II SA/Wa 577/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Minister Obrony Narodowej zwolnił [...] P. T. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczył na stanowisko [...], jednocześnie mianując go, z dniem objęcia obowiązków, na stopień [...]. Nowe stanowisko służbowe żołnierz objął w dniu [...] kwietnia 2008 r. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. P. T., na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), zwrócił się do Wojskowego Prokuratora Garnizonowego [...] o niewydawanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym i wydanie decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 6 powołanej ustawy, tj. decyzji w sprawie wypłacania zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], w oparciu o art. 13 ust. 6 oraz art. 24 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, odmówił [...] P. T. wypłacenia zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W uzasadnieniu organ podał, iż stosownie do art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na pisemny wniosek żołnierza służby stałej, zgłoszony do dowódcy jednostki wojskowej nie później niż czternaście dni od dnia objęcia stanowiska służbowego w tej jednostce. W powyższym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie wypłacania zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Nabycie uprawnień do przedmiotowego świadczenia jest zatem uzależnione od zaistnienia dwóch przesłanek, które, w ocenie organu, nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wprawdzie P. T. wystąpił ze stosownym wnioskiem do Wojskowego Prokuratora Garnizonowego [...], jednak uchybił ustawowemu, czternastodniowemu terminowi na dokonanie tej czynności. Nowe stanowisko służbowe objął on bowiem w dniu [...] kwietnia 2008 r., zaś wniosek został złożony w dniu [...] listopada 2008 r. Od powyższej decyzji P. T. wniósł odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Podniósł w nim, iż organ I instancji oparł się jedynie na najprostszej i najkorzystniejszej dla siebie, literalnej wykładni art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, pomijając dokonanie jego oceny w oparciu o inne przepisy polskiego systemu prawa regulujące to zagadnienie, co w konsekwencji doprowadziło do stworzenia stanu niezgodnego z prawem, a w szczególności z Konstytucją RP i wynikającymi z niej zasadami praworządności i równości. Wskazał ponadto, iż w decyzji nie powołano pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 13 ust. 7, art. 24 ust. 5 pkt 3 i ust. 6 oraz art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w pełni zawarte w niej stanowisko. Wskazał, iż w wprawdzie organ I instancji w sentencji decyzji nie doprecyzował, który z ustępów art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie, jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano już konkretne przepisy, w oparciu o które została ona wydana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję P. T. zarzucił organowi naruszenie art. 2, art. 32 oraz art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego oraz o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W uzasadnieniu skargi podał, iż organ całkowicie pomija okoliczność, iż skarżący posiada własnościowy lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę. Podniósł, iż użyte w art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP sformułowanie "w tej jednostce wojskowej" oraz fakt, że przedmiotowe prawo przysługuje od dnia wyznaczenia żołnierza na pierwsze stanowisko służbowe, jak również okoliczność, iż z wnioskiem występuje dowódca jednostki wojskowej wskazują, że chodzi o objęcie pierwszego stanowiska w danej jednostce wojskowej. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie podnieść należy, iż nadrzędnym celem ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) jest zapewnienie żołnierzowi odpowiednich warunków mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni on służbę, przy wykorzystaniu zasobów lokalowych, jak i środków pieniężnych, jakimi dysponuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Celowi temu służą przyjęte w ustawie rozwiązania prawne, w tym instytucja prawa do zamieszkiwania. Stosownie do treści art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym, w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko albo w miejscowości pobliskiej, bądź wydaje decyzję, o której mowa w ust. 6. Do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza zawodowego, poprzez wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas pełnienia obowiązków na danym stanowisku, organ Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest więc zobligowany każdorazowo, jeżeli dowódca jednostki wojskowej wystąpił ze stosownym wnioskiem w sytuacji, gdy żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy jest to pierwsze, czy też kolejne wyznaczenie na stanowisko służbowe w danej jednostce, gdyż każdego wyznaczenia dokonuje się na ściśle określony okres i na ten właśnie okres, zgodnie z powołanymi przepisami, wydaje się również decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu. Odstąpienie od powyższego obowiązku możliwe jest, gdy z taką inicjatywą wystąpi strona. Z treści bowiem przepisu art. 24 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy wynika, iż nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na pisemny wniosek żołnierza służby stałej, zgłoszony do dowódcy jednostki wojskowej nie później niż czternaście dni od dnia objęcia stanowiska służbowego w tej jednostce. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie wypłacenia zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym (art. 24 ust. 6 ustawy). Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Minister Obrony Narodowej zwolnił [...] P. T. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczył na stanowisko [...], jednocześnie mianując go, z dniem objęcia obowiązków, na stopień [...]. W sprawie bezsporne jest, iż nowe stanowisko służbowe skarżący objął w dniu [...] kwietnia 2008 r. Z wnioskiem, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy, mógł on więc wystąpić najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2008 r., zaś złożył go dopiero w dniu [...] listopada 2008 r., a więc z przekroczeniem ustawowo określonego czternastodniowego terminu, czego nawet sam skarżący nie kwestionuje. W ocenie Sądu organ zasadnie zatem odmówił stronie wypłacenia zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, bowiem nie została spełniona ww. przesłanka. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie kwestionuje podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji. Zarzuca jej wyłącznie naruszenie art. 2, art. 32 oraz art. 75 Konstytucji RP oraz wnosi o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie wskazując jednak, o które konkretnie przepisy chodzi. Z treści skargi można wnosić, iż skarżący upatruje niekonstytucyjności przepisów powołanej ustawy w tym, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania organ prowadzi z urzędu, bez udziału zainteresowanego żołnierza, który nie jest inicjatorem takiego postępowania oraz tym samym bez uwzględnienia jego woli, jak również w tym, że wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania powoduje brak możliwości przyznania odprawy mieszkaniowej. Z powyższymi twierdzeniami nie można się zgodzić. Art. 2 Konstytucji RP stanowi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W myśl zaś art. 32 ustawy zasadniczej wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Zgodnie natomiast z art. 75 Konstytucji, władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania, zaś ochronę praw lokatorów określa ustawa. Jak już wspomniano, nadrzędnym celem ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest zapewnienie żołnierzowi odpowiednich warunków mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni on służbę. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy, właściwy organ Agencji wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, jednak nie można zgodzić się ze skarżącym, iż fakt, że żołnierz nie jest inicjatorem tego postępowania ogranicza mu możliwość rezygnacji z przedmiotowego prawa, a tym samym nie uwzględnia woli samego zainteresowanego. W przypadku bowiem, gdy żołnierz nie chce, aby decyzja o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym została wydana, ma prawo wystąpienia ze stosownym oświadczeniem, skierowanym do dowódcy jednostki wojskowej w terminie czternastu dni od dnia objęcia nowego stanowiska służbowego. Nie można zatem mówić tu o jakimkolwiek ograniczeniu ze strony ustawodawcy do swobodnego wyrażenia woli we wskazanym przedmiocie. Fakt, iż w przepisie został zakreślony czternastodniowy termin na wyrażenie przez żołnierza stanowiska w sprawie przysługującego mu prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nie oznacza wcale, wbrew temu co podnosi skarżący, iż taka norma prawna pozostaje w sprzeczności z art. 2, art. 32 czy art. 75 Konstytucji RP. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o wystąpienie przez Sąd z pytaniem prawnym co do zgodności ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z Konstytucją, stwierdzić należy, iż taka możliwość zachodzi wyłącznie w takich sytuacjach, w których Sąd poweźmie poważne wątpliwości co do zgodności przepisu z ustawą zasadniczą, a nie wtedy, gdy - zdaniem skarżącego - powinien takie wątpliwości powziąć. Znamiennym przy tym jest, że skarżący, formułując wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego, nie wskazał nawet, których przepisów ustawy pytanie prawne miałoby dotyczyć. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.