VIII SA/Wa 85/09

WyrokWSA w Warszawie2009-07-01

Skład orzekający: Artur Kot, Iwona Owsińska-Gwiazda, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło rozpoznać odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, jeśli odwołanie zostało wniesione po terminie, a organ odwoławczy nie zastosował procedur dotyczących przywrócenia terminu?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się rażącego naruszenia prawa, rozpoznając odwołanie wniesione po terminie bez zastosowania procedur przywrócenia terminu. Decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna z uwagi na upływ terminu do wniesienia odwołania, co uniemożliwiało organowi odwoławczemu merytoryczne rozpoznanie sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została stwierdzona nieważnością.
Stan faktyczny
Skarżący R.B. złożył odwołanie od decyzji Wójta Gminy S. obniżającej zasiłek stały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc trudną sytuację finansową i zdrowotną. Sąd ustalił, że odwołanie zostało wniesione po terminie, a organ odwoławczy nie zastosował procedur przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., po rozpoznaniu odwołania R.B. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2008 roku zmieniającej decyzję z [...].01.2007 r. o przyznaniu zasiłku stałego od [...].01.2007 roku do [...].01.2010 roku w kwocie [...] złotych w ten sposób, że obniżono świadczenie należne do wypłaty do kwoty po [...] złotych miesięcznie od dnia [...].09.2008 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie w rodzinie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wysokość zasiłku stałego ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. W trakcie wywiadu przeprowadzonego w dniu [...].01.2007 r. ustalono wysokość zasiłku stałego w kwocie [...] złotych – od dochodów rodziny odliczono wówczas alimenty w kwocie [...] złotych płacone przez R.B. zwanego dalej skarżącym na córkę, będącą poza rodziną. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z [...].08.2008 r. uchylono obowiązek alimentacyjny na rzecz córki skarżącego. Wobec zmiany sytuacji dochodowej rodziny od dochodu rodziny nie należy już odliczać w/w kwoty alimentów. Jak wynika z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną zmienia się na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany sytuacji dochodowej. Z ponownej analizy sytuacji finansowej rodziny wynika, iż kryterium w rodzinie wynosi [...] złote – na dwie osoby, co daje kwotę [...] złotych na osobę. Jednocześnie dochód rodziny w miesiącu sierpniu wynosił [...] zł. Na dochód ten składa się zaliczka alimentacyjna w kwocie [...] zł. oraz zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł. Dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie wynosi więc [...] zł. Wysokość zasiłku stałego to różnica kwoty stanowiącej kryterium dochodowe na osobę w rodzinie – [...] zł a dochodem na osobę w rodzinie to jest kwotą [...] zł, co daje kwotę [...] zł. Od powyższej decyzji R.B. złożył odwołanie podnosząc, iż sytuacja finansowa jego rodziny jest krytyczna. Jednocześnie wniósł o przyznanie mu zasiłku stałego w dotychczasowej wysokości. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało ustalenia faktyczne zaprezentowane przez organ I instancji oraz przedstawioną argumentację prawną. Uznało, iż zarzuty odwołania są nietrafne a rozstrzygnięcie organu I instancji zgodne z przepisami prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący R.B. wnosząc o przyznanie zasiłku stałego w dotychczasowej wysokości podnosząc w szczególności fakt swojej trudnej sytuacji finansowej, problemów zdrowotnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając skargę R.B. Sąd ustalił, że decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2008 roku doręczono skarżącemu w dniu [...] września 2008 roku – potwierdzenie odbioru decyzji z podpisem skarżącego oraz w/w datą na oryginale decyzji znajdującej się w aktach administracyjnych. Odwołanie od przedmiotowej decyzji skarżący złożył za pośrednictwem poczty w dniu [...] grudnia 2008 roku / k. 1, 2 akt administracyjnych/. Zważywszy, że w aktach sprawy nie ma odwołania ani strony ani innego podmiotu, które byłoby złożone w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, należy uznać, że po upływie tego terminu decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2008 roku stała się ostateczna – art. 16 § 1 kpa. W świetle takiego ustalenia postępowanie wstępne organu odwoławczego związane z wniesieniem pisma skarżącego zwanego odwołaniem z dnia [...] grudnia 2008 roku winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Wójta Gminy S. po bezskutecznym upływie terminu z art. 129 §2 kpa nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych w art. 58 kpa. Takich procedur Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie zastosowało, co oznacza, że w dniu [...] grudnia 2008 roku nie było organem upoważnionym do rozpoznania odwołania w postępowaniu odwoławczym. Wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot (stronę, osobę działającą na prawach strony – art. 127 § 1 kpa) i z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. wywołuje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpoznania sprawy na organ wyższego stopnia. Jeżeli więc organ kompetencyjnie właściwy do działania jako organ drugiej instancji prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., bez przywrócenia terminu wniesienia odwołania, dopuszcza się rażącego naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. orzekając w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i to nawet wówczas, gdy orzeka o utrzymaniu w mocy takiej decyzji ostatecznej, co miało miejsce w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) dalej p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie jak w pkt 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. ----------------------- 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło