I SA/Wa 534/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-30

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Daniela Kozłowska, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego, że budynek odpowiada warunkom określonym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego, że budynek odpowiada warunkom określonym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów. Błędne zastosowanie przez organ art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 k.p.a. stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego, że budynek posadowiony na jego działce odpowiada warunkom określonym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. odmawiające wydania takiego zaświadczenia. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że wydanie zaświadczenia wymagałoby oceny prawnej przekraczającej ramy postępowania o wydanie zaświadczenia. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez WSA i organy administracji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta W., stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmawiające wydania M. K. zaświadczenia potwierdzającego, że budynek posadowiony na działce ewidencyjnej nr [...] z obr. [...], położonej w W. przy ul. [...], z wyłączeniem lokali mieszkalnych nr [...] odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 810/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że stosownie do art. 218 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydanie zaświadczenia o treści wnioskowanej przez skarżącego sprowadzałoby się do dokonania przez organ oceny prawnej, której sformułowanie wymaga przeprowadzenia szeroko zakreślonego postępowania dowodowego. To zaś przekracza ramy postępowania o wydanie zaświadczenia zakreślone w art. 218 k.p.a. M. K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Orzeczenie zostało zaskarżone w całości. Podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia uchylającego w całości postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Wojewody [...] na rzecz M. K. koszty postępowania kasacyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny podał, że stosownie do § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1112 ze zm.) do założenia księgi wieczystej dla budynku odpowiadającego warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) niezbędne jest stwierdzenie właściwego organu, że budynek takim warunkom odpowiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął - za organami administracji publicznej, iż podstawę wydania zaświadczenia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. i rozważał kwestie objęte art. 218 k.p.a. Przepis art. 218 k.p.a. dotyczy przypadków, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Tymczasem w rozważanej sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie wniosku o wydanie zaświadczenia - stwierdzenia, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia wymaga uwzględnienia kompleksowej dokumentacji sprawy, w tym orzeczeń wydanych przez organy administracji publicznej w zakresie wniosku dekretowego i dotyczących decyzji komunalizacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec powyższego Sąd wskazuje, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, w sposób wiążący dla oceny skargi i wniosku w toku dalszego postępowania, że stosownie do § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1112 ze zm., dalej: rozporządzenie) do założenia księgi wieczystej dla budynku odpowiadającego warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) niezbędne jest stwierdzenie właściwego organu, że budynek takim warunkom odpowiada. Stwierdzenie właściwego organu, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia , powinno zaświadczać o stanie prawnym budynku, tj. stwierdzać, czy budynek położony na gruntach [...] pozostaje własnością byłych właścicieli gruntów i tym samym odpowiada warunkom art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), czy też przeszedł na własność gminy stosownie do art. 8 dekretu i z tej przyczyny nie odpowiada warunkom art. 5 dekretu. Podstawę prawną do wydania takiego zaświadczenia stanowi art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z § 61 ust. 1 rozporządzenia. Przepis art. § 61 ust. 1 rozporządzenia, tj. rozporządzenia wykonawczego do ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.), jednoznacznie wymaga do założenia księgi wieczystej dla budynku odpowiadającego warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu wydania takiego zaświadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że art. 217 § 1 k.p.a. przewiduje, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Wydanie zaświadczenia powinno nastąpić, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z zaświadczeniem wydawanym na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., a to za sprawą brzmienia § 61 ust. 1 rozporządzenia W przypadku zakładania księgi wieczystej dla budynku, odpowiadającego warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu, urzędowego potwierdzenia stanu prawnego budynku jednoznacznie wymaga wyraźny przepis prawa, tj. § 61 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawę prawną wydania zaświadczenia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że wniosek skarżącego został rozpoznany na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 218 k.p.a., które nie znajdowały zastosowania w tej sprawie. W toku postępowania administracyjnego nie podjęto natomiast czynności w celu oceny wniosku na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. i wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 61 ust. 1 rozporządzenia. Oznacza, to że organy uchybiły wymienionym przepisom poprzez ich niezastosowanie oraz obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 28 k.p.a., gdyż w postępowaniu odwoławczym organ pierwszej instancji występował jako strona. Zarzut ten nie jest zasadny. Pismo z 9 listopada 2006 r. należy ocenić jedynie jako wyrażenie przez organ pierwszej instancji stanowiska co do możliwości zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 132 k.p.a. Zawarcie w tym piśmie oświadczeń właściwych raczej dla strony postępowania administracyjnego, nie podważa istoty działania tego organu. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, a także biorąc pod uwagę, że rozpoznanie wniosku skarżącego na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 61 rozporządzenia wymaga podjęcia czynności w celu kompleksowej oceny istniejącej dokumentacji, w tym orzeczeń wydanych przez organy administracji publicznej w zakresie wniosku dekretowego i dotyczących decyzji komunalizacyjnych, konieczne stało się uwzględnienie skargi i uchylenie postanowień wydanych przez oba organy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a i na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło