II OSK 1273/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 września 2009 r., sygn. akt II SAB/Wr 17/09 o odrzuceniu skargi D. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 11 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę D. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 19 maja 2009 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2009 r., wezwano D. W. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez sprecyzowanie, czego skarżąca domaga się od organu będącego w bezczynności w związku z decyzją [...], o której mowa w piśmie skarżącej z dnia 4 kwietnia 2005 r. w związku z nie dołączeniem do skargi jednego jej odpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd I instancji podkreślił, że powyższe wezwanie skarżąca otrzymała w dniu 25 maja 2009 r. i w terminie, bo w dniu 29 maja 2009 r. nadała pismo procesowe, jednak nie uzupełniła braków skargi, gdyż nie sprecyzowała, czego domaga się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy w związku z decyzją [...] i na czym polega bezczynność tego organu mająca mieć związek z wydaną decyzją. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżąca zaskarżyła je w całości i zarzuciła mu: 1) naruszenie przepisów art. 243 § 1, 244 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 45 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie prawa do pomocy prawnej poprzez odmowę udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, mimo iż w sprawie zachodziły przesłanki do przyznania takiej pomocy co wynika z postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2009 r., podjętego po odrzuceniu skargi na bezczynność organu wniesionej przez skarżącą, a tym samym pozbawienia skarżącej do pełnego i zgodnego z prawem rozpoznania jej skargi i naruszenie prawa do sądu; 2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3, 57 § 1 p.p.s.a., w zw., z art. 49 poprzez wzywanie skarżącej do uzupełnienia skargi w zakresie niewymaganym przez ustawę i tym samym brak podstaw do jej odrzucenia; 3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 57 § 3 p.p.s.a. w związku z § 26 zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 roku w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, wydanego na podstawie art. 11 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1289) poprzez nieprawidłowe gromadzenie akt sprawy - tj. z pominięciem uwierzytelnionych odpisów dokumentacji ze sprawy o sygnaturze akt II SAB/Wr 26/05, a w których znajdowały się dokumenty i oświadczenia skarżącej precyzujące zarzuty skargi na bezczynność organu, w tym decyzja organu w związku z którą stwierdzenia bezczynności domaga się skarżąca. Skarżąca wniosła na podstawie art. 176 § 1 p.p.s.a. o: 1. uchylenie postanowienia i rozpoznanie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wniesionej przez skarżącą; 2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, 3. przyznanie pełnomocnikowi działającemu z urzędu wynagrodzenia według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwioną podstawę, wskazując na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3, art. 57 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji odrzucając skargę D. W. wskazał, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez "precyzyjne wskazanie czego domaga się (...) od organu będącego w bezczynności (...)". Podstawą dla odrzucenia skargi, stał się art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nieuzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Te warunki formalne zostały opisane w art. 57 p.p.s.a. I tak, art. 57 § 1 stanowi, że skargą powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przepis art. 57, w paragrafie § 1 nie ustala zbyt rygorystycznych warunków formalnych skargi. Rozwiązanie przyjęte w tym przepisie pozostaje w zgodzie z wyrażoną w art. 134 § 1 tej ustawy zasadą niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi. Tak więc - co do zasady - sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi co do zakresu zaskarżenia aktu lub czynności, powołaną w niej podstawą prawną oraz jej wnioskami co do sposobu pozbawienia mocy wiążącej zaskarżonego aktu, nawet jeśli zostały one w skardze sformułowane. Przez określenie "naruszenia prawa" lub "naruszenia interesu prawnego", o których jest mowa w punkcie 3 art. 57 § 1, należy rozumieć podanie przez skarżącą przyczyny uzasadniającej - według jej oceny - wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wzmiankowany przepis nie wymaga przy tym przedstawienia w skardze wyczerpującego wywodu prawnego lub wskazania konkretnego przepisu - przepisów - prawa, który został naruszony. Wymóg skargi będzie w tym względzie spełniony, jeżeli skarżący wskaże - nawet w sposób bardzo ogólny - na czym polega jego zdaniem naruszenie prawa lub interesu prawnego w zaskarżonym akcie lub czynności. Skarga D. W. opatrzona datą 4 kwietnia 2005 r. spełnia omawiane wymogi. Skarżąca skarży się na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy w związku z decyzją nr [...]. Sąd administracyjny nie jest związany ani zarzutami postawionymi w skardze, ani powołaną w niej podstawą prawną. Sąd nie będąc związany granicami skargi, dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego obowiązany jest poddać przedmiot zaskarżenia pełnej kontroli pod kątem zgodności tego aktu z obowiązującym prawem, tj. z przepisami prawa materialnego, na których opiera się rozstrzygnięcie tego aktu oraz przepisami procedury administracyjnej regulującymi postępowanie, w którym akt ten został wydany. Dlatego też, w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, uznać należy, za uzasadnioną skargę kasacyjną i stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie odrzucił skargę D. W. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania miedzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 -261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.