II FZ 558/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 604/08 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 19 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 604/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 19 maja 2008 r. w przedmiocie podatku rolnego za 2006 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie przedłożył żadnego z dokumentów, o które został wezwany zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 maja 2009 r. W piśmie z dnia 9 czerwca 2009 r. wyjaśnił jedynie, że nadal pozostaje w związku małżeńskim, lecz w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, tym samym żona nie jest zobowiązana do wspierania go finansowo. Małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, wobec czego nie jest w stanie przedstawić dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej współmałżonki. Oświadczył także, że nie ma żadnych oszczędności na rachunkach, nie ma nikogo na utrzymaniu, od nikogo nie otrzymuje pomocy finansowej. Podkreślił, że jego sytuacja jest trudna. Prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne, toczące się z wniosku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Wymaganych dokumentów skarżący nie przedłożył również przy sprzeciwie, ograniczając się do załączenia odpisu postanowienia komornika sądowego z dnia 26 stycznia 2009 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W ocenie WSA, w niniejszej sprawie wnioskodawca sam uniemożliwił Sądowi dokonanie oceny swojej kondycji finansowej, uchylając się od przedłożenia wymaganych dokumentów, co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Wskazał, że sytuacja majątkowa skarżącego pozostaje niejasna także z innych względów. Otóż podatnik utrzymując, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie wskazał żadnych źródeł swojego utrzymania. Co więcej, wprost podał, że nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności i nie korzysta z niczyjej pomocy. Z jakich środków więc finansuje zakup żywności, z czego opłaca rachunki za media i choćby zakup środków czystości, skarżący nie wyjaśnił. Nie wskazał też, aby korzystał ze świadczeń pomocy społecznej. Nadto pominął w swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy istotną dla oceny jego sytuacji finansowej okoliczność pozostawania w związku małżeńskim. Wbrew twierdzeniom skarżącego, istniejący w jego małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej nie zwalnia go z obowiązku przedstawienia sytuacji majątkowej współmałżonka. Z tych względów nie jest wystarczające dla ustalenia braku możliwości płatniczych skarżącego samo stwierdzenie bezskuteczności prowadzonej względem jego majątku egzekucji, które stanowiło podstawę umorzenia prowadzonej wobec niego egzekucji sądowej. Dla dokonania prawidłowej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy niezbędne są bowiem informacje dotyczące stanu majątkowego jego małżonki, których wnioskodawca nie przedstawił. W mało czytelnie sporządzonym zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zdaje się je kwestionować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Artykuł 252 p.p.s.a. stawia wymóg, by wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierał oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodowym oraz dodatkowo, gdy wniosek składa osoba fizyczna dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenia strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jak wyżej wspomniano, wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Owe wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonywujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Z niestarannie sporządzonego, a przez to mało czytelnego zażalenia, zdaje się wynikać przekonanie skarżącego, że fakt trwania przez niego w związku małżeńskim jest powodem odmowy przyznania mu prawa pomocy. Jest to przekonanie nieusprawiedliwione, gdyż Sąd może żądać dodatkowych dokumentów lub wyjaśnień (również dotyczących stanu rodzinnego strony), jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nasuwa wątpliwości. Niezastosowanie się skarżącego do żądań Sądu - opisanych w uzasadnieniu postanowienia - nie pozwoliło na uwzględnienie wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.