III SA/Gl 324/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-07-15
Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Brandys-Kmiecik, Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję przyznającą płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeśli w wyniku kontroli stwierdzono rozbieżność między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią, nawet jeśli błąd wynikał z błędnego wskazania działek przez urzędnika?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo uchylić decyzję przyznającą płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeśli w wyniku kontroli stwierdzono rozbieżność między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią. Negatywne konsekwencje błędnego wypełnienia obowiązków przez rolnika obciążają stronę, nawet jeśli błąd wynikał z błędnego wskazania działek przez urzędnika, ponieważ rolnik ma obowiązek sprawdzenia granic obszaru, do którego uprawy ma umocowanie. Kwestia ewentualnej szkody wynikłej z postawy urzędnika może być przedmiotem odrębnego postępowania odszkodowawczego.Stan faktyczny
Skarżący R. O. ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, w wyniku kontroli stwierdzono, że część zadeklarowanych działek nie była użytkowana rolniczo, a faktycznie użytkowano inne działki. Organ administracji wznowił postępowanie i wydał nową decyzję uchylającą poprzednią i przyznającą płatności w pomniejszonej wysokości, powołując się na przepisy unijne dotyczące sankcji za rozbieżności między deklarowaną a rzeczywistą powierzchnią. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że błąd wynikał z błędnego wskazania działek przez urzędnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Gabriela Jyż, Protokolant Starszy referent Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008r. Nr 98, poz. 634) i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. O. od decyzji nr [...] z dnia [...] r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości oraz o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną. Podkreślono, że podstawą takiego rozstrzygnięcia była weryfikacja i analiza dokumentacji oraz wniosku R. O. z dnia [...] r., złożonego do Biura Powiatowego ARiMR w M. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Wnioskodawca ubiegając się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 zadeklarował we wniosku sześć działek rolnych: A o powierzchni 1,06ha – owies, B o powierzchni 1,1ha –jęczmień jary, C o powierzchni 0,82ha - owies, D o powierzchni 1,9ha – pszenżyto jare, E o powierzchni 3,78ha – łąka oraz F o powierzchni 2,19ha – jęczmień jary. Powyższe działki rolne położone były na działkach ewidencyjnych o numerach [...], (województwo s., powiat m., gmina Z., obręb ewidencyjny S.), [...] (województwo s., powiat m., gmina Z., obręb ewidencyjny C.), [...],[...] (województwo s., powiat m., gmina Z., obręb ewidencyjny Z.), [...],[...] (województwo s., powiat m., gmina Z., obręb ewidencyjny Z.) oraz [...] (województwo s., powiat m., gmina Z., obręb ewidencyjny J.). W trakcie kontroli administracyjnej danych wniosku w systemie informatycznym ZSZiK, wspomagającym proces obsługi spraw pomocowych w ramach WPR nie wykryto nieprawidłowości i w konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego w M. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.
W dniu [...] maja 2007r. wnioskodawca złożył w Biurze Powiatowym w M. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, płatności cukrowej oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 i zadeklarował w nim działki rolne oznaczone symbolami od A do L. Natomiast w wyniku kontroli, przeprowadzonej na miejscu w dniu [...] lipca 2007r., wykryte zostały nieprawidłowości ujęte w raporcie pokontrolnym. Błędy dotyczyły dwóch działek rolnych zadeklarowanych przez R. O. we wniosku, położonych odpowiednio na działkach ewidencyjnych o numerach [...],[...]. Podczas gdy cała powierzchnia działek rolnych oznaczonych symbolami A i B nie była użytkowana rolniczo. Organ zaznaczył, iż błąd ten został oznaczony w raporcie pokontrolnym symbolem DR 10, który oznacza, że cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień [...] czerwca 2003 roku, co z kolei skutkuje wykluczeniem z płatności przedmiotowych działek rolnych z ogólnej deklarowanej powierzchni.
Działki ewidencyjne nr [...] i [...] zostały zadeklarowane przez stronę również we wniosku złożonym w roku 2005r. Dlatego też stwierdzone podczas przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości stanowiły nowe dowody w sprawie prowadzonej w roku 2004, gdyż nie były znane organowi w dniu wydania decyzji. Tym samym stały się przesłanką do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r.
Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Następnie w oparciu o wyniki kontroli wykluczono powierzchnię użytkowaną rolniczo na działkach [...] oraz [...] z powodu stwierdzenia na nich nieprawidłowości oznaczonej kodem DR10 tj. działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień [...] czerwca 2003 roku, a tym samym nie może być przyznana do niej płatność w ramach kampanii 2006. Nieprawidłowość została stwierdzona na powierzchni 2,16ha i taka też powierzchnia została wykluczona z płatności. Na skutek zaś zmniejszenia powierzchni deklarowanej we wniosku o 2,16ha powierzchnia stwierdzona w zakresie jednolitej jak i uzupełniającej płatności obszarowej wyniosła 8,51ha co stanowi w stosunku do powierzchni zgłoszonej we wniosku – 10,85ha przedeklarowanie o 2,34ha. Przedeklarowanie to skutkuje błędem, odnośnie zarówno JPO jak i UPO, wynoszącym 27,50% wyznaczonym jako iloraz zawyżenia i stwierdzonej powierzchni działek rolnych.
W konsekwencji powyższych okoliczności faktycznych Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał w dniu [...] r. nową decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości oraz o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia przytoczył przepisy art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. ze zm.), zgodnie z którym w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) - jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 3 %, ale nie więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość stwierdzonej różnicy. Jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni - żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok oraz art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm.), w świetle którego w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla płatności uzupełniających (UPO) - jeżeli, w odniesieniu do grupy upraw, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną pomoc jest obliczana na podstawie określonej powierzchni zmniejszonej o podwójną stwierdzoną różnicę jeżeli różnica ta jest większa niż 3 % albo 2 hektary ale nie więcej niż 20 % określonej powierzchni. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % określonej powierzchni, dla odnośnej grupy upraw nie jest przyznawana żadna pomoc oparta na powierzchni.
R. O. zakwestionował prawidłowość tej decyzji i w odwołaniu wskazał, że nastąpił błąd polegający na nieświadomym uprawianiu niewłaściwych działek rolnych, co zostało wykryte w 2007r. Powyższy błąd zaś nie wynikał z winy wnioskodawcy. Do odwołania dołączył swoje oświadczenie, w którym wyjaśnia, że działki, na których omyłkowo prowadził działalność rolniczą zostały mu wskazane przez pracownika Urzędu Miasta i Gminy Z, który to wydzierżawił działki wnioskodawcy. Ponadto przedstawił oświadczenia S. S., Z. P. oraz R. I. na potwierdzenie, że pomagali wnioskodawcy w pracach polowych na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości Z. Do odwołania zostały dołączone pisma wnioskodawcy z dnia [...] marca 2008r., w którym R. O. informuje, że w roku 2001 wydzierżawił działki od Urzędu Miasta i Gminy Z. i pracownik urzędu wskazał mu zamiast działek o numerach [...] i [...] - objętych umową dzierżawy, działki o numerach [...],[...],[...],[...]. Skutkiem zaś powyższego zdarzenia wnioskodawca prowadził działalność na niewłaściwych działkach ewidencyjnych; oraz z dnia [...] maja 2008r., w którym strona wyjaśnia okoliczność zaistnienia błędu przy określeniu wydzierżawionych przez wnioskodawcę działek. Strona wnosiła także o przeprowadzenie kontroli w czasie jej obecności.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów strony i zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] r. utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy podzielając stanowisko organu I instancji. Na uzasadnienie przedstawiono obszernie regulacje prawne z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, z którego wynika, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz pod warunkiem posiadania przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Podkreślono, że zgodnie z art. 143b Rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/2003, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE)nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (WEG) nr 2358/71 oraz (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21 października 2003r.) - "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] czerwca 2003r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję" oraz "wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję dla jej celów statystycznych". Natomiast jak wykazują wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy w dniu [...] lipca 2007r., na dwóch działkach ewidencyjnych stwierdzono stan który nie odpowiada wymaganiom prowadzenia działalności rolniczej z zachowaniem zasad dobrej kultury. Inspektorzy terenowi w raporcie wykazali, iż działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] znajdują się w kompleksie działek nie użytkowanych rolniczo, nieużytków. Wyniki czynności kontrolnych zostały poddane ponownej weryfikacji przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego, a wykonana analiza nie stwierdziła nieprawidłowości mogących skutkować koniecznością przeprowadzenia ponownej kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy. Na działkach tych stwierdzono liczne samosiejki, wykarczowane i pozostawione na gruncie.
Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczności omyłkowego prowadzenia działalności rolniczej na działkach nr [...],[...],[...],[...] zamiast zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] oraz wskazywanie, że pomyłka ta wynikała z błędnego wskazania wnioskodawcy przez pracownika UMiG w Z. działek będących przedmiotem dzierżawy - nie mogą stanowić podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku i deklaracji dot. działek [...] i [...].
Organ wyjaśnił także, że wnioskodawca mógł dokonywać uzupełnień, zmian czy wycofania danych zadeklarowanych we wniosku ale przy zachowaniu wymogów z art. 15 i art. 21 ust. 2 oraz art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. – z czego nie skorzystał. W skutek powyższego nie jest możliwe uwzględnienie zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Poza tym na formularzu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na ostatniej stronie wnioskodawca zobowiązał się do utrzymywania zgłoszonych gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Tym samym R. O. zaakceptował powyższy warunek podpisując wniosek w dniu [...] maja 2005r. i składając go w siedzibie Biura Powiatowego w M. Natomiast dokując kontroli kompletności oraz kontroli administracyjnej danych zadeklarowanych przez wnioskodawcę organ miał obowiązek sprawdzenia jedynie działek ewidencyjnych znajdujących się we wniosku. Obowiązek ten dotyczył również inspektorów terenowych dokonujących wizytacji działek w terenie. Przedmiotem obsługi nie mogły być działki, których wnioskodawca nie zgłosił do płatności.
Również za bezskuteczny organ uznał zarzut niedopełnienia, pomimo dwukrotnego wnioskowania przez stronę, przeprowadzenia kontroli na miejscu z jej udziałem. Ustosunkowując się do tego argumentu organ zaznaczył, że Biuro Kontroli na miejscu przeprowadziło ponowną weryfikację raportu z kontroli, co wykazało, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a stwierdzone na działkach nieprawidłowości są niewątpliwe. Zatem uznano, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia ponownych czynności kontrolnych na działkach zadeklarowanych we wniosku. Natomiast co do nieotrzymania przez stronę decyzji odnośnie płatności za 2008r. organ II instancji stwierdził, że sprawa wszczęta wnioskiem złożonym w roku 2008 nie jest zakresem tego postępowania odwoławczego. Przedmiotem bowiem wnioskowania o płatności bezpośrednie i jednocześnie przedmiotem postępowania organu winien być stan faktyczny użytkowanych gruntów rolnych objętych wnioskiem, zarówno co do powierzchni użytkowanej rolniczo, rodzaju uprawy, jak również utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów. Podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu i zaprezentowaną argumentację. Podkreślono, że strona nie może ponosić konsekwencji wskutek błędu urzędnika, gdyż narusza to art. 9 kpa. Wskazano na krzywdzące twierdzenia decyzji oraz przedstawiono sytuację rodzinną i majątkową skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2009r. strona skarżąca ponownie zaakcentowała błędne poinformowanie przez urzędnika co do obszaru działek podlegających uprawie oraz swoją nieświadomość w zakresie uprawy innych gruntów. Wskazała na identyczność powierzchni faktycznie wykorzystywanej rolniczo a zadeklarowanej we wniosku. Nadto zaznaczono, że Agencja złoży łado Wojewódzkiej Komendy Policji zawiadomienie o popełnieniu przez R. O. przestępstwa wyłudzenia dopłat unijnych. Na rozprawie skarżący oraz jego matka – działająca jako pełnomocnik podtrzymali zarzuty skargi oraz stanowisko z w/w pisma procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W konkluzji zatem należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie może stosować zasad współżycia społecznego lub słuszności oceniając zaskarżoną decyzję a tylko przeprowadzić badanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, to znaczy - nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania (vide: Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 marca 2008 r. o sygn. akt IV SA/Wr 71/2008).
Poza tym wskazać także należy, że sąd administracyjny jest sądem wyłącznie o charakterze kasacyjnym. W świetle cytowanych powyżej przepisów brak jest bowiem podstaw prawnych do merytorycznego orzekania w zakresie przedmiotu postępowania administracyjnego, którego skarga dotyczy, w sytuacji gdy sąd uznałby zarzuty skargi za zasadne. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji przede wszystkim należy podkreślić, że proces przyznawania dotacji unijnych obwarowany jest szczególnymi wymogami, których spełnienie warunkuje możliwość otrzymania konkretnych świadczeń z tego zakresu.
Skoro więc strona w złożonym wniosku, osobiście podpisanym, zadeklarowała konkretny obszar rolny i wskazała numerycznie oznaczone działki do przyznania wnioskowanych płatności – to zobowiązana była do uprawy tych konkretnych nieruchomości i utrzymywania ich w należytej kulturze rolnej. Natomiast bezspornym jest w sprawie, że w tym zakresie istniała rozbieżność – inne działki były objęte przez stronę wnioskiem o dopłaty (ujęto nieruchomości nr [...] i [...]) a inne były faktycznie wykorzystywane rolniczo (nieruchomości nr [...],[...],[...] i [...]). Dlatego też organ mając na względzie zaistniałą niezgodność między parcelami zadeklarowanymi do dopłat a rzeczywiście uprawianymi zobowiązany był do dokonania korekty wcześniejszej decyzji poprzez jej uchylenie jako sprzecznej z istniejącym w dniu jej wydawania stanem faktycznym sprawy.
Powyższe bowiem negatywne konsekwencje niewłaściwego wypełnienia zadeklarowanych przez rolnika obowiązków jednoznacznie wynikają z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. ze zm.), zgodnie z którego brzmieniem w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) - jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 3 %, ale nie więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość stwierdzonej różnicy. Jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni - żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. Poza tym przepis art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ze zm.) stanowi, że w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla płatności uzupełniających (UPO) -jeżeli, w odniesieniu do grupy upraw, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną pomoc jest obliczana na podstawie określonej powierzchni zmniejszonej o podwójną stwierdzoną różnicę jeżeli różnica ta jest większa niż 3 % albo 2 hektary ale nie więcej niż 20 % określonej powierzchni. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % określonej powierzchni, dla odnośnej grupy upraw nie jest przyznawana żadna pomoc oparta na powierzchni.
Reasumując przedstawione uwarunkowania Sąd w składzie orzekającym uznał legalność wydanego rozstrzygnięcia, nie znajdując podstaw do jego uchylenia.
Odnosząc się z kolei do zakresu przedmiotowej umowy dzierżawy to należy zauważyć, iż w świetle art. 693 Art. 693.
§ 1.
§ 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Jest więc stosunkiem prawnym ze sfery zobowiązań, o charakterze umowy konsensualnej i wzajemnej, powstającym wskutek zgodnego oświadczenia woli stron. Zatem strony zawierając taką umowę winny jednoznacznie określić prawa i obowiązki stron oraz skonkretyzować przedmiot umowy. Natomiast odnosząc powyższe regulacje do rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że niedopełnienie obowiązku jednoznacznego wytyczenia granic działek objętych tą umową obciąża obie strony – zarówno wydzierżawiającą Agencję jak i dzierżawcę R. O. Wydzierżawiający wydając przedmiot dzierżawy powinien był wskazać lokalizację nieruchomości oddawanej do używania, zaś dzierżawca jako podmiot zamierzający korzystać z nieruchomości i osiągać z tego określone pożytki – np. może otrzymać płatności bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy unijnych – winien dołożyć starań sprawdzenia granic obszaru, do którego uprawy ma umocowanie. Skoro jednak nie dopełnił tej powinności, a w wyniku kontroli wykazano rozbieżności co do obszaru, który winien być uprawiany – to negatywne konsekwencje obciążają stronę. Natomiast wykorzystywanie w celach rolnych działek nr [...],[...],[...] i [...] nie może stanowić okoliczności eskulpującej skarżącego, gdyż nieruchomości te nie zostały objęte przedmiotowym wnioskiem, jak również były uprawiane bez jakiegokolwiek zakotwiczenia prawnego (np. umowa dzierżawy).
Zaznaczyć również należy, że pracownik Agencji nie posiadał kompetencji geodety, a zatem nie miał prawa wskazywać terenu pod uprawy. Kwestia ta jednak pozostaje poza kompetencjami sądu administracyjnego, a ewentualna szkoda powstała w wyniku takiej postawy urzędnika państwowego może być przedmiotem wyłacznie postępowania odszkodowawczego jeśli strona jako poszkodowany podmiot wykaże stosowne przesłanki w pozwie cywilnym w tym zakresie. Powyższe pozostaje jednak poza ramami sprawy aktualnie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Nadmienić należy, że tutejszy Sąd nie będąc związany granicami skargi z urzędu zauważył niewłaściwą podstawę prawną decyzji organu I instancji, w której powołano art. 151 § 2 kpa (zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji) zamiast art. 151 § 1 pkt. 2 kpa (który stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy). Powyższe jednak naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż jak wyżej wskazano istnieje art. 151 § 1 pkt. 2 kpa, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło