VII SA/Wa 900/09

WyrokWSA w Warszawie2009-07-10

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części budynku usługowego została prawidłowo nałożona, jeśli inwestor przystąpił do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a obiekt został zakwalifikowany do kategorii XVII Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego została nałożona prawidłowo. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego obliguje właściwy organ do wymierzenia kary. Kwalifikacja obiektu do kategorii XVII, wynikająca z decyzji o pozwoleniu na budowę, była prawidłowa, a inwestor nie mógł przystąpić do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. O. i J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na skarżących karę w wysokości 75 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku usługowego. Inwestorzy przystąpili do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a obiekt został zakwalifikowany do kategorii XVII Prawa budowlanego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędną kwalifikację obiektu i naruszenie procedury kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2009 r. sprawy ze skargi I. O. i J. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowy części budynku usługowego skargę oddala VII SA /Wa 900/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008r. Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia I. i J. O., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].07.2007r., znak: [...], nakładające na I. i J. O. karę w wysokości 75 000 zł (siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku usługowego - serwis urządzeń medycznych /I etap/ na terenie działki nr ewid. [...]2 przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...]. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...].03.2007r. do PINB w [...] wpłynął wniosek I. i J. O. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku usługowego - serwis urządzeń medycznych /I etap/ na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...]. W trakcie obowiązkowej kontroli budowy w dniu [...].05.2007r. stwierdzono, że przystąpiono do użytkowania przedmiotowej inwestycji - w wybudowanej części w pomieszczeniu serwisowo - montażowym wykonywano pracę na indywidualnych stanowiskach pracy (pkt 9. protokołu kontroli). Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].07.2007r. na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów karę z tytułu nielegalnego użytkowania w wysokości 75 000 zł. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu postanowienia ,że zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego: W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Po zweryfikowaniu wysokości kary, organ II instancji uznał, że jest ona prawidłowa, a wyliczono ją według następującego wzoru: 15 (k) x 1 (w) x 500 zł (s) x 10 = 75 000 zł gdzie: k - współczynnik kategorii obiektu (kategoria XVII), w - współczynnik wielkości obiektu, s - stawka opłaty (art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego). Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu organ stwierdził, że: Wskazany w art. 54 Prawa budowlanego 21-dniowy termin na wniesienie przez organ sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy brak jest obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a jedynie obowiązek zawiadomienia organu o zamiarze przystąpienia do użytkowania. W niniejszej sprawie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wiąże się z zakwalifikowaniem obiektu do kategorii XVII, o której mowa w załączniku do ustawy w związku z brzmieniem art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego. prawidłowo zawiadomiono inwestorów o terminie przeprowadzenia kontroli obowiązkowej. Z notatki służbowej spisanej w dniu [...].05.2007r. wynika, że J.O. został telefonicznie poinformowany o zmianie terminu przeprowadzenia kontroli, który to termin był pierwotnie ustalony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...].04.2007r. a inwestorzy nie kwestionowali zmiany terminu . Odnosząc się do określonej kategorii obiektu organ stwierdził, że o kategorii XVII przedmiotowego obiektu jest mowa już w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, wydanej przez Starostę nr [...] z dnia [...].04.2005r. Zgodnie z załącznikiem do Prawa budowlanego, do tej kategorii należą budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. W ocenie organu brak jest podstaw, by budynek usługowy - serwis urządzeń medycznych kwalifikować do innej kategorii, niż XVII. W tej sytuacji organ II instancji nie znalazł podstaw do odmiennej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli I. i J. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 54, oraz błędne zastosowanie przepisów art. 55 pkt. 1, art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1, art. 59 i art. 59a ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 6, 7, 8 i 77 k.p.a., tj. błędne zakwalifikowanie rozbudowywanego budynku do kat. XVII, zamiast ewentualnie do kategorii VIII, a w konsekwencji uznanie, iż zachodzi konieczność uzyskania przez skarżących pozwolenia na użytkowanie, na skutek czego nastąpiło nieprawidłowe naliczenie kary z nieprawidłowym ustalonym współczynnikiem (w wysokości 15) na podstawie błędnego ustalenia kategorii obiektu budowanego (przypisania do kategorii XVII); 2. rażące naruszenie przepisów proceduralnych - prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami, tj.: art. 59c ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez przeprowadzenie obowiązkowej kontroli po upływie ustawowego 21-dniowego terminu od dnia doręczenia wezwania inwestora oraz poprzez zawiadomienie inwestora o obowiązkowej kontroli po upływie 7 dni od dnia doręczenia wezwania; art. 10 i 79 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 59 c ustawy - Prawo budowlane poprzez niezawiadomienie I. O. jako współinwestora o terminie planowanej kontroli, co pozbawiło ją skutecznie możliwości uczestniczenia w istotnej czynności tego postępowania i wypowiedzenia się co do zebranego materiału i dokonanych ustaleń; art. 55 w zw. z art. 79 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zawiadomienie J. O. o planowanej kontroli drogą telefoniczną mimo braku stosownych ku temu przesłanek, co uniemożliwiło mu odpowiednie przygotowanie się do takiej kontroli art. 7 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy -Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że J. O. nie zgłaszał żadnych uwag w trakcie kontroli oraz, że zostało ustalone, że w przedmiotowym budynku pracowali przy samodzielnych stanowiskach pracownicy albowiem zachodzi sprzeczność ustaleń [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu -art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U.z 2006r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art.59f ust. I Prawa budowlanego , z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Ratio legis regulacji przyjętej w przytoczonych wyżej przepisach ustawowych stanowi dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia, zjawiska tzw. samowoli użytkowej czy w innych przypadkach samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisem art. 55 ustawy - Prawo budowlane przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy; W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego w w/w przepisie pozwolenia na użytkowanie właściwy organ wymierza się karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Podkreślić należy, że stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, obliguje właściwy organ do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo i to wydaje się ,że jest dla skarżącego oczywiste. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze Sąd stwierdził, że wskazany w art. 54 Prawa budowlanego 21-dniowy termin na wniesienie przez organ sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy brak jest obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a jedynie obowiązek zawiadomienia organu o zamiarze przystąpienia do użytkowania. W niniejszej sprawie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wiąże się z zakwalifikowaniem obiektu do kategorii XVII, o której mowa w załączniku do ustawy w związku z brzmieniem art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy inwestor wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę i zostali zawiadomieni o terminie przeprowadzenia kontroli obowiązkowej. Z notatki służbowej spisanej w dniu [...].05.2007r. wynika, że J. O. został telefonicznie poinformowany o zmianie terminu przeprowadzenia kontroli, który to termin był pierwotnie ustalony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...].04.2007r. Jak wynika z dokumentacji, inwestorzy w toku postępowania nie kwestionowali zmiany terminu. W tej sytuacji niezależnie czy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowania nastąpiło naruszenie procedury administracyjnej inwestorowi nie wolno było przystąpić do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Odnosząc się do określonej kategorii obiektu o kategorii XVII przedmiotowego obiektu kwestionowanej przez stronę skarżącą wskazać należy, że kategoria obiektu określona została w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, wydanej przez Starostę [...] nr [...] z dnia [...].04.2005r. Wskazać również należy, że zgodnie z załącznikiem do Prawa budowlanego, do XVII kategorii należą budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. W ocenie Sądu brak jest podstaw, by budynek usługowy - serwis urządzeń medycznych kwalifikować do innej kategorii, niż XVII. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się przesłanek wymagających przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło