III SA/Gd 230/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-07-02

Skład orzekający: Jacek Hyla, Marek Gorski, Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy numer księgi wieczystej nieruchomości jest informacją jawną i powszechnie dostępną na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nawet jeśli wnioskodawca nie wykaże interesu prawnego?
Ratio decidendi
Numer księgi wieczystej stanowi element opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków, który jest jawny i powszechnie dostępny na mocy art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wnioskodawca nie musi wykazywać interesu prawnego, aby uzyskać tę informację, pod warunkiem, że konkretnie określi nieruchomość, której dotyczy wniosek.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o udzielenie informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków, domagając się wskazania numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości wskazanych jako miejsca zamieszkania dłużników. Starosta odmówił, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie starosty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących jawności informacji i ochrony danych osobowych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W następstwie wniosku "A" z siedzibą w O. Starosta Powiatowy działając na podstawie art. 217§2 k.p.a. oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009r. nr [...] odmówił udzielenia informacji w zakresie numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości będących w użytkowaniu dłużnika W. S. zam. w C. ul. [...] oraz I. P. zam. w C. ul. [...] oraz [...]. Organ wskazał, że zasada jawności wynikająca z art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczy jedynie informacji o gruntach, lokalach i budynkach. Wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego wydawane są jedynie osobom, które wykażą się posiadaniem interesu prawnego. Wnioskodawca takiego interesu prawnego nie wykazał. Wniosek dotyczy ujawnienia danych o majątku nieustalonym dłużnika. Żaden przepis prawa nie obliguje wierzyciela do dostarczania organom egzekucyjnym zaświadczenia o składnikach majątku dłużnika. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca podnosił między innymi, że mylne jest stwierdzenie starosty, że wniosek dotyczy nieustalonego majątku, gdyż we wniosku wskazano konkretne adresy nieruchomości (pkt 7 ppkt 1 i 2). W związku z tym rzeczą organu administracji powinno być jedynie wskazanie nr księgi wieczystej przypisanego do konkretnej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2009r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie powołując się na treść art. 123, art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). oraz art. 913-920 k.p.c. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 217 k.p.a. zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanym przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Jedyną zaś formą udostępnienia przez starostę danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z § 51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454), są komputerowe wydruki mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, wypisów z rejestrów i kartotek, wyrysów z mapy ewidencyjnej, plików komputerowych oraz informacje przekazywane ustnie i wizualnie. Powołując się ponadto na treść art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego organ wskazał, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach są jawne. Wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego wydawane zaś są przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie, m.in. właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal a także na żądanie innych osób fizycznych oraz prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie. Organ drugiej instancji wskazał, że dołączone przez wnioskodawcę dokumenty świadczą jedynie o istnieniu po jego stronie interesu faktycznego, a nie prawnego, który każdorazowo musi być oparty na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa materialnego. Wyjaśnił, że interesy przedsiębiorcy poszukującego zaspokojenia wierzytelności chronią przepisy art. 758-912 Kodeksu postępowania cywilnego. Na ich podstawie wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję z majątku oraz żądać od dłużnika ujawnienia wykazu majątku. Jeśli zaś w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego wierzyciel nie zaspokoi istniejących wierzytelności wówczas organem właściwym do nakazania ujawnienia majątku dłużnika będzie sąd powszechny ( art. 913-920 k.p.c.). Zatem ujawnienie majątku dłużnika należy do sfery postępowania cywilnego. Wskazano także, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, ze zm.) numer księgi wieczystej nieruchomości także można zakwalifikować jako informacje umożliwiającą identyfikacje osoby fizycznej, gdyż na jej podstawie osoba będąca w posiadaniu danych może ustalić pozostałe chronione dane osobowe właściciela nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" z siedzibą w O. wniosła o uchylenie postanowień obu instancji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący we wniosku nie domagał się wypisów i wyrysów, a tylko podania numerów ksiąg wieczystych wskazanych we wniosku nieruchomości - art. 24 ust. 2 w związku z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego brak zastosowania w sytuacji pełnej jawności, gdy skarżący nie domagał się wypisów lub wyrysów - art. 23 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych przez niewłaściwą wykładnię w sytuacji, gdy za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 uważa się w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, art. 6 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niewłąściwą wykładnię w zakresie w jaik9im nie uwzględnia danych osobowych powszechnie znanych z uwagi na fundamentalną zasade jawności ksiąg wieczystych i niemożności zasłaniania się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę - § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454) poprzez nie uwzględnienie innych form udostępniania danych z ewidencji niż wypisy lub wyrysy. W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że skarżąca spółka nie domagała się wydania wypisu ani wyrysu z ewidencji gruntów i budynków, a jedynie wskazania numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla konkretnych nieruchomości, których adresy skarżąca wskazała we wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą należy w pierwszym rzędzie wskazać, że organ odwoławczy nie dostrzegł, że wnioskodawca, w zażaleniu na postanowienie organu I instancji w sposób istotny doprecyzował swój wniosek, stwierdzając jednoznacznie, że jego przedmiotem jest uzyskanie informacji o numerach ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości wskazanych jako miejsce zamieszkania osób określonych w punkcie 7 wniosku. Nie ma oczywiście racji skarżąca spółka twierdząc, że jej wniosek od początku nie budził wątpliwości co do swego przedmiotu, gdyż adresy nieruchomości wskazano tam jedynie jako miejsce zamieszkania konkretnych osób. Biorąc pod uwagę, że nie jest wcale oczywistym zamieszkiwanie na własnej (będącej przedmiotem prawa własności lub użytkowania wieczystego) nieruchomości, organ I instancji był uprawniony, by przyjąć, że żądanie wniosku dotyczy nieokreślonych nieruchomości i jego stanowisko wobec tak sformułowanego wniosku należy uznać za słuszne. Jednakże dopuszczalne było sprecyzowanie wniosku o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków w toku postępowania (także na etapie zażalenia) przez skonkretyzowanie jakiej nieruchomości wniosek dotyczy. Skoro strona skarżąca określiła swe żądanie jednoznacznie, sprowadzając je do żądania wskazania numerów ksiąg wieczystych dla konkretnych nieruchomości, to nie można uznać, że wniosek dotyczy nieokreślonych nieruchomości. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje m. in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni ... oznaczenia ksiąg wieczystych. Według art. 24 ust. 2 powołanej ustawy informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 ... są jawne i powszechnie dostępne. Zatem numer księgi wieczystej stanowi przedmiotowy element opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków, podlegający ujawnieniu na wniosek w trybie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego. Oczywiście warunkiem skuteczności wniosku o wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości jest konkretne określenie tej nieruchomości przez wskazanie numeru działki lub adresu. Skoro strona skarżąca, wnosząc środek odwoławczy od postanowienia organu I instancji wystarczająco sprecyzowała swój wniosek, to postępowanie organu odwoławczego powinno zmierzać w kierunku umożliwienia udzielenia skarżącemu stosownej informacji. Zatem utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego naruszył przepis prawa materialnego - art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także przepisy postępowania - art. 138§1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145§1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpoznający sprawę ponownie organ II instancji winien uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, którego rzeczą będzie rozpoznanie wniosku strony skarżącej zgodnie z przedstawionym powyżej poglądem prawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło