II OZ 908/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obywatel, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, jeśli powołuje się na interes faktyczny (np. obywatelski obowiązek dbania o środowisko) lub przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika tylko wtedy, gdy wykaże istnienie swojego interesu prawnego, a nie jedynie interesu faktycznego. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku daje uprawnienia do domagania się udostępnienia informacji, ale nie do uznania za stronę postępowania sądowego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił dopuszczenia A. W. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, uznając, że wykazał on jedynie interes faktyczny, a nie prawny. A. W. wniósł zażalenie, argumentując, że jako obywatel dbający o środowisko i osoba zgłaszająca naruszenia, ma prawo brać udział w sprawie, powołując się na przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2009 roku, sygn. akt II SA/Gl 189/09 omawiające dopuszczenia A. W. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2008 roku, nr [...] w przedmiocie kary za zniszczenie drzew p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 2 lipca 2009 roku, sygn. akt II SA/Gl 189/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił dopuszczenia A. W. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji stwierdził, że A. W. nie wykazał interesu prawnego istniejącego po jego stronie w związku z przedmiotową sprawą. Podnoszone przez niego argumenty, że chce on brać udział w sprawie z poczucia swojego obywatelskiego obowiązku, świadczą - zdaniem Sądu - jedynie o istnieniu interesu faktycznego po stronie wnioskodawcy. Sąd wskazał, że posiadanie interesu faktycznego jest nie wystarczające do uzyskania statusu uczestnika postępowania.
Odwołanie od powyższego postanowienia wniósł A. W., w którym domagał się dopuszczenia go do przedmiotowego postępowania jako uczestnika. Skarżący podniósł, że chce wspomagać organ odwoławczy w sprawie. Stwierdził, że jako obywatel dbający o środowisko i osoba zgłaszająca naruszenie przepisów ma on prawo brać udział w sprawie. Wskazał, że zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) każdy obywatel ma prawo do uzyskania informacji o środowisku i jego ochronie i nie musi wykazać on swojego interesu faktycznego lub prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zgodnie natomiast z § 2 cytowanego przepisu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
W przedmiotowej sprawie skarżący otrzymał decyzje organu I i II instancji w postępowaniu administracyjnym, jednakże nie można uznać go za uczestnika postępowania, gdyż nie wykazał że powyższa sprawa dotyczy jego interesu prawnego. Uregulowania zawarte w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, na którą powołuje się skarżący dają mu jedynie uprawnianie do domagania się udostępnienia informacji o toczących się wymienionych w tym akcie sprawach. Nie dają natomiast podstaw do uznania skarżącego za stronę niniejszego postępowania.
Interes prawny, o którym mowa w art. 33 P.p.s.a., musi posiadać swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego.
Niniejsza sprawa dotyczy kary pieniężnej za zniszczenie drzew, krzewów lub terenów zieleni spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych i została nałożona na B. G., która doprowadziła do zniszczenia drzew. Interes prawny w sprawach gdzie wymierzana jest kara pieniężna ma jedynie podmiot, który popełnił czyn zagrożony karą pieniężną przez ustawę (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2007 r. , sygn. akt II OSK 428/06).
Skarżący nie dopuścił się czynu zagrożonego karą przewidzianą w art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody. Zatem Sąd I instancji słusznie uznał, że należy odmówić dopuszczenia go do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło