VII SA/Wa 900/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-10
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części budynku usługowego została prawidłowo nałożona, jeśli inwestor przystąpił do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a obiekt został zakwalifikowany do kategorii XVII Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego została nałożona prawidłowo. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego obliguje właściwy organ do wymierzenia kary. Kwalifikacja obiektu do kategorii XVII, wynikająca z decyzji o pozwoleniu na budowę, była prawidłowa, a inwestor nie mógł przystąpić do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. O. i J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na skarżących karę w wysokości 75 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku usługowego. Inwestorzy przystąpili do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, a obiekt został zakwalifikowany do kategorii XVII Prawa budowlanego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędną kwalifikację obiektu i naruszenie procedury kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2009 r. sprawy ze skargi I. O. i J. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowy części budynku usługowego skargę oddala
VII SA /Wa 900/09
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008r. Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia I. i J. O., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].07.2007r., znak: [...], nakładające na I. i J. O. karę w wysokości 75 000 zł (siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku usługowego - serwis urządzeń medycznych /I etap/ na terenie działki nr ewid. [...]2 przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...].
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...].03.2007r. do PINB w [...] wpłynął wniosek I. i J. O. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku usługowego - serwis urządzeń medycznych /I etap/ na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] we wsi [...] gm. [...].
W trakcie obowiązkowej kontroli budowy w dniu [...].05.2007r. stwierdzono, że przystąpiono do użytkowania przedmiotowej inwestycji - w wybudowanej części w pomieszczeniu serwisowo - montażowym wykonywano pracę na indywidualnych stanowiskach pracy (pkt 9. protokołu kontroli).
Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].07.2007r. na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów karę z tytułu nielegalnego użytkowania w wysokości 75 000 zł.
Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu postanowienia ,że zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego: W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Po zweryfikowaniu wysokości kary, organ II instancji uznał, że jest ona prawidłowa, a wyliczono ją według następującego wzoru:
15 (k) x 1 (w) x 500 zł (s) x 10 = 75 000 zł
gdzie: k - współczynnik kategorii obiektu (kategoria XVII), w - współczynnik wielkości obiektu, s - stawka opłaty (art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego).
Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu organ stwierdził, że:
Wskazany w art. 54 Prawa budowlanego 21-dniowy termin na wniesienie przez
organ sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania odnosi się wyłącznie do
sytuacji, gdy brak jest obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a
jedynie obowiązek zawiadomienia organu o zamiarze przystąpienia do użytkowania. W
niniejszej sprawie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wiąże się
z zakwalifikowaniem obiektu do kategorii XVII, o której mowa w załączniku do ustawy w
związku z brzmieniem art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego.
prawidłowo zawiadomiono inwestorów o terminie przeprowadzenia kontroli
obowiązkowej. Z notatki służbowej spisanej w dniu [...].05.2007r. wynika, że J.O. został telefonicznie poinformowany o zmianie terminu przeprowadzenia kontroli,
który to termin był pierwotnie ustalony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z
dnia [...].04.2007r. a inwestorzy nie kwestionowali zmiany terminu . Odnosząc się do określonej kategorii obiektu organ stwierdził, że o kategorii XVII przedmiotowego obiektu jest mowa już w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, wydanej przez Starostę nr [...] z dnia [...].04.2005r. Zgodnie z załącznikiem do Prawa budowlanego, do tej kategorii należą budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. W ocenie organu brak jest podstaw, by budynek usługowy - serwis urządzeń medycznych kwalifikować do innej kategorii, niż XVII.
W tej sytuacji organ II instancji nie znalazł podstaw do odmiennej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli I. i J. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 54, oraz błędne zastosowanie przepisów art. 55 pkt. 1, art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1, art. 59 i art. 59a ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 6, 7, 8 i 77 k.p.a., tj. błędne zakwalifikowanie rozbudowywanego budynku do kat. XVII, zamiast ewentualnie do kategorii VIII, a w konsekwencji uznanie, iż zachodzi konieczność uzyskania przez skarżących pozwolenia na użytkowanie, na skutek czego nastąpiło nieprawidłowe naliczenie kary z nieprawidłowym ustalonym współczynnikiem (w wysokości 15) na podstawie błędnego ustalenia kategorii obiektu budowanego (przypisania do kategorii
XVII);
2. rażące naruszenie przepisów proceduralnych - prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami, tj.:
art. 59c ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez
przeprowadzenie obowiązkowej kontroli po upływie ustawowego 21-dniowego terminu
od dnia doręczenia wezwania inwestora oraz poprzez zawiadomienie inwestora o
obowiązkowej kontroli po upływie 7 dni od dnia doręczenia wezwania;
art. 10 i 79 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 59 c ustawy -
Prawo budowlane poprzez niezawiadomienie I. O. jako współinwestora o
terminie planowanej kontroli, co pozbawiło ją skutecznie możliwości uczestniczenia w
istotnej czynności tego postępowania i wypowiedzenia się co do zebranego materiału i
dokonanych ustaleń;
art. 55 w zw. z art. 79 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez
zawiadomienie J. O. o planowanej kontroli drogą telefoniczną mimo braku
stosownych ku temu przesłanek, co uniemożliwiło mu odpowiednie przygotowanie się
do takiej kontroli
art. 7 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy
-Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że J. O. nie zgłaszał żadnych uwag w trakcie kontroli oraz, że zostało ustalone, że w przedmiotowym budynku pracowali przy samodzielnych stanowiskach pracownicy albowiem zachodzi sprzeczność ustaleń [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu -art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane
( Dz. U.z 2006r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art.59f ust. I Prawa budowlanego , z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Ratio legis regulacji przyjętej w przytoczonych wyżej przepisach ustawowych stanowi dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia, zjawiska tzw. samowoli użytkowej czy w innych przypadkach samowoli budowlanej.
Zgodnie z przepisem art. 55 ustawy - Prawo budowlane przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;
W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego w w/w przepisie pozwolenia na użytkowanie właściwy organ wymierza się karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Podkreślić należy, że stwierdzenie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, obliguje właściwy organ do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo i to wydaje się ,że jest dla skarżącego oczywiste.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze Sąd stwierdził, że wskazany w art. 54 Prawa budowlanego 21-dniowy termin na wniesienie przez organ sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy brak jest obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a jedynie obowiązek zawiadomienia organu o zamiarze przystąpienia do użytkowania. W niniejszej sprawie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wiąże się z zakwalifikowaniem obiektu do kategorii XVII, o której mowa w załączniku do ustawy w związku z brzmieniem art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego.
Jak wynika z akt sprawy inwestor wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę i zostali zawiadomieni o terminie przeprowadzenia kontroli obowiązkowej. Z notatki służbowej spisanej w dniu [...].05.2007r. wynika, że J. O. został telefonicznie poinformowany o zmianie terminu przeprowadzenia kontroli, który to
termin był pierwotnie ustalony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...].04.2007r. Jak wynika z dokumentacji, inwestorzy w toku postępowania nie kwestionowali zmiany terminu.
W tej sytuacji niezależnie czy w toku postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowania nastąpiło naruszenie procedury administracyjnej inwestorowi nie wolno było przystąpić do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Odnosząc się do określonej kategorii obiektu o kategorii XVII przedmiotowego obiektu kwestionowanej przez stronę skarżącą wskazać należy, że kategoria obiektu określona została w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, wydanej przez Starostę [...] nr [...] z dnia [...].04.2005r. Wskazać również należy, że zgodnie z załącznikiem do Prawa budowlanego, do XVII kategorii należą budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe. W ocenie Sądu brak jest podstaw, by budynek usługowy - serwis urządzeń medycznych kwalifikować do innej kategorii, niż XVII.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się przesłanek wymagających przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło