II OSK 1524/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-31

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Barbara Adamiak, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, orzekając o wymeldowaniu, prawidłowo ustalił, czy opuszczenie lokalu przez osobę miało charakter dobrowolny i trwały, zwłaszcza w kontekście przemocy domowej i późniejszych ugód?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów administracji. Sąd administracyjny pierwszej instancji zasadnie wskazał na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, co wymagało przeprowadzenia dowodów z prawomocnego wyroku karnego dotyczącego przemocy domowej oraz rozstrzygnięcia w sprawie utrudniania korzystania z lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania A.G. z lokalu mieszkalnego na wniosek jej męża, P.G. Organy administracji orzekły o wymeldowaniu, uznając, że A.G. dobrowolnie i trwale opuściła lokal. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście przemocy domowej ze strony męża i późniejszej ugody. Skargę kasacyjną od wyroku WSA wniósł P.G., kwestionując ocenę prawną sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 334/09 w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 334/09 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną: W dniu 24 stycznia 2007 r. do Urzędu Miasta Krakowa wpłynął wniosek P. G. o wymeldowanie jego żony A. G. z mieszkania przy ul. [...] w Krakowie umotywowany tym, że A. G. opuściła ten lokal wraz z synem około 2005 r. i mieszka wraz z rodzicami przy ul. [...] w Krakowie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] Prezydent Miasta Krakowa orzekł o wymeldowaniu A. G. z pobytu stałego z lokalu numer [...] przy ul. [...] w Krakowie. Organ I instancji ustalił, że A. G. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od 19 grudnia 2004 r., kiedy to została pobita przez męża P. G., przy czym około dwa miesiące później zabrała swoje rzeczy. Organ podkreślił, że A. G. złożyła doniesienie na męża o przestępstwo z art. 207 Kodeksu karnego, jednak w dniu 20 czerwca 2007 r. na posiedzeniu mediacyjnym do sygn. akt XIV 196/07/S doszło do ugody pomiędzy pokrzywdzoną a oskarżonym i postępowanie karne zakończyło się wydaniem w dniu 24 sierpnia 2008 r. przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, Wydział XIV Karny wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko P. G. na okres 2 lat. Ponadto organ I instancji wskazał, że A. G. nie chciała zrezygnować z zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w Krakowie i wystąpiła do Prokuratury Rejonowej dla Krakowa Śródmieście Wschód o umożliwienie jej wejścia do spornego mieszkania. Komisariat III Policji w Krakowie pod nadzorem Prokuratury prowadził postępowanie o sygn. akt 4 DS 1247/08 z zawiadomienia A. G. o utrudnianie zamieszkiwania. Postępowanie zostało zakończone odmową wszczęcia dochodzenia wobec braku znamion czynu zabronionego. Mając powyższe na względzie Prezydent Miasta Krakowa uznał, że A. G. nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w Krakowie i nie podjęła skutecznych kroków prawnych celem uzyskania dostępu do lokalu i zamieszkania w nim, a w związku z tym orzekł o jej wymeldowaniu. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa A. G. wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr SO.1.5110-9-08, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] grudnia 2008 r. stwierdzając, że opuszczenie przez Angelikę Gaździk miejsca pobytu stałego należy traktować jako dobrowolne. Organ nie zakwestionował stanowiska odwołującej się, iż w dniu 19 grudnia 2004 r. została zmuszona przez męża – P. G. do opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w Krakowie, gdyż ten użył wobec niej przemocy fizycznej. Organ odwoławczy zauważył jednak, że sprawa została skierowana przez Angelikę Gaździk na drogę sądową – sygn. akt. XIV K 196/07/S, a następnie ugodowo zakończona przez strony w obecności mediatora. A. G. i P. G. zobowiązali się wówczas, iż samodzielnie rozwiążą kwestie sporne. Organ II instancji podkreślił, iż odwołująca się nie zamieszkała ponownie w lokalu przy ul. [...] w Krakowie, a z jej twierdzeń wynika, iż próbowała powtórnie skoncentrować swoje i syna sprawy życiowe w przedmiotowej nieruchomości, jednakże ponownie uniemożliwił jej to P. G. wymieniając zamki w drzwiach wejściowych. Organ podniósł, że od dnia 19 grudnia 2004 r., kiedy to A. G. opuściła wraz z synem lokal przy ul. [...] w Krakowie, mijają 4 lata i choć w tym czasie odwołująca się dochodziła swoich praw przed sądem, a Policja prowadziła postępowanie wyjaśniające w sprawie utrudniania korzystania z rzeczonej nieruchomości, to sprawę sądową A. G. zdecydowała się załatwić ugodowo, a postępowanie wyjaśniające w sprawie [...] zakończono odmową wszczęcia dochodzenia, z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że A. G. była świadoma tego, że może wejść do lokalu nr [...] przy ul. [...] w Krakowie przy pomocy ślusarza, nie mniej nie zdecydowała się na ponowne zamieszkanie w ten sposób w przedmiotowym lokalu. Wojewoda Małopolski nie zgodził się z twierdzeniem A. G., że nie ma gdzie mieszkać, gdyż – zdaniem organu – z jej wyjaśnień wynika, że od grudnia 2004 r. koncentruje swoje i syna sprawy osobiste i majątkowe pod adresem: ul. [...] w Krakowie. Zatem, zdaniem organu II instancji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, A. G. tam winna zarejestrować swój i syna pobyt. Podkreślono, że fakt, iż A. G. dysponuje tytułem prawnym do lokalu nr [...] przy ul. [...] w Krakowie nie uprawnia jej, w ocenie organu odwoławczego, do utrzymywania zameldowania, ponieważ nie koncentruje tam swoich spraw życiowych. Organ odwoławczy stwierdził również, że wystąpienie przez Angelikę Gaździk na drogę sądową z pozwem rozwodowym oraz złożenie przez nią wniosku o eksmisję męża nie może przyczynić się do wydania orzeczenia o odmowie jej wymeldowania z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Krakowie, albowiem od opuszczenia lokalu w 2004 r. odwołująca się ponownie w nim nie zamieszkała, a żadne z prowadzonych postępowań cywilnoprawnych nie wykazało naruszenia posiadania wyżej wymienionego lokalu. Pismem z dnia 12 marca 2009 r. A. G. wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego zarzucając, że decyzja ta jest krzywdząca i niesprawiedliwa. Podkreśliła, że wspólnego mieszkania nie opuściła dobrowolnie, mąż jej utrudnia dostęp do lokalu, wymienia zamki. W dniu 16 marca 2007 r. wystąpiła o rozwód z orzeczeniem winy P. G. i jego eksmisję. W odpowiedzi ner skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. reprezentujący skarżącą adwokat wskazał, że wyprowadzenie się skarżącej nie było dobrowolne, o czym świadczą akta sprawy karnej. Zaznaczył przy tym, że skarżąca nie chciała wejść do przedmiotowego mieszkania siłą, lecz w sposób zgodny z prawem. Wyjaśnił również, że P. G. od dłuższego czasu przebywa za granicą, a w mieszkaniu tym zameldowała się jego babcia I. K. Ponadto pełnomocnik skarżącej stwierdził, że P. G. nie łoży alimentów na syna (skarżąca otrzymuje je z funduszu alimentacyjnego), a komornik odnotował, że nie mieszka on w przedmiotowym lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stwierdził, że organy nie wyjaśniły w pełni stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Odwołując się do treści art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), który to przepis reguluje kwestię wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, a który w ust. 1 i 2 stanowi, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące jest obowiązana wymeldować się. Sąd zaznaczył, że podziela utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego – w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Chodzi więc o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Sąd wskazał, że w ocenie organów administracyjnych obu instancji skarżąca opuściła przedmiotowy lokal dobrowolnie, ale równocześnie organy nie zakwestionowały twierdzeń skarżącej, że lokal ten opuściła dlatego, że została pobita przez swojego męża – P. G.. Z okoliczności, że postępowanie karne miałoby zakończyć się wydaniem w dniu 24 sierpnia 2008 r. przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, Wydział XIV Karny wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko P. G. na okres 2 lat (sygn. akt XIV K 196/07/S), organy nie wyciągnęły właściwych wniosków. Sąd uznał stanowisko organów za błędne i charakteryzujące się brakiem konsekwencji w wywodach oraz sprzecznością twierdzeń. Sąd wskazał, że w aktach sprawy brak jest prawomocnego wyroku sądu powszechnego, a jedynie z innych dokumentów organy powzięły informację, że Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, Wydział XIV Karny wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2008 r., sygn. akt XIV K 196/07/S warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko P. G. o czyn z art. 207 § 1 Kodeksu karnego i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., tj. o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad skarżącą oraz spowodowanie u niej obrażeń ciała naruszających czynności narządów ciała na czas poniżej 7 dni. Sąd zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia dowodu z tego prawomocnego wyroku, albowiem warunkowe umorzenie postępowania oznacza, że w sposób jednoznaczny stwierdzona jest wina oskarżonego w popełnieniu zarzuconego mu czynu (art. 66 § 1 k.k.). Taki pogląd znajduje oparcie w orzecznictwie sądowym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2002 r., III KKN 303/00, publ. Lex nr 75033). Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że z treści samego prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wynikałaby oczywistość popełnienia przez P. G. przestępstwa, albowiem sąd powszechny orzekając w wyroku warunkowe umorzenie postępowania nie może mieć żadnych wątpliwości zarówno co do faktu popełnienia przestępstwa, jaki i okoliczności jego popełnienia oraz winy sprawcy. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny przeprowadzić dowód z prawomocnego wyroku sądu karnego na okoliczność, czy istotnie z treści wyroku wynika zawinienie wnioskodawcy w opuszczeniu przez skarżącą mieszkania. Jednocześnie Sąd zauważył, że opuszczenie lokalu mieszkalnego w celu ratowania swojego życia lub zdrowia nie może być traktowane jako dobrowolne, a tym samym organy winny w sposób niezwykle wnikliwy ustalić, czy w późniejszym czasie skarżąca miała rzeczywistą możliwość powrotu do mieszkania, z której nie skorzystała i uzasadnić w sposób logiczny i zgodny z prawem, że została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie skarżącej z przedmiotowego lokalu. Sąd stwierdził również, że w aktach administracyjnych znajduje się informacja, że funkcjonariusze z Komisariatu Policji III w Krakowie prowadzili pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Kraków-Krowodrza postępowanie z zawiadomienia A. G. w sprawie utrudnienia korzystania z mieszkania przy ul. [...] w Krakowie (sygn. [...] ). Organy administracyjne nie odniosły się w ogóle do tej kwestii, ograniczając się jedynie do ustalenia na podstawie dowodów pośrednich, że postępowanie to zakończyło się odmową wszczęcia dochodzenia wobec braku znamion czynu zabronionego. Kwestia ta jednak powinna być jednoznacznie wyjaśniona poprzez przeprowadzenie dowodu z treści rozstrzygnięcia w tej sprawie. Zapoznanie się z ustaleniami dokonanymi przez Policję i prokuraturę Sąd uznał za niezbędne dla wyjaśnienia czy skarżąca podjęła próbę powrotu do przedmiotowego lokalu. Ustalenie, czy skarżąca próbowała wrócić do przedmiotowego lokalu i czy napotkała przy tym przeszkody, jakiego rodzaju i przez kogo spowodowane pozwoli organom na ustalenie kolejnej przesłanki – ustalenie czy opuszczenie mieszkania przez skarżącą miało charakter trwały. W ocenie Sądu brak przeprowadzenia dowodów przez organy z powyższych dokumentów stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd wskazał również, że wynik postępowania w sprawie z pozwu skarżącej o rozwód wraz z wnioskiem o eksmisję P. G. z lokalu przy ul. [...] w Krakowie, sygn. akt XIC 944/07, może być istotnym dla oceny spornej kwestii dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez skarżącą przedmiotowego mieszkania. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2010 r. wniósł P. G. reprezentowany przez adwokata, zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając: – na postawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, art. 11 oraz 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na fakcie, iż wobec skarżącego zapadł wyrok warunkowo umarzający postępowanie, a zatem uznanie, że wyrok ten, wbrew art. 11 p.p.s.a. jest wiążący dla rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na skutek czego doszło do błędnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu polegającej na przyjęciu, że A. G. nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie i trwale; – na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną interpretację znamion określonych w tym przepisie to jest dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu; – na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną interpretację polegającą na pominięciu nałożonego na organy Gminy obowiązku wymeldowania osoby, która nie przebywa w lokalu. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 11 p.p.s.a. nie dotyczy orzeczeń uniewinniających i umarzających postępowanie. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie jest wyrokiem skazującym. Sąd szczegółowo analizując przesłanki wydania takiego wyroku i jego skutki w rozumieniu prawa karnego działa wbrew art. 11 p.p.s.a., opiera się bowiem na ustaleniach wyroku, który nie jest wyrokiem skazującym. Art. 11 nie daje możliwości rozstrzygnięcia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu karnym, nie stanowi natomiast przeszkody do prowadzenia własnych ustaleń co do przebiegu zdarzenia, którego dotyczy, jeśli są one istotne dla sprawy. Zdaniem skarżącego, bez względu na to czy rzeczywiście doszło do pobicia A. G., z całą pewnością po zawarciu pomiędzy stronami ugody, przez okres roku nie podjęła ona żadnych kroków prawnych, aby wrócić do zajmowanego wspólnie lokalu. Z tego też względu czynienie dalszych ustaleń dotyczących zdarzeń z grudnia 2004 r., poza zgromadzonymi przez organy administracyjne, wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest zbędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił zgromadzone w sprawie dowody uznając, że decyzje Prezydenta Miasta Krakowa oraz Wojewody Małopolskiego zostały wydane wbrew art. 7 k.p.a., tj. bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Pominął przy tym okoliczność, że zebrane dowody jednoznacznie wskazują na treść rozstrzygnięć wydanych w tych postępowaniach, tj. na treść wyroku warunkowo umarzającego oraz postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia. Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika, by odpis wyroku warunkowo umarzającego postępowanie musiał się znaleźć w aktach sprawy. Obowiązek ustalenia prawdy materialnej, zawarty w art. 7 k.p.a., daje organom administracji publicznej możliwość ustalenia stanu faktycznego na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Odnosząc się do przesłanek wymeldowania wynikających z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skarżący wskazał, że przesłanki te mogą wystąpić nie tylko w trakcie opuszczania mieszkania. Podkreślił, że nie istnieją prawne przeszkody do uznania, że przesłanka trwałości czy dobrowolności wystąpiła po upływie określonego czasu od opuszczenia lokalu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego dobrowolność nie musi występować w samej chwili przenoszenia swojego centrum życiowego, może natomiast powstać przez czynności konkludentne, przez celowe zaniechanie podejmowania czynności umożliwiających powrót do takiego lokalu. Nawet bowiem biorąc pod uwagę, że istniał konflikt pomiędzy stronami, to przez okres po zawarciu ugody pomiędzy A. i P.G., tj. od dnia 24 sierpnia 2007 r. do sierpnia 2008 r., A. G. nie podjęła żadnych działań zmierzających do zamieszkania w lokalu. Wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu administracyjnego spełniona została przesłanka dobrowolności wskazana w treści art. 15 ustawy. Przyjmując bowiem, że nawet jeżeli znamię dobrowolności nie zaistniało w chwili opuszczenia mieszkania przez A. G. , to przez okres następny, a zwłaszcza po zawarciu ugody ta przesłanka z całą pewnością została spełniona. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji błędnie zinterpretował także drugą przesłankę wymeldowania, tj. trwałość opuszczenia lokalu. Art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wprost wskazuje termin 3 miesięcy, jako istotny dla celów wymeldowania. Jak wyżej wskazano nawet uznając za początek tego trzymiesięcznego terminu dzień zawarcia ugody pomiędzy stronami, A. G. przez okres co najmniej roku nie uczyniła żadnych kroków mających na celu powrót do mieszkania, dlatego niezrozumiałe jest zobowiązanie organów, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do ustalenia, czy opuszczenie mieszkania przez Angelikę Gaździk ma charakter trwały. Skoro sama ustawa wskazuje wprost termin istotny dla sprawy, to inna interpretacja nie może tego terminu zmienić, gdyż doszłoby do wykładni contra legem. W rozpoznawanej sprawie termin 3 miesięczny wskazany w ustawie z całą pewnością upłynął. Skarżący podniósł ponadto art. 9 ustawy nie daje organom administracji tzw. "luzu decyzyjnego", nie pozwala na swobodne uznanie czy wymeldowanie powinno być dokonane czy nie. Organy były zobowiązane do zastosowania się do takiej dyspozycji przepisu. Uchylenie obligatoryjnych decyzji prowadzi do utrzymania w rejestrach stanu niezgodnego ze stanem faktycznym. Błąd interpretacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego polegał na całkowitym pominięciu treści tego przepisu i obowiązku z niego wynikającego. Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. pełnomocnik z urzędu A. G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził też, by w sprawie niniejszej występowały przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, które zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązany jest wziąć pod rozwagę z urzędu. Przedstawiając stanowisko co do podniesionych w skardze kasacyjnej P. G. zarzutów w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych. Przypomnieć trzeba, iż aby zarzut podniesiony w oparciu o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mógł być skuteczny należy wykazać, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się takiego naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Zdaniem skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie naruszył art. 11 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na fakcie, iż wobec skarżącego zapadł wyrok warunkowo umarzający postępowanie, a zatem uznanie, że wyrok ten, wbrew art. 11 p.p.s.a. jest wiążący dla rozstrzygnięcia. Uchybienie to miało doprowadzić do błędnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu polegającej na przyjęciu, że A. G. nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie i trwale. Przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał przypisywanych mu w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych poprzez stwierdzenie, że A. G. nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie i trwale. Przeciwnie, Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły w pełni stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co skutkowało uchyleniem wydanych w sprawie decyzji w oparciu nie tylko o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, lecz również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Sąd wskazując na treść art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który to przepis stanowił podstawę zaskarżonej decyzji podkreślił, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu – jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie miejsca pobytu, o którym tam mowa ma charakter trwały i jest dobrowolne. Sąd podkreślił, że w sprawie bezsporne jest, że A. G. opuściła mieszkanie przy ul. [...] w Krakowie, sporne natomiast jest czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały i nakazał wnikliwe wyjaśnienie tych kwestii w ponownym postępowaniu administracyjnym. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału – w oparciu o który zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok – powyższe stanowisko należało podzielić. Skoro organy odwoływały się w rozstrzygnięciach do prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko P. G., wydanego w dniu 24 sierpnia 2008 r. przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Środmieścia w sprawie XIV K 196/07/S, to słusznie stwierdzono, że wyrok ten winien stanowić dowód w sprawie, podobnie jak postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie [...]. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dlatego w dalszym postępowaniu administracyjnym, aby wszechstronnie wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności dotyczące opuszczenia lokalu przez A. G. , a także ustalić, czy próbowała ona wrócić do lokalu, czy napotkała przeszkody, jakiego rodzaju i przez kogo spowodowane, co zalecił Sąd pierwszej instancji, organy obowiązane są podjąć wszelkie działania, jakie okażą się konieczne i mogące pomóc wyjaśnić sprawę, a nie tylko poprzestać na czynnościach wskazanych w zaskarżonym wyroku. Zauważyć przy tym trzeba, że mimo długotrwałego postępowania administracyjnego organy przeprowadziły bardzo ograniczone i pobieżne postępowanie dowodowe, a P. G. nie był w tym postępowaniu przesłuchany – jak stwierdzono w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiąże sąd administracyjny. Związanie, o którym mowa w tym przepisie nakazuje sądowi administracyjnemu akceptację ustaleń organu administracji publicznej opartych na ustaleniach faktycznych wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa oraz zakazuje podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami takiego wyroku. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, sądu administracyjnego nie wiążą ustalenia zawarte w innego rodzaju prawomocnych wyrokach wydanych w postępowaniu karnym, w tym też umarzających warunkowo postępowanie. Zawarte więc w takim wyroku ustalenia nie mają wiążącej mocy dowodowej, o której mowa w art. 11 p.p.s.a. Bez względu jednak na słuszność zawartych w skardze kasacyjnej stwierdzeń dotyczących omawianej kwestii nie doszło w sprawie do naruszenia art. 11 p.p.s.a. w sposób, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skoro okoliczności faktyczne sprawy mają być dopiero wszechstronnie wyjaśnione i ustalone przez organy. Sąd pierwszej instancji nie uchybił też art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozstrzygnięcia sprawy wyznacza jej przedmiot wskazany w zaskarżonej decyzji i granic tych Sąd pierwszej instancji nie przekroczył. Za nieuzasadnione uznać także należało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnoprawnych. Przyjęta w zaskarżonym wyroku interpretacja art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie budzi zastrzeżeń. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że zarzucając błędną interpretację "dobrowolności i trwałości i opuszczenia lokalu", co zdaniem Sądu musi mieć miejsce, by można było stwierdzić, ze nastąpiła przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, skarżący odnosi się w motywach skargi kasacyjnej do okoliczności faktycznych sprawy dowodząc, że wystąpiły przesłanki faktyczne by orzec o wymeldowaniu A. G.. Tak postawiony zarzut dotyczący wykładni przepisów materialnoprawnych nie mógł być skuteczny. Zauważyć ponadto trzeba, że określenie "trwającego ponad 3 miesiące", zawarte w art. 15 ust. 1 ustawy łączyć należy z "pobytem czasowym", o którym mowa w tym przepisie, nie odnosi się więc do sytuacji A. G.. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych "Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dokonywał wykładni tego przepisu, nie miał on zastosowania w sprawie, dlatego zarzut jego naruszenia jest całkowicie chybiony. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. O kosztach pomocy prawnej udzielonej A. G. przez adwokata z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło