I SA/Wa 36/09

WyrokWSA w Warszawie2009-07-09

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Monika Nowicka, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, mimo że decyzja dotycząca tego zagadnienia nadal obowiązuje w obrocie prawnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli decyzja dotycząca zagadnienia wstępnego nadal obowiązuje w obrocie prawnym. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, dopóki decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wiąże i wywołuje skutki prawne, co oznacza, że nie istnieje zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkowałoby wydanie decyzji w innej sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Uniwersytetu na postanowienie Ministra Infrastruktury utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości. Uniwersytet kwestionował zasadność zawieszenia, twierdząc, że postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego, które miało stanowić zagadnienie wstępne, nie wpływa na postępowanie uwłaszczeniowe, gdyż orzeczenie wywłaszczeniowe nadal obowiązuje. Organ odwoławczy uznał jednak, że postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego stanowi zagadnienie wstępne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: w sprawie stwierdzenia nabycia z dniem 1 września 2005 r. przez Uniwersytet [...] w K. prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] - w części odnoszącej się do działek nr [...] i nr [...] w obrębie [...]. Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) - decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Uniwersytet [...] w K. prawa własności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działki: nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, w obrębie [...] a także działki nr [...] o powierzchni [...] ha, w obrębie [...]. Pismem z dnia 1 sierpnia 2006 r. A. S., A. B. i M. S. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją podnosząc, że - jako strony - nie brali udziału w przedmiotowym postępowaniu. W piśmie tym zawarto również informację, że pozostaje w toku postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego dotyczącego przedmiotowego gruntu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda [...] wznowił w całości postępowanie w sprawie rozstrzygniętej opisana na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. i a następnie decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] umorzył wznowione postępowanie - w części odnoszącej się do działki nr [...], zaś postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., wydanym na podstawie art. 97 § l pkt 4 k.p.a. - zawiesił z urzędu wznowione postępowanie - w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...]. Zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania wniósł Uniwersytet [...] w K. oraz A. B. i J. D. Rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej Minister Infrastruktury stwierdził, że działki nr [...] i nr [...] powstały z podziału działki nr [...], która z kolei powstała z działki nr [...]. Natomiast działka nr [...], ujawniona w dawnej księdze wieczystej KW Nr [...], powstała z połączenia parcel nr [...], objętych księgą hipoteczną [...], stanowiącej własność S. S. Parcele te zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1952 r. nr [...]. Organ ustalił także, że S. S. już nie żyje a jej następcami prawnymi są: A. S., A. B. i M. S. Osoby te wystąpiły również z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] listopada 1952 o wywłaszczeniu. Wniosek w tej ostatniej sprawie zgłoszony został w 1994 r. a sprawa nie została jeszcze rozstrzygnięta i pozostaje w toku. W tych warunkach organ centralny podniósł, iż skoro obecnie toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego to treść wydanej w tej sprawie decyzji stanowi zagadnienie wstępne - w rozumieniu art. 97 § l pkt 4 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie sprawy własności Skarbu Państwa w stosunku do przedmiotowego gruntu, może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w kwestii praw Uniwersytetu, we wznowionym postępowaniu uwłaszczeniowym. Uzupełniająco nadmieniono przy tym, że kwestia rozbieżności pomiędzy powierzchnią parcel objętych orzeczeniem wywłaszczeniowym z dnia [...] listopada 1952 r., a powierzchnią działek ujętych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie należała do sprawy zawieszenia postępowania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wniósł Uniwersytet [...]. Skarżący, zarzucając Ministrowi Infrastruktury naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi zawarto przy tym głównie treści odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia jakie – zdaniem skarżącego – winno zapaść we wznowionym postępowaniu uwłaszczeniowym. Ponadto skarżący twierdził, iż łączenie sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1952 r. i postępowania w sprawie uwłaszczenia Uniwersytetu nie było dopuszczalne, gdyż są to dwie różne sprawy administracyjne, które nie pozostają ze sobą w żadnym związku. Podnoszono w tym miejscu, że w toku postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. (orzekającą o uwłaszczeniu) kwestia prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego nie stanowiła kwestii prejudycjalnej, choć organ nie mógł nie wiedzieć, iż takie postępowanie jest w toku. Skarżący podkreślał także, że obecnie nadal obowiązuje orzeczenie o wywłaszczeniu a zatem Skarb Państwa w dniu [...] września 2005 r. był właścicielem spornej nieruchomości a Uniwersytet był jej wieczystym użytkownikiem. Prowadzenie natomiast postępowania nadzorczego w sprawie dotyczącej w/w orzeczenia orzekającego o wywłaszczeniu pozostaje bez wpływu na obecnie prowadzone postępowanie uwłaszczeniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pojęcie zagadnienia wstępnego nie zostało przy tym zdefiniowane przez ustawodawcę, zaś zostało ono wyjaśnione i uściślone przez orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz doktrynę. Zgodnie z utrwalonym zatem poglądem w tej materii, powyższy przepis należy rozumieć, że dotyczy on takiej sytuacji, w której bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego nie jest możliwe wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie. W związku z powyższym musi zachodzić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania a tymże zagadnieniem wstępnym warunkujący możliwość wydania decyzji w sprawie rozpatrywanej. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego trzeba zauważyć, że choć w rzeczywistości problematyka dotycząca prawidłowość wydania orzeczenia o wywłaszczeniu jest powiązana z kwestią nabycia prawa własności spornego gruntu przez Uniwersytet [...], gdyż nabycie to następuje w stosunku go gruntu, który poprzednio stanowił własność Skarbu Państwa uzyskaną w oparciu o decyzję wywłaszczeniową, to jednak - na dzień wydania zaskarżonego postanowienia - orzeczenia orzekające o przejściu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa (orzeczenie z 1952 r. o wywłaszczeniu) nadal obowiązywało. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.) decyzja administracyjna wiąże i wywołuje określone skutki prawne do momentu, kiedy zostanie wyeliminowana z obrotu inną decyzją ostateczną, wydaną w odpowiednim trybie. Taka decyzja - w dacie orzekania przez organ - istniała bo orzeczenie o wywłaszczeniu nadal pozostaje w obrocie prawnym. Z tego powodu nie było wątpliwości, co do stanu prawnego przedmiotowego gruntu a w związku z tym, nie istniało również zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkowałoby wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło