I SA/Kr 1353/10

Sygn. akt I SA/Kr 1353/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011r., sprawy ze skarg Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23 czerwca 2010r. Nr [...], [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz obciążenia wierzyciela kosztami tego postępowania, - skargi oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku S.K., na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych – dalej jako ZUS, za należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i wpłat na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny spisał protokoły o stanie majątkowym z dniach: 22.11.2004, 14.03.2006, 19.09.2006, 22.10.2007 roku. W dniu 13 kwietnia 2010 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego został powiadomiony przez ZUS, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi zostały zapłacone, w konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniami z dnia 12 maja 2010 roku Nr [...] oraz Nr [..]: • umorzył postępowanie egzekucyjne • obciążył ZUS, jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W zażaleniach na powyższe postanowienia Zakład Ubezpieczeń Społecznych domagał się ich uchylenia, zarzucając, że w przedmiotowych sprawach nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż informacja przekazana przez wierzyciela o zapłacie należności nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także obciążenia wierzyciela kosztami tego postępowania. Postanowieniami z dnia 23 czerwca 2010 roku Nr [...] oraz Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że art. 59 § 1 pkt 2 powołanej ustawy wymienia enumeratywnie przypadki, których wystąpienie powoduje umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powstaje wtedy obowiązek po stronie organu egzekucyjnego wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, także w sytuacji, gdy zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego, w trybie art. 33 ustawy, zostały uznane przez wierzyciela. Wskutek powiadomienia przez ZUS, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczym zostały zapłacone i uległy zmniejszeniu do kwoty 0,00 zł, obowiązek objęty tymi tytułami wykonawczymi przestał być wymagalny, gdyż został uregulowany w całości. Zatem, skoro zaległości zostały zapłacone, a do zapłaty pozostały jedynie koszty egzekucyjne, dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego stało się niedopuszczalne, zatem należało go umorzyć, a w takiej sytuacji koszty postępowania egzekucyjnego obciążają wierzyciela na postawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i poprzedzających ich postanowień organu I instancji, jako niezgodnych z prawem. Zdaniem Dyrektora ZUS organ egzekucyjny błędnie uznał, że skierowanie do niego zawiadomienia o uregulowaniu zobowiązań objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, jest równoznaczne z wnioskiem o umorzenie postępowania. Do tytułów egzekucyjnych zostały bowiem dopisane koszty egzekucyjne powstałe w trakcie prowadzenia egzekucji, które należne są organowi egzekucyjnemu. W przypadku dokonania przez zobowiązanego zapłaty należności bezpośrednio na rachunek ZUS, brak jest podstaw do ich rozliczenia na podstawie art. 115 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pokrycie tych kosztów następuje w myśl art. 115 § 1 pkt 1-6 powołanej ustawy. Zatem umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny było niezasadne i przedwczesne. Tak samo niezasadne było obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a -c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargi w świetle powyższych kryteriów, należy stwierdzić, że zakwestionowane w nich postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, zostały wydane bez naruszenia prawa i nie zachodzi konieczność wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. W myśl art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne (dalej zwanej: u.p.e.a.) umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W takim wypadku organ egzekucyjny powinien, na żądanie zobowiązanego, wierzyciela, albo z urzędu umarzyć postępowanie egzekucyjne. Poinformowanie organu egzekucyjnego przez wierzyciela - ZUS, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi zostały przez zobowiązaną zapłacone i zmniejszone do 0,00 zł stanowiło podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż w tej sytuacji obowiązek przestał być wymagalny, wobec uregulowania go w całości. Zatem dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego było bezprzedmiotowe. W konsekwencji również zasadne było obciążenia wierzyciela (ZUS) kosztami postępowania egzekucyjnego. Należy w pełni podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 roku sygn. akt II FSK 1027/08, zgodnie z którym koszty egzekucyjne nie są objęte zakresem zastosowania norm art. 2 u.p.e.a. i dlatego pojęcie obowiązku i należności pieniężnej, w znaczeniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., należy odnosić do tego obowiązku i tej należności pieniężnej, które legły u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś kosztów postępowania generowanych przez postępowanie egzekucyjne. Normy wynikające z art. 59 u.p.e.a. nie zawierają odwołania do kosztów egzekucyjnych, w szczególności nie określają, by przeszkodą do umorzenia postępowania, w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, były okoliczności związane z ustalaniem i obciążeniem uczestników postępowania egzekucyjnego kosztami egzekucyjnymi. Zobowiązany odpowiada za koszty egzekucyjne już w trakcie toczącego się, nie zakończonego postępowania egzekucyjnego, od daty, w której, na podstawie danego przepisu prawa, powstaje obowiązek ich uiszczenia. Użyte w art. 64c § 7 u.p.e.a. wyrażenie "postanowienie w sprawie kosztów" należy rozumieć w ten sposób, że może ono dotyczyć zarówno wysokości tych kosztów, ale także zasady ich ponoszenia, w szczególności, gdy obciążają one wierzyciela. To właśnie w postępowaniu "w sprawie kosztów egzekucyjnych" powinny być rozstrzygane szczególne okoliczności przewidziane art. 64c § 3 lub § 4 u.p.e.a., decydujące o rozdziale tych kosztów. Postanowienie wydane w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a. podlega odrębnemu od postanowienia wydanego w trybie art. 59 § 3 u.p.e.a. zaskarżeniu i ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej. To, że koszty egzekucyjne, przy egzekucji należności pieniężnych, są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność pieniężną, obowiązek ich ponoszenia obciąża zobowiązanego już w trakcie egzekucji oraz korzystają one z pierwszeństwa w zaspokojeniu, w świetle wskazanych wyżej argumentów, nie uzasadnia stanowiska, że postanowienie o umorzeniu egzekucji z art. 59 § 3 u.p.e.a. może, w jakimkolwiek zakresie, zawierać rozstrzygnięcie w sprawie kosztów egzekucyjnych - LEX nr 508217. W świetle powyższego, stosownie do treści art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej uzasadnione jest obciążenie wierzyciela kosztami postępowania, po umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a. Zatem brak jest podstaw do uwzględnienia skarg, w związku z powyższym skargi należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.