I OZ 743/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu dnia 8 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 648/09 o odrzuceniu wniosku o przywróceniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek A.L., reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu, o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2009 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pełnomocnik skarżącej, H.L., otrzymał odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 7 stycznia 2010 r., następnie w dniu 27 stycznia 2010 r. przyznano stronie prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu w dniu 23 kwietnia 2010 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a jako przyczynę uchybienia powołał postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano też, iż skarżąca udzieliła pełnomocnictwa ustanowionemu adwokatowi, z tym że pełnomocnictwo to – przesłane drogą listowną – otrzymał on w dniu 24 marca 2010 r. i zdaniem strony od tej daty liczony winien być termin do złożenia skargi kasacyjnej. Odrzucając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku wyznaczenia pełnomocnika z urzędu po upływie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przyczyna uchybienia terminu do jej wniesienia ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać złożony w terminie siedmiu dni od udzielenia pełnomocnictwa przez stronę. Wniosek A.L., złożony w dniu 23 kwietnia 2010 r. był, zdaniem Sądu, spóźniony i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." Zażalenie na to postanowienie wniosła A.L., prawidłowo reprezentowana, zarzucając Sądowi naruszenie art. 177 § 1 w zw. z art. 86 § 1 P.p.s.a. i domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż skarga kasacyjna w sprawach, w których toczyło się postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy i z tego powodu nastąpiło uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, środek ten winien być wniesiony w siedmiodniowym terminie razem z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Autor zażalenia stwierdził, iż zastosowanie winien mieć trzydziestodniowy termin wskazany w art. 177 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie mogło być uwzględnione jako nie posiadające usprawiedliwionych podstaw. Nie można uznać za trafne stanowiska pełnomocnika A.L., iż w sprawach, w których strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej reprezentanta z urzędu trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna się z dniem, w którym pełnomocnik wyznaczony został do działania w imieniu strony. Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Nawet procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu. Zamiast tego przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, o ile uchybienie takie nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, iż z uwagi na długotrwałość procedury przyznawania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wyłączona jest wina strony w uchybieniu, o ile nastąpiło ono wyłącznie z tej przyczyny. Tym samym stwierdzić trzeba, że pełnomocnik strony, wyznaczony do działania w sprawie z urzędu, w takiej sytuacji zobligowany jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, który to wniosek, wraz z uzasadnieniem, złożony winien być w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, co wynika z art. 87 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy. Jednocześnie z takim wnioskiem pełnomocnik winien dokonać czynności, której nie dokonano w terminie. Przyjmując w przedmiotowej sprawie, że pełnomocnik strony powziął wiadomość o udzieleniu pełnomocnictwa w dniu 24 marca 2010 r., to termin z art. 87 § 1 ustawy P.p.s.a. winien być liczony od dnia 25 marca 2010 r. Pełnomocnik wystąpił w wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero w dniu 23 kwietnia 2010 r. Wniosek ten uznany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za spóźniony. Stanowisko Sądu, uznające wniosek za spóźniony, uznać należy za zasadne, bowiem termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej upływał w dniu 31 marca 2010 r. Przepis art. 88 ustawy P.p.s.a. nakazuje odrzucenie takiego wniosku. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.