II SA/Bd 311/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary nagany oddala skargę. II SA/Bd 311/08 UZASADNIENIE Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Komendant Miejski Policji w [...] uznał A. S. winnym czynu polegającego na tym, że w dniu [...] listopada 2007 r. w [...] w czasie odprawy do służby odmówił okazania do kontroli broni służbowej policjantowi upoważnionemu przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] do wykonywania czynności nadzorczych nad służba patrolową, tj. czynu z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277; z późn. zm.) i wymierzył mu karę nagany. W odwołaniu od powyższego orzeczenia A. S. podniósł, iż w toku postępowania nie wykazano, aby Kierownik Posterunku Policji w [...] - [...]. D. G., któremu odmówił okazania do kontroli broni służbowej, był upoważnionym do przeprowadzania takiej kontroli. Zdaniem odwołującego się w przepisie § 26 ust. 1 pkt 6 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, nie przewidziano takiej formy kontroli broni, jaką zamierzał przeprowadzić Kierownik Posterunku w [...]. Odwołujący się zakwestionował również twierdzenie organu, iż osoba uprawniona może w każdym momencie dokonać kontroli uzbrojenia i wyposażenia policjanta. Podniósł także, iż nie odmówił wykonania polecenia, a jedynie wskazał Kierownikowi Posterunku w [...], iż sala odpraw Komendy Miejskiej Policji w [...] nie spełnia wymogów bezpieczeństwa w zakresie przeglądania służbowej broni palnej. Dodał przy tym, iż do zachowania szczególnej ostrożności w stosunku do przełożonego zmusiło go wcześniejsze niewłaściwe zachowanie kierownika posterunku, który na jednej z odpraw rzucił w niego latarką. Odwołanie od powyższego orzeczenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, wniosła również pełnomocnik A. S. adwokat M. J., podnosząc, iż z zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. (cyt. wyżej) oraz decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji nie wynika uprawnienie do przeprowadzania kontroli broni służbowej polegającej na oglądaniu przez przełożonego przekazanej mu broni, czego domagał się [...]. D. G.. W świetle treści rozporządzenia kontrolujący może jedynie sprawdzić, czy policjant posiada broń, jak jest mu potrzebna w związku z przydzielonymi mu zadaniami. W odwołaniu zakwestionowano również możliwość dokonywania kontroli uzbrojenia w każdym momencie pełnienia służby przez policjanta. Pełnomocnik obwinionego zarzuciła także organowi, iż nie wziął pod uwagę, że między A. S. a jego przełożonym [...] D. G. doszło wcześniej do konfliktu, w związku z niewłaściwym zachowaniem tego drugiego i obwiniony odmówił oddania broni w sali odpraw z uwagi na brak pewności, co do możliwego zachowania przełożonego, prosząc jednocześnie o zastosowanie innej procedury (okazanie broni w miejscu specjalnie do tego przeznaczonym). Dodała także, iż obwiniony okazał broń na wezwanie innego przełożonego. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż z materiału dowodowego, w szczególności zaś ze zgodny zeznań świadków, jednoznacznie wynika, iż A. S. jest winny popełnienia zarzucanego mu czynu. Organ II instancji stwierdził, iż [...] D. G. był uprawniony, na mocy § 9 decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., do przeprowadzenia w dniu [...] listopada 2007 r. odprawy do służby policjantów, a tym samym do sprawdzania służbowej broni palnej policjantów odprawianych do służby. Jak wynika bowiem z § 10 ust. 1 pkt 6 wyżej wskazanej decyzji, obowiązkiem odprawiającego jest określenie i sprawdzenie wyposażenia i uzbrojenia indywidualnego policjantów stosownego do charakteru, czasu i sposobu wykonywania służby oraz jednolitego umundurowania, zgodnego z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do twierdzeń obwinionego, wskazującego, iż przepis ten dotyczy jedynie sprawdzenia prawidłowości uzbrojenia policjanta, nie zaś do kontroli stanu broni policjanta, organ wskazał, iż uprawnienie do kontroli stanu broni wynika z przepisu § 12 ust. 1 pkt 5 tejże decyzji, zgodnie, z którym celem nadzoru nad pełnieniem służby patrolowej jest sprawdzanie stanu i prawidłowości wyposażenia, uzbrojenia i umundurowania obowiązującego w trakcie wykonywania służby, a także wyglądu zewnętrznego policjantów. Organ odwoławczy wskazał, iż obwiniony nie miał podstaw do kwestionowania wydanego mu polecenia służbowego przez [...] D. G. i odmowy jego wykonania, za jaką należy uznać wskazanie warunków od spełnienia, których obwiniony uzależniał wykonanie polecenia. Podniósł również, iż z jego ustaleń wynika, że wspomniana odmowa wykonania rozkazu wynikała z negatywnego nastawienia A. S. do przełożonego oraz że zachowanie [...] D. G. na odprawie nie dawało obwinionemu podstaw do odmowy wykonania polecenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż obwiniony podważył zasady funkcjonowanie Policji jako formacji uzbrojonej i spowodował zakłócenia realizacji zadań Policji, co uzasadniało wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany, jako współmiernej do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia. Jako okoliczności łagodzące w niniejszej sprawie organ wskazał przy tym pozytywną opinię służbowa o obwinionym i jego dotychczasowa niekaralność. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższe orzeczenie A. S., podniósł, iż Komendant Główny Policji w zarządzeniu nr 768 z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym nie upoważnił Komendantów Powiatowych (Miejskich) Policji do wydawania uregulowań w zakresie kontroli stanu utrzymania i konserwacji służbowej broni palnej. Tym samym, zdaniem skarżącego, nieuprawnionej jest powoływanie się przez organy obu instancji na zgodność orzeczeń z zarządzeniem nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r., jak i decyzją nr 360 Komendanta Głównego Policji z 6 lipca 2005 r. Skarżący wskazał, iż nie kwestionuje tego, że Kierownik Posterunku Policji w [...] był upoważniony do nadzoru służbowego nad policjantami pełniącymi służbę patrolową, a to, że nie był on upoważniony do kontroli stanu utrzymania i konserwacji służbowej broni palnej. Podniósł również, iż w trakcie dokonywanej kontroli broni [...] D. G. oddawał strzały kontrolne w kierunku policjantów. Skarżący ponownie zanegował twierdzenia organów, że kontrola broni palnej może odbywać się w każdej sytuacji. Dodał, iż nie odmówił wykonania polecenia służbowego, a jedynie wskazał Kierownikowi Posterunku Policji w [...], iż sala odpraw Komendy Miejskiej Policji w [...]u nie spełnia wymogów bezpieczeństwa w zakresie kontroli stanu utrzymania i konserwacji broni palnej. Zarzucił również organom obu instancji stronniczość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonemu orzeczeniu nie można skutecznie postawić zarzutu, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów zostały określone w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007r. Nr 43, poz. 277; ze zm.). W myśl art. 132 ust. 1 i 2 tejże ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, przy czym naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2. Skarżący kwestionując ustalenia organów w zakresie popełnienia czynu, o którym mowa w cyt. wyżej art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji – tj. odmowy wykonania polecenia przełożonego, podniósł, iż wyraził zgodę na okazanie swojej broni przełożonemu, jednakże, ze względów bezpieczeństwa, nie na sali odpraw a w magazynie broni i w ten sposób, że zdałby broń do magazynu, a jego przełożony pobrał broń na siebie, dokonując następnie jej sprawdzenia. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, iż za odmowę wykonania polecenia należy uznać nie tylko bezpośrednią i zdecydowaną wypowiedź stanowiącą negatywna reakcję na polecenia, ale także złagodzone formy odmowy jakimi będzie np. odmowa przez wskazanie innej czynności, którą jest się gotowym wykonać czy też odmowa przez wskazanie warunku pod jakim by się polecenie spełniło. W niniejszej sprawie skarżący skorzystał właśnie z tego drugiego typu odmowy i kwestionując prawidłowość polecenia przełożonego (okazanie broni służbowej w pokoju odpraw), wskazał, iż jest gotów wykonać inne polecenie, w kształcie zaproponowanym przez siebie (zdanie broni do magazynu, by przełożony mógł ją na siebie pobrać i sprawdzić jej stan). Jak wynika z treści przepisu art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, jedyną okolicznością uzasadniającą odmowę wykonania polecenia przełożonego, nie powodującą powstania odpowiedzialności za przewinienie dyscyplinarne, będzie wskazana w art. 58 ust. 2 cyt. ustawy sytuacja, gdyby wykonanie polecenia przełożonego łączyłoby się z przestępstwem. Podnieść należy w związku z tym, iż skarżący odmawiając wykonania polecenia służbowego uzasadnił to względami bezpieczeństwa oraz brakiem uprawnień przełożonego do wydawania tego typu poleceń, które to okoliczności nie stanowią określonej w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji przesłanki uzasadniającej odmowę wykonania polecenia. Nie można uznać, że wykonanie polecenia okazania przełożonemu prowadzącemu odprawę broni łączy się z popełnieniem przestępstwa. Podnieść należy także, iż nawet ewentualne wcześniejsze niewłaściwe zachowanie przełożonego w stosunku do skarżącego i istniejąca obawa, że mogłoby się ono powtórzyć, nie mogą uzasadniać odmowy wykonywania poleceń wydanych przez tegoż przełożonego. W ocenie Sądu, organ w zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo ocenił działanie funkcjonariusza jako naruszenie zasad dyscypliny. Nałożona zaś na skarżącego kara jest najniższą z przewidzianych w ustawie o Policji sankcji, co w sytuacji wystąpienia przesłanek do ukarania, nawet przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego (pozytywna opinię służbowa i jego dotychczasowa niekaralność), należało uznać za karę adekwatną do stwierdzonego uchybienia obowiązkom służbowym. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dodać należy również, iż z przepisów zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań zewnętrznych o charakterze prewencyjnym (wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji), jednoznacznie wynika uprawnienie osób wykonujących czynności nadzorcze do sprawdzania stanu i prawidłowości uzbrojenia policjantów (nie zaś jedynie do prawidłowości uzbrojenia, jak twierdzi skarżący). Zgodnie bowiem z § 26 tegoż zarządzenia obowiązkiem prowadzącego odprawę do służby patrolowej jest m.in. określenie i sprawdzenie uzbrojenia indywidualnego policjantów stosownego do charakteru, czasu i sposobu wykonywanej służby. W myśl natomiast przepisu § 40 tego zarządzenia, nadzór nad pełnienie służby patrolowej polega m.in. na sprawdzanie stanu i prawidłowości wyposażenia, uzbrojenia i umundurowania obowiązującego w trakcie wykonywania służby, a także wyglądu zewnętrznego policjantów. Prowadzący odprawę [...] D. G., wyznaczony decyzją Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] (pkt 11 w załączniku nr 2 decyzji) do wykonywania czynności nadzorczych, był zatem uprawniony do przeprowadzenia kontroli stanu broni skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować jego uchyleniem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.