II SA/Op 138/09
WyrokWSA w Opolu2009-07-07
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o nienakładaniu obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może zostać uchylone, jeśli organ odwoławczy pominął fakt wycofania przez inwestora wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało uchylone, ponieważ organ odwoławczy pominął istotną okoliczność faktyczną, jaką było wycofanie przez inwestora wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wycofanie wniosku mogło wpłynąć na bezprzedmiotowość postępowania wpadkowego dotyczącego obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a organ odwoławczy nie wyjaśnił prawnych konsekwencji tej czynności, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący T. G. zakwestionował postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opola o nienakładaniu na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na instalacji mobilnego węzła betoniarskiego. Skarżący zarzucił m.in. niewyjaśnienie wielkości emisji, zasięgu oddziaływania, charakterystyki źródeł emisji i hałasu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując m.in. na zmianę stanu prawnego i stosowanie przepisów dotychczasowych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na pominięcie przez organ odwoławczy faktu wycofania przez inwestora wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2009r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. .
Przedmiotem skargi, wniesionej przez T. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...], o nienakładaniu na A. J. obowiązku sporządzania raportu oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na instalacji mobilnego węzła betoniarskiego wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacją wewnętrzną oraz budową obiektu administracyjnego z częścią warsztatową na działce nr A w O. przy ul. [...], obręb [...].
Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z dnia 7 lutego 2008 r. A. J., prowadzący firmę "B", wystąpił do Prezydenta Miasta Opola o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na instalacji mobilnego węzła betoniarskiego o wydajności ok. 60 m3 masy betonowej na godzinę wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacją wewnętrzną oraz budową obiektu administracyjnego z częścią warsztatową na działce nr A w O.
Po uzupełnieniu powyższego wniosku przez inwestora na wezwanie organu oraz po uzyskaniu przez organ opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 24 czerwca 2008 r., stwierdzającej obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, Prezydent Miasta Opola postanowieniem z dnia [...], nr [...], opartym o przepis art. 46a ust. 7 pkt 4 oraz art. 51 ust 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, rozstrzygnął o nienakładaniu na inwestora obowiązku sporządzania raportu oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ wskazał na brak planu zagospodarowania oraz wyjaśnił, że usytuowanie, rodzaj i charakterystyka oraz skala możliwego oddziaływania przedsięwzięcia nie wskazują na występowanie znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Odnosząc się do opinii organu inspekcji sanitarnej podniósł, że zanieczyszczeniem z inwestycji objętej wnioskiem, podlegającym normowaniu, jest pył PM10, a przed jego emisją zabezpieczenie stanowi zamontowanie na silosach filtrów o wysokiej skuteczności, a nadto zhermetyzowanie procesu załadunku silosów i podawania cementu do betonomieszarki. Natomiast tzw. emisja niezorganizowana zanieczyszczeń jest niemierzalna i nie podlega normowaniu. Dalej organ wskazał na wyniki pomiaru hałasu uwzględniające pracę całej inwestycji dla pełnego cyklu pracy węzła. Organ zwrócił uwagę, że do granicy działki inwestora w kierunku południowym pozostaje jeszcze strefa wynosząca 33m, zaś sam klimat akustyczny miejsca przedsięwzięcia i najbliższej okolicy kształtowany jest przez prowadzoną na tych terenach działalność i znaczne natężenie ruchu na ulicy [...] w O.
Powyższe postanowienie zakwestionował T. G., podnosząc, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Opola z 2005 r. realizuje w ramach spółki cywilnej budowę hali toru kartingowego w bezpośrednim sąsiedztwie węzła betoniarskiego. Podniósł, że zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu jego inwestycji przewiduje wykonanie terenowych urządzeń do rekreacji sportowej. Zarzucił niewyjaśnienie i nieokreślenie warunków pracy wielkości emisji do powietrza oraz maksymalnych stężeń zanieczyszczeń powstających wskutek emisji, ich zasięgu, charakterystyki źródeł emisji zanieczyszczeń powietrza i emitorów, ilości i rodzajów odpadów powstających w ciągu roku, charakterystyki źródeł hałasu oraz poziomu hałasu w środowisku, powodowanych pracą węzła betoniarskiego, a także czasu jego pracy w ciągu dnia, ilości, stanu i składu ścieków opadowych i roztopowych oraz sposobu ich podczyszczania. Dalej wywiódł, że już tylko podany we wniosku wysoki poziom mocy akustycznej, wynoszący 107,5db (A) bez uwzględnienia ruchu i manewrów ciężkich pojazdów związanego z dowozem surowców i wywozem betonu towarowego, uzasadnia sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko. Podniósł również, że zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta O. tereny planowanej inwestycji są przeznaczone na usługi, aktywność gospodarczą, sport i rekreację.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W obszernym uzasadnieniu Kolegium wskazało na zmianę stanu prawnego w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wskazując na wynikającą z art. 153 ust. 1 tej ustawy konieczność zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów dotychczasowych. Dalej Kolegium przytoczyło szereg przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, m.in. art. 46 i 51 tej ustawy, podkreślając wynikający z nich wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazując na podział tych przedsięwzięć i zasady ich kwalifikacji do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, wynikające z § 3 i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, Kolegium stwierdziło, że instalacja do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 ton na dobę, zalicza się do przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Poza tym organ odwoławczy stwierdził prawidłowość przeprowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności w zakresie ustalenia stron postępowania, kwalifikacji przedsięwzięcia oraz zasięgnięcia wymaganej prawem opinii i wskazania sposobu minimalizacji uciążliwości przedsięwzięcia, podzielając pogląd, że takie cechy przedsięwzięcia jak usytuowanie, rodzaj i charakterystyka, rodzaj i skala możliwego oddziaływania nie wskazują na występowanie znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, dotyczących emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza, organ odwoławczy powtórzył argumentację przedstawioną przez organ pierwszej instancji, podając dodatkowo, ruch samochodów dostawczych i samochodów-gruszek stanowi źródło tzw. emisji (zanieczyszczeń) niezorganizowanej, która jest niemierzalna i nie podlega normowaniu. Wskazując na art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska, organ odwoławczy podał, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania nieruchomości sąsiednich ocenić czy teren, na którym planuje się przedsięwzięcie, należy do jednego z rodzajów przedsięwzięć wymienionych w tym przepisie, a w razie zaliczenia terenu do kilku rodzajów, kwalifikuje się go jako taki z nich, dla którego dopuszczalny hałas jest najniższy. W pouczeniu organ odwoławczy wskazał na możliwość wniesienia skargi za pośrednictwem Wojewody Opolskiego.
Postanowienie powyższe przesłano stronom postępowania, przy czym T. G. doręczone zostało w dniu 23 marca 2009 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W skardze, przesłanej bezpośrednio na adres Sądu listem poleconym nadanym w dniu 2 kwietnia 2009 r. (data stempla pocztowego), T. G. zarzucił postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu obrazę art. 7, art. 75, i art. 107 K.p.a., wskazując na brak dokonania przez organ odwoławczy analizy materiału dowodowego oraz przepisów dotyczących procedury ocen oddziaływania na środowisko, a w szczególności brak oparcia ustaleń na wiarygodnych dokumentach dotyczących wielkości i zasięgu oddziaływania uciążliwości powodowanych pracą instalacji na środowisko (m.in. brak obliczeń inżynierskich propagacji uciążliwości w środowisku, w szczególności hałasu, w środowisku). Wywiódł, że według jego oceny moc akustyczna betoniarni wynosi 107,5dB (A), a moc akustyczna samochodów ciężarowych dowożących surowce i wywożących beton - 95dB (A), stąd zasięg takiej uciążliwości znacznie wykracza poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny, co stanowi obrazę art. 144 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nadto skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie rozważył przyczyn nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji opinii Państwowego Powiatowego Sanitarnego Inspektora w Opolu i nie ustalił, czy odpady stosowane w procesie technologicznym są zarejestrowane na stronie internetowej Europejskiej Agencji Chemikaliów w Helsinkach - co stanowi wymóg rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. Nr 1709 REACH. Skarżący zarzucił też, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego organ pierwszej instancji, stosownie do art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska, powinien ocenić czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Nadto skarżący podniósł fakt wydania na jego rzecz przez Prezydenta Miasta Opola decyzji z dnia 5 grudnia 2008 r. zatwierdzającej program gospodarki odpadami dla C S.C. w O, wywodząc, że uznano w niej, iż jest to obiekt rekreacyjny, czym przesądzono o rekreacyjno-wypoczynkowej funkcji terenu, co z kolei uzasadnia zastosowanie art. 113 ust 2 lit. e ustawy Prawo ochrony środowiska. Końcowo skarżący wskazał na zawarte w zaskarżonym postanowieniu błędne pouczenie o trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem Wojewody Opolskiego zamiast za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.
Skarga została przez Sąd przesłana organowi pocztą w dniu 3 kwietnia 2009 r. (za pismem o sygn. II SA/Og 58/09 z dnia 3 kwietnia 2009 r.).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i dodając, że opinia organu inspekcji sanitarnej była przedmiotem oceny przez organy wydające postanowienia. Poza tym wskazało, że kwestia rejestracji odpadów nie dotyczy przedmiotu rozstrzygnięcia, a w decyzji zatwierdzającej program odpadami dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą na posesji przylegającej do terenu przedsięwzięcia organ pierwszej instancji nie mógł w niej przesądzić, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż nie działał jako organ właściwy do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto Kolegium wskazało, że błędne pouczenie o trybie wniesienia skargi nie miało wpływu na prawidłowość złożenia skargi prze stronę.
W piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2008 r. T. G. powtórzył i rozwinął podniesione wcześniej w skardze zarzuty odnośnie sformułowań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrolą tą objęte są również postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.
Kryterium legalności, przewidziane w powołanym na wstępie przepisie ustawy ustrojowej, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), jak i dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dodatkowo podkreślić należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd nie jest związany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, co pozwala i obliguje do uwzględnienia z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono przepisom prawa, aczkolwiek z innych względów niż podniesione w skardze.
Do takiej oceny doprowadziły Sąd rozważania na tle proceduralnym, które poprzedzić należy uwagą, że pomimo zamieszczonego w zaskarżonym postanowieniu pouczenia, sprzecznego z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a., zawierającego wymóg wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, a także wniesienia skargi bezpośrednio do tut. Sądu, zachowany został 30-dniowy termin, o jakim mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. W razie wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, który następnie skargę tę odeśle do organu celem nadania jej biegu, termin do wniesienia skargi zachowany jest wówczas, gdy sąd otrzymaną skargę zdoła nadać na adres organu przed upływem wspomnianego 30-dniowego terminu. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż Sąd przekazał skargę do właściwego organu, jakim było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, znacznie przed upływem 30 dni od dnia 23 marca 2009 r., tj. od dnia otrzymania przez skarżącego postanowienia Kolegium z dnia [...].
Przechodząc do przedstawienia rozważań, jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia Sądu, od razu należy wskazać, że stosownie do art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., wydanie przez organ w postępowaniu administracyjnym prawidłowego rozstrzygnięcia powinno w każdym przypadku być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego istniejącego w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona. Poprzez art. 126 K.p.a. przepisy dotyczące decyzji mają odpowiednie zastosowanie również do postanowień. Niewyjaśnienie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia go przez sąd administracyjny.
W tym miejscu należy wskazać, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. O ile organ pierwszej instancji ocenia stan faktyczny z dnia wydania przezeń decyzji i stosuje – co do zasady – przepisy prawa obowiązujące w tej dacie, to organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydawania swej decyzji. To samo dotyczy stanu faktycznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że jeśli stan faktyczny sprawy lub przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, wówczas organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan faktyczny i prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2079/97, LEX nr 48737).
Omówiona wyżej reguła ma istotne znaczenie w sprawach, w których postępowanie toczy się długotrwale, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej. Jak słusznie odnotował organ odwoławczy, w czasie trwania postępowania odwoławczego doszło do zmiany stanu prawnego wywołanej wejściem w życie z dniem 15 listopada 2008 r. ustawy z dnia 3 października 2008 r. udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Tym aktem prawnym kompleksowo unormowano problematykę związaną z oceną skutków, jakie może wywrzeć na środowisko realizacja konkretnych zamierzeń inwestycyjnych. Uchylono przy tym obowiązujące dotąd przepisy normujące m.in. postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, jakie były zawarte w dziale VI (art. 40-70) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. W art. 153 ust. 1 powołanej ustawy o udostępnianiu informacji (...) ustawodawca zawarł normy intertemporalne, określające regułę stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną. Z tego względu w niniejszej sprawie, objętej niewątpliwie hipotezą tego przepisu, należało stosować przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 listopada 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Były one również podstawą działania organu pierwszej instancji i następnie materialnoprawną podstawą wydania postanowienia z dnia [...], utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem Kolegium.
Z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania przypomnieć należy, że raport oddziaływania na środowisko, sporządzony zgodnie z regułami wynikającymi z art. 49-52 ustawy Prawo o ochronie środowiska, odgrywa najważniejszą rolę w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Zwieńczeniem tego postępowania jest decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych. Na zasadzie art. 46a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia poza wyjątkiem wynikającym z art. 46a ust. 2. Oznacza to, że jest to postępowanie z zasady wnioskowe i poza wskazanym wyjątkiem nie może być prowadzone z urzędu. Sytuacje, w jakich występuje obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, zostały określone w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z katalogu przedsięwzięć wymienionych w tym przepisie wynika, że dla części przedsięwzięć (wymienionych w pkt 1 tego przepisu) sporządzenie raportu jest obligatoryjne, natomiast dla innych ( wymienionych w pkt 2) - fakultatywne.
Na tle uregulowań zawartych w dziale VI ustawy Prawo ochrony środowiska należy przyjąć, że postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest postępowaniem prowadzonym w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i determinującym jego przebieg. Za słusznością tego stanowiska przemawia treść art. 51 ust. 4d powyższej ustawy, z którego wynika ścisłe powiązanie obu postępowań. W ostatnio powołanym przepisie ustawodawca wyznaczył 30-dniowy termin do wydania postanowienia w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wskazując, że ma on być liczony od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego względu należy uznać, że postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko jest postępowaniem incydentalnym, wpadkowym, zależnym od postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, będącego postępowaniem głównym, a przy tym – jak wskazano już wyżej – postępowaniem wnioskowym. Niewątpliwie byt prawny postępowania głównego determinuje możliwość prowadzenia postępowania incydentalnego i w sytuacji gdy przestaje istnieć przedmiot postępowania głównego, bezprzedmiotowe staje się również postępowanie wpadkowe, mające doprowadzić do wydania prawidłowego orzeczenia w postępowaniu głównym.
W rozpoznawanej sprawie z lektury akt wynika, że Prezydent Miasta Opola w piśmie z dnia 26 listopada 2008 r., kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 27 listopada 2008 r. (data prezentaty), poinformował, że A. J. w piśmie z dnia 10 października 2008 r. "złożył wniosek o wycofanie wniosku z dnia 7 lutego 2008 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia". Organ poinformował również o przygotowywanym w związku z tym projekcie decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe.
W kontekście omówionego wyżej niesamodzielnego charakteru postępowania w sprawie ustalenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, jak również wnioskowego charakteru tego postępowania, wskazany fakt cofnięcia przez A. J. wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma w sprawie doniosłe znaczenie, gdyż może rzutować na sposób zakończenia postępowania wpadkowego, dotyczącego obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Okoliczność ta została jednak zupełnie pominięta przez organ odwoławczy, który - pomimo posiadanej informacji o cofnięciu wniosku przez A. J. - nie podjął kroków zmierzających do wyjaśnienia prawnych konsekwencji tej czynności i ustalenia, czy w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia toczyło się jeszcze postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji mobilnej cementowni, wszczęte wnioskiem z dnia 7 lutego 2008 r., czy też na skutek cofnięcia tego wniosku zostało ono umorzone. W przedłożonych Sądowi aktach brak jest dowodów w tym zakresie; brak jest również rozważań na ten temat w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pominięcie wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności przez organ odwoławczy stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. przepisów art. 136 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z porządku prawnego.
Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 wyroku.
Orzeczenie dotyczące niewykonywania zaskarżonego postanowienia oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.
O kosztach nie orzeczono, gdyż skarżący, prawidłowo pouczony w tym przedmiocie, nie wnosił o ich zasądzenie.
Wobec kasacyjnego charakteru niniejszego wyroku, sprawa winna podlegać ponownemu rozpatrzeniu przez organ odwoławczy. Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu i sprowadzają się do usunięcia opisanych naruszeń prawa poprzez należyte wyjaśnienie stanu faktycznego, a następnie wydanie stosownego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie Sądu, a zwłaszcza przedstawione podstawy tego rozstrzygnięcia, zwalniają Sąd od dalszej oceny zaskarżonego postanowienia pod względem merytorycznym, a także od ustosunkowania się do wyłącznie merytorycznych zarzutów skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło