IV SA/Wa 1884/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała,, Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi "M." Spółki Komandytowej z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz "M." Spółki Komandytowej z siedzibą w R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...], stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2005 r. nr [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Wójt Gminy L. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn. budowa Zakładu Produkcyjno - Usługowego o charakterze produkcji i sprzedaży betonu zlokalizowanej we wsi W., gmina L. na działce o nr ew. [...]. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Wójt Gminy L. zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca w zakresie maksymalnej powierzchni zabudowy, z jednoczesnym wskazaniem, że pozostałe warunki określone w poprzedniej decyzji pozostają bez zmian. Pismem z dnia 7 marca 2008 r. J. S. wniósł do SKO w P. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] oraz decyzji z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2,4,7, art. 157 § 1 i 2, art. 158 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] października 2005 r. nr [...]. W wyniku złożonego przez "M." Spółka Komandytowa z siedzibą w R. oraz P. Sp. z o. o. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] września 2008 r. znak. [...], utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2008 r. znak. [...] "M." Spółka Komandytowa z siedzibą w R. zarzuciła ww. decyzji rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, art. 156 § 2 kpa. poprzez jego pominiecie oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiadające stanowi faktycznemu oraz określonemu w przepisach prawa a także dokonane z pominięciem stanowiska strony. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2008 r. wydana została w wyniku złożenia przez stronę skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2008 r. Z art. 127 §3 kpa wynika natomiast, iż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest szczególnym środkiem zaskarżenia rozstrzygnięć organów administracji, wobec których brak jest organów wyższego stopnia w administracyjnym toku instancji. Wniosek ten podlega bowiem ponownemu rozpatrzeniu przez ten sam organ administracji. O ile jednak funkcję organu administracji sprawuje określona osoba, to jednak do realizacji jej ustawowych zadań powołany jest urząd wykonawczy z zatrudnionymi w nim pracownikami. W klasycznym zaś postępowaniu administracyjnym dwuinstancyjnym obowiązuje zasada wyrażona w art. 24 §1 pkt 5 kpa o wyłączeniu pracownika organu administracji od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonego aktu. W sytuacji więc, gdy pracownik organu administracji niższej instancji biorący udział przy wydaniu rozstrzygnięcia przez ten organ przeszedłby do pracy w urzędzie organu administracji drugiej instancji, to wtedy byłby wyłączony od udziału w rozstrzyganiu tej samej sprawy przez organ drugiej instancji, mimo że instytucjonalnie sprawa podlega rozpatrzeniu przez inny organ administracji (organ drugiej instancji), niż organ pierwszej instancji. Skutkiem normy zawartej w art. 24 §1 pkt 5 kpa jest zatem wyłączenie od dwukrotnego rozpatrywania tej samej sprawy w ramach administracyjnego toku instancji tej samej osoby. Jeżeli zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy służy ponownemu jej rozstrzygnięciu, to mimo tego, iż rozstrzygnięcie wydawane jest przez ten sam organ administracji, nie może jednak przy jego wydaniu brać udziału ta sama osoba, która uczestniczyła w wydaniu pierwszego rozstrzygnięcia tego organu. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 127 §3 kpa nie jest oczywiście klasycznym postępowaniem odwoławczym. Jego przedmiotem jest jednak nie tylko ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie rozstrzygniętej aktem administracyjnym tego samego organu administracji, ale również wydanie rozstrzygnięcia w granicach wyznaczonych art. 138 kpa, nakazujących organowi orzekającemu po ponownym rozpatrzeniu sprawy wyrażenie oceny prawnej wobec swojego pierwszego rozstrzygnięcia. Wskazać tutaj należy, iż przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem składu orzekającego powyższa zasada znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 (ONSAiWSA 2007/3/61). W uchwale tej stwierdzono, że w przypadku postępowania wszczętego na wniosek złożony w trybie art. 127 § 3 k.p.a., zastosowanie znajduje art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto,dodać należy, iż przepisy o wyłączeniu pracownika odgrywają ważną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt P 8/03 (OTK-A 2005/3/20). Takie gwarancje powinny być zapewnione także i stronie postępowania prowadzonego przez ten sam organ, z uwagi na zawarte w art. 127 § 3 k.p.a. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołania. W tym miejscu zwrócić również należy uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2008 r.), w którym Trybunał orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 27 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, który wnioskuje o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 §3 kpa, ma bowiem prawo oczekiwać na podstawie art. 8 kpa, iż pomimo, że ponowne rozstrzygnięcie wydawane jest przez ten sam organ administracji, to jednak ponownej oceny jego sprawy dokona inny pracownik tego organu. Nie sposób bowiem uznać za pogłębianie zaufania obywateli do organów Państwa takiego działania organu administracji, w którym ten sam pracownik dwukrotnie rozpatruje sprawę indywidualną, jeżeli ponowne rozpatrywanie tej samej sprawy ma służyć zobiektywizowaniu oceny prawnej niezależnie od wydanego już w sprawie pierwszego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w składzie: B. K., A. S., A. K., natomiast decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w składzie: B. K., B. L., J. W. A zatem w wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2008 r. brał udział ten sam członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., który orzekał uprzednio w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu, B. K. podlegał wyłączeniu z ponownego rozpatrywania sprawy stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie art. 24 §1 pkt 5 kpa. Uchylenie zaskarżonej decyzji z podanej wyżej przyczyny uniemożliwia Sądowi dokonanie merytorycznej oceny tej decyzji. Ocena taka jest bowiem możliwa dopiero po ustaleniu, iż zaskarżony akt organu administracji nie jest dotknięty wadami nieważności lub powodującymi wznowienie powstępowania. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja została wydana przez pracownika podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., Sąd uznał, że tego rodzaju uchybienie stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, na mocy art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., co z kolei jest podstawą dla uchylenia takiej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. W takim wypadku nie podlega badaniu, czy stwierdzone uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, dlatego też orzeczono jak w sentencji