. Tak więc należy uznać, że organ realizuje uprawnienie strony wynikające z treści art. 73 § 1 Kpa jeśli umożliwi mu zapoznanie się z aktami sprawy w swojej siedzibie (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2007 r., s. 188, t. 1 i R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 195). Natomiast problematykę udostępniania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy reguluje art. 73 § 2 Kpa. Wedle tego przepisu strona może żądać wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis ten dotyczy wydania, a nie przesłania odpisów. Organ administracji ma jedynie wydać stronie żądane odpisy do rąk własnych lub pełnomocnika, a nie ma obowiązku ich przesłania. Nadto warunkiem wydania odpisu jest powołanie się przez stronę na ważny interes. Tymczasem w sprawie skarżący na taki interes się nie powoływali. Tak więc w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 Kpa, a zatem Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych słusznie przyjął, iż nie może przychylić się do żądań skarżących. Należy także podnieść, iż organ zbadał sprawę zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, zebrany materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, a stronom umożliwiono wypowiedzenie się co do treści zebranego materiału dowodowego i udziału w sprawie. Organ w całości rozpatrzył zebrany materiał dowodowy. Tak więc zarzut stron, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w toku postępowania naruszył art. 77 Kpa w zw. z art. 9 Kpa należy uznać za bezpodstawny. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.