I OZ 818/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-09-01
Skład orzekający: Barbara Adamiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić na podstawie oczywistej bezzasadności skargi, jeśli skarga została wcześniej odrzucona, a wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został jeszcze prawomocnie rozpoznany?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że odmowa przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 PPSA (oczywista bezzasadność skargi) wymaga najwyższej staranności i nie może być orzeczona bez głębszej analizy prawnej. Ponadto, Sąd pierwszej instancji naruszył kolejność postępowania, rozstrzygając najpierw sprawę co do istoty (odrzucając skargę), a dopiero potem wniosek o przyznanie prawa pomocy, co stanowi naruszenie prawa do sądu i jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącym L. S. i P. S., uznając skargę za oczywiście bezzasadną z uwagi na jej wcześniejsze odrzucenie. Skarżący złożyli zażalenie, zarzucając błędne zastosowanie art. 247 PPSA i domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. S. i P. S. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1066/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L. S. i P. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1066/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącym L. S. i P. S. podnosząc, że w sprawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2009 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę L. S. i P. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu jako niedopuszczalną, i w związku z powyższym oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoduje, że skarżącym nie przysługuje prawo pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 15 lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy złożyli skarżący L. S. i P. S. zarzucając błędne zastosowanie przepisu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi". Odmowa przyznania prawa pomocy bez merytorycznej analizy wniosku skarżących i z powołaniem na wskazany przepis art. 247 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być orzeczona przy zachowaniu najwyższej staranności i w sytuacji, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji powołał się na postanowienie tego Sądu z dnia 15 lipca 2009 r. w przedmiocie odrzucenia skargi L. S. i P. S. i w związku z powyższym przyjął oczywistą bezzasadność skargi, a tym samym odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Niezależnie od dokonanej w tej sprawie oceny zasadności skargi, należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji powinien najpierw prawomocnie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a dopiero później rozstrzygnąć sprawę, co do istoty. Z przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sentencji wydarzeń wynika odwrotnie, tzn. Sąd pierwszej instancji najpierw rozstrzygnął sprawę, a następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęta przez Sąd I instancji kolejność rozpatrywania powoduje niebezpieczeństwo pozbawienia strony prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Wskazać również należy, że odrzucenie skargi postanowieniem przez Sąd I instancji, a następnie ponowne badanie zasadności tej skargi przy okazji orzekania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 247 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przez Sąd I instancji jest niedopuszczalne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło