I SA/Lu 212/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającą wypłaty odsetek z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. Wskazał, że w dniu 16 września 2008 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek Spółki A S.A. o wypłatę odsetek z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r., uzupełniony pismem z dnia 13 października 2008 r. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku organ podatkowy wydał decyzję o odmowie wypłaty żądanych odsetek, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie faktem, że zwrot nadpłaconego podatku został dokonany w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r., Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, w którym podkreśliła, że bardzo istotnym elementem nadpłaty jest jej oprocentowanie, które stanowi wynagrodzenie za poniesiony uszczerbek ekonomiczny wynikający z faktu niemożności dysponowania nadpłaconą kwotą, a decyzja o odmowie wypłaty oprocentowania jest w istocie pozbawieniem prawa do swoistej "rekompensaty". Pełnomocnik Spółki wskazał również na naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia prawnego wydanego rozstrzygnięcia. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji stwierdził, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...]zmienił rozliczenie A SA w zakresie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2005 r., wskazując, że Spółka w rozliczeniu VAT–7 za wrzesień 2005 r. zadeklarowała zobowiązanie podatkowe w wysokości 146. 264 zł i kwotę tę zapłaciła. Organ podatkowy I instancji skorygował wykazaną kwotę nadwyżki o 4. 050 zł i wydał decyzję, w której określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 105.764 zł. Jednocześnie wskazał na zawyżenie zobowiązania podatkowego za wrzesień 2005 r. o kwotę 146. 264 zł. Organ podatkowy odwołując się do treści art. 21 § 3a oraz art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kwota 146. 264 zł stanowiąca różnicę pomiędzy zobowiązaniem zadeklarowanym i wpłaconym przez Spółkę za wrzesień 2005 r., a określonym przez organ w decyzji z dnia [...] nr [...] stanowiła nadpłatę i zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej podlegała zwrotowi w terminie 30 dni, od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej jej wysokość tj. do dnia 6 września 2008 r. Organ podatkowy I instancji dokonał we wskazanym wyżej terminie zwrotu kwoty nadpłaconego podatku wraz z wpłaconymi odsetkami, pomniejszonej o kwotę 252 zł przekazaną na należności w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Odnosząc się do kwestii oprocentowania nadpłaty, organ podatkowy stwierdził, że zgodnie z art. 78 Ordynacji podatkowej, stanowi ona rodzaj rekompensaty dla podatnika za brak możliwości dysponowania nadpłaconą kwotą. Oprocentowanie nadpłaty przysługuje w określonych w ww. przepisie przypadkach i jest związane ze sposobem powstania nadpłaty lub obowiązkiem zwrotu nadpłaty, realizowanym przez organ podatkowy. Organ podatkowy podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszła żadna ze wskazanych w art. 78 Ordynacji podatkowej okoliczności uzasadniających oprocentowanie zwróconej Spółce nadpłaty. Organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut braku w decyzji organu I instancji podstawy prawnej, gdyż w decyzji powołane zostały przepisy art. 72 § 1 pkt 1, oraz art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zawierające definicję pojęcia nadpłaty oraz wskazujące termin jej zwrotu, z jednoczesnym wskazaniem braku możliwości ich zastosowania w ustalonym stanie faktycznym sprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A SA wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając im naruszenie prawa materialnego i procesowego w szczególności: - art. 121, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, a w rezultacie błędne przyjęcie, że skarżąca nie ma prawa do odsetek od nienależnie uiszczonej kwoty podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2005 r.; - art. 78 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie należą się odsetki od nienależnie uiszczonej kwoty podatku od towarów i usług za wskazany wyżej miesiąc; - art. 122 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 124 i art. 125 Ordynacji podatkowej przez uznanie nadrzędności fiskalizmu nad regułami praworządności, wynikającymi z zasad, które powinny obowiązywać w demokratycznym państwie prawnym, w związku z odmową wypłaty odsetek od podatku, którego nienależne uiszczenie było spowodowane działaniem organów podatkowych tj. wydaniem wadliwej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że oprocentowanie nadpłaty jest rodzajem rekompensaty za pozbawienie podatnika możliwości dysponowania nadpłaconą kwotą. Nadpłata w rozpatrywanej sprawie stanowiła wynik zastosowania się przez skarżącą do wydanej przez organ interpretacji podatkowej uchylonej następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zatem skarżąca, dokonując korekty deklaracji i wpłacając nienależny podatek na skutek zastosowania się do wadliwej interpretacji w okresie od dokonania wpłaty nienależnego podatku do momentu jej zwrotu na konto, została pozbawiona możliwości dysponowania swoimi środkami finansowymi. Przyjęcie takiego rozwiązania, w opinii skarżącej, skutkuje naruszeniem zasad państwa prawa w szczególności zaś zasady zaufania do organów państwa i naruszeniem zasady ochrony własności i innych praw majątkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując co do zasady stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że w rozliczeniu za wrzesień 2005 r. spółka wykazała błędną kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z przeniesienia z poprzedniego okresu rozliczeniowego w wysokości 1. 414 zł, co skutkowało zawyżeniem przez skarżącego zobowiązania podatkowego za ten okres o kwotę 146. 264 zł. Organ odwoławczy podkreślił również, że nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego podnoszone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje fakt istnienia nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wynikającej z nadpłaconego podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2005 r. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem za podatek nadpłacony należy uznać podatek, do którego zapłaty podatnik był zobowiązany, lecz kwota faktycznie uiszczona była wyższa od kwoty należnej. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest prawo strony do domagania się oprocentowania stwierdzonej nadpłaty. Jak wynika z akt sprawy nadpłata wynika ze zmiany rozliczenia podatku VAT w decyzji z [...] wydanej na podstawie art. 21 § 1 i § 3 a, który stanowi, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że kwota zwrotu podatku lub kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W rozpatrywanej sprawie organ ww. decyzją określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc wrzesień 2005 r. na kwotę 105.764 zł Powszechnie przyjmuje się, że choć zasadą jest oprocentowanie nadpłat, to jednak przypadki oprocentowania nadpłaty zostały wymienione w zamkniętym katalogu w art. 78 Ordynacji podatkowej. Odrębności w ukształtowaniu zasad wyliczenia oprocentowania nadpłat są uzależnione od sposobu powstania (stwierdzenia nadpłaty) oraz od realizacji przez organ podatkowy obowiązku zwrotu nadpłaty. Zgodnie z art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowej, z wyjątkiem zastrzeżonym w odrębnych przepisach. Gdy nadpłata wynika z decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty, jej oprocentowanie przysługuje od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją): - jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, - jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty chyba, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent, - jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba że do opóźnienia w zwrocie nadpłaty przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent ( art. 78 § 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej); Zatem skoro w sprawie niniejszej skarżąca nie składała wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a organ podatkowy określoną w decyzji z dnia [...] kwotę zwrócił zgodnie z żądaniem skarżącej na jej konto dnia 5 września 2008 r., należy stwierdzić, że nie istnieją normatywne przesłanki domagania się wypłaty oprocentowania ww. nadpłaty. Zatem rozstrzygnięcie organu podatkowego w tym zakresie prawa nie narusza. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącą kwestii związanej z istnieniem związku pomiędzy wystąpieniem nadpłaty, a zastosowaniem się przez nią do interpretacji organu podatkowego podkreślić należy, że wydanie interpretacji w przeciwieństwie do decyzji podatkowej, nie pociąga za sobą konieczności zastosowania się przez podatnika do wyrażonego w niej stanowiska. Z zastosowaniem się do udzielonej interpretacji ustawa łączy jedynie ściśle określone skutki w postaci nieszkodzenia podatnikowi. W rozpatrywanej sprawie mając na względzie okoliczność, że interpretacja podatkowa, na którą powołuje się skarżąca została wydana 8 października 2004 r., ustalając zakres pojęcia "nieszkodzenia podatnikowi", należy mieć na względzie przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 września 2003 r. do 1 stycznia 2005 r., zgodnie z którymi owo nieszkodzenie podatnikowi rozumiane było jako: - nie określanie albo nie ustalanie zobowiązania podatkowego za okres do dnia uchylenia albo zmiany interpretacji, - nie ustalanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, - nie wszczynanie postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, ewentualnie umarzanie już wszczętego postępowania oraz - nie stosowanie innych sankcji wynikających z przepisów prawa podatkowego i przepisów karnych skarbowych (art. 14 § 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w roku 2005). Oznacza to, że ustawodawca przewidział zamknięty katalog negatywnych skutków, przed którymi chroni podatnika zastosowanie się do udzielonej interpretacji. Nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa żądanie skarżącej, dotyczące rozszerzenia katalogu uprawnień podmiotów stosujących się do uzyskanej interpretacji o gwarancje naprawienia (poprzez naliczenie oprocentowania) szkody wynikającej z zastosowania się do wydanej przez organ interpretacji. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.