II SA/Ol 510/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-07-15

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy J. D., jako współwłaściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji polegającej na połączeniu stawu z jeziorem w celu stworzenia przystani, posiada interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy procesowe, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., nie badając w sposób wyczerpujący, czy planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącego i tym samym wpływa na sposób wykonywania przez niego prawa własności. Brak takiej analizy uniemożliwił prawidłową ocenę, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni uzyskała decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na połączeniu stawu z jeziorem. J. D., współwłaściciel sąsiedniej działki, wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie został powiadomiony o jego wszczęciu i że inwestycja narusza jego interesy. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając J. D. za niebędącego stroną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. D. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. brak analizy wpływu inwestycji na jego nieruchomość oraz wadliwość raportu oddziaływania na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł o jej niewykonalności. Zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz J. D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz J. D. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 457 zł. (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia "[...]" E. Ś.-C. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy "[...]" o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedsięwzięcia polegającego na połączeniu stawu istniejącego na działce oznaczonej nr geodezyjnym "[...]" z jeziorem "[...]" dla bezpiecznej przystani małych jachtów i kajaków wychodzących z "[...]", powiat "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" Burmistrz Miasta i Gminy "[...]" nałożył na wnioskodawczynię obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a po jego otrzymaniu, w dniu "[...]", wydał decyzję, nr "[...]", o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na połączeniu istniejącego stawu na działce nr "[...]", obręb "[...]", gmina "[...]" z jeziorem "[...]" dla bezpiecznej przystani małych jachtów i kajaków wychodzących z "[...]", w obszarze Natura 2000. Wnioskiem datowanym na dzień "[...]" J. D. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy "[...]" o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia "[...]", nr "[...]". Uzasadniając wniosek podniósł, iż E. Ś.-C. była właścicielką działki nr "[...]" i na jej wniosek zostało wszczęte postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Teren, na którym leży staw, objęty decyzją z dnia "[...]" graniczy z działką nr "[...]", której jest współwłaścicielem. Jednakże zarówno ani on, ani jego żona nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie połączenia stawu z jeziorem i bez własnej winy zostali pozbawieni możliwości uczestniczenia w tym postępowaniu. Wskazał, iż decyzja Burmistrza z dnia "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dotyczących połączenia dwóch zbiorników wodnych narusza jego interesy, jako właściciela sąsiedniej nieruchomości, bowiem przeprowadzenie inwestycji zmieni stosunki wodne w najbliższej okolicy, będzie stanowić brutalną ingerencję w linię brzegową jeziora "[...]" i warunki naturalne Parku Krajobrazowego. Dodał, iż posiada zarówno interes faktyczny, jak i prawny by występować jako strona w postępowaniu dotyczącym uwarunkowań środowiskowych, a co za tym idzie, jest uprawniony do zaskarżenia decyzji z dnia "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" Burmistrz Miasta i Gminy "[...]" wznowił postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia na działce nr "[...]", obręb "[...]", zakończonego ostateczną decyzją z dnia "[...]", a następnie decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", podjętą na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 28 k.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia "[...]", nr "[...]", o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na połączeniu istniejącego stawu na działce nr "[...]" z jeziorem "[...]". W uzasadnieniu decyzji podał, że północno-wschodnią granicę działki "[...]" nie stanowi działka o nr ew. "[...]", będąca własnością J. D., lecz działka o nr ew. "[...]", nie będąca własnością zainteresowanego. Ponadto z materiałów dowodowych opartych na analizach w terenie wynika, że teren inwestycji posiada korzystne warunki hydrogeologiczne, a co za tym idzie ingerencja w warstwę gruntu nawet na poziomie 1,5 do 2 m. nie będzie miała negatywnego wpływu na zachowanie warunków wodnych terenu i terenów sąsiednich. Teren inwestycji pomimo, iż położony jest w obszarze Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000 – Puszcza jest predysponowany do uprawiania aktywnych form turystyki, które są związane z jego pojeziernym charakterem i walorami przyrodniczo-krajobrazowymi, a turystykę wodną i żeglarstwo Plan Ochrony Parku uznaje za stałe funkcje Parku. Również jezioro "[...]" jest najintensywniej użytkowane pod względem turystycznym, a planowane przedsięwzięcie ograniczy zanieczyszczanie wód i zaśmiecanie brzegów. Konkludując wskazał, że powyższe przesłanki jednoznacznie wskazują, że J. D. nie jest stroną postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, a planowana inwestycja nie narusza jego interesu. W odwołaniu od tej decyzji J. D. wniósł o jej uchylenie, jak też uchylenie ostatecznej decyzji z dnia "[...]", nr "[...]". Podał, iż wbrew argumentom decyzji przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia polegającego na połączeniu stawu z jeziorem, niezależnie od ewentualnych zmian stosunków własnościowych na obszarze nieruchomości objętej pierwotnie inwestycją zważywszy, że przedmiotem postępowania zarówno w zakresie wydania pozwolenia wodnoprawnego, jak i uwarunkowań środowiskowych była nieruchomość w jej pierwotnym obszarze, składająca się m.in. z działek o nr geodezyjnych "[...]" i "[...]", zaś późniejsze zmiany własnościowe służyły jedynie ominięciu prawa w celu wyeliminowania odwołującego się z kręgu podmiotów będących stronami powyższych postępowań. Wskazał, iż krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku przedsięwzięć oddziaływujących na środowisko jest znacznie szerszy niż w wypadku innych inwestycji, a decyduje o tym zasięg oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. W wypadku planowanej budowy przystani, która ma powstać w wyniku połączenia śródlądowego stawu z jeziorem "[...]", inwestycja ta oddziaływać będzie na pewno nie tylko na działki graniczące bezpośrednio z działką nr "[...]" i powstałe w wyniku podziału nieruchomości w skład której ona wchodziła, lecz również na nieruchomości położone w promieniu kilkudziesięciu, a nawet kilkuset metrów od tej działki, albowiem stworzenie tego rodzaju obiektu naruszy nie tylko faktyczne stosunki w zakresie wykonywania uprawnień właścicielskich przez właścicieli wszystkich pobliskich nieruchomości, lecz naruszy również sferę stricte prawną tych osób mogąc powodować nadmierne immisje w rozumieniu art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. Podniósł, iż organ pierwszej instancji zobowiązany był do wnikliwego wytypowania wszystkich potencjalnych uczestników postępowania, którym przysługiwałby przymiot strony, nie ograniczając się w tym zakresie do czysto formalnego kryterium bezpośredniego sąsiedztwa. Wskazówką dla organu mógł być również fakt, iż odwołujący się jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na połączenie stawu z jeziorem "[...]", względem którego postępowanie o ustalenie uwarunkowań środowiskowych pełni rolę służebną. Dodał, iż niezależnie od wywodów organu i pomimo nie sąsiadowania bezpośrednio z działką nr "[...]" posiada w sprawie interes prawny i jest stroną postępowania. Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150), art. 28, art. 149 § 2, art. 151 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w doktrynie prawa ochrony środowiska, jak i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia przysługuje właścicielom nieruchomości położonych w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska. Krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku inwestycji mającej istotny wpływ na środowisko uzależniony jest od zasięgu oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. Oceny takiej dokonuje się w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzonego na potrzeby sprawy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie wynika, aby ponadnormatywne oddziaływania planowanego przedsięwzięcia wykraczać miały poza teren działki, na której ma być ono realizowane. Działka "[...]", będąca własnością skarżącego nie graniczy bezpośrednio z działką nr "[...]", na której planowana jest realizacja przedsięwzięcia. Dlatego też, jak wskazało, zgadza się z oceną dokonaną przez organ pierwszej instancji, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie zaistniały również inne podstawy do wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. D. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając skargę podniósł, że działka o nr "[...]" będąca własnością syna inwestorki, która obecnie graniczy z działką o nr ew. "[...]" i jego nieruchomością, utworzona została w trakcie postępowania dotyczącego wydania decyzji środowiskowej. Z kolei raport oddziaływania na środowisko pierwotnie dotyczył jeszcze innej działki o wiele większej powierzchni, która następnie została podzielona na mniejsze działki. Ponadto raport z "[...]". zawierał wady, sprzeczności, jak też luki w podstawowych danych wyjściowych, które miały wpływ na ustalenia końcowe. Przede wszystkim, wbrew zapisom raportu, formę turystyki grupującej na niewielkim obszarze kilkadziesiąt osób, posługujących się do tego różnorodnym sprzętem pływającym, nie można uznać za nieintensywną. Oddziaływanie z takiego rodzaju terenu nie można uznać za nie zagrażające ostojom ptactwa. Ponadto przeprowadzona w raporcie analiza nie uwzględniła również wielkości znajdującego się na działce "[...]" zbiornika na nieczystości płynne przyjmując a priori, że znajdujący się tam dwukomorowy zbiornik będzie wystarczający dla zaspokojenia potrzeb bytowych kilkudziesięciu osób. Przy nieokreślonych parametrach zbiornika stwarza to sezonowe zagrożenie zanieczyszczenia wód gruntowych, w tym stawu, a przez jego połączenie z jeziorem, także wód jeziora. Wskazał, iż raport nie dawał żadnych odniesień co do wpływu planowanej inwestycji zarówno na środowisko naturalne całego Parku Krajobrazowego, jak i najbliższego otoczenia, a w szczególności nie pozwalał na stwierdzenie, że oddziaływania te ograniczą się wyłącznie do terenu inwestycji. Podniósł, że raport oddziaływania na środowisko jest w postępowaniu administracyjnym dowodem, do którego odnoszą się przepisy dotyczące dowodów, a w tym art. 7 i 77 k.p.a. Raport nie jest zatem quasi prejudykatem nie podlegającym ocenie organu rozpoznającego sprawę, lecz podlega ocenie organu, jak każdy inny dowód. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, by zawartość raportu oddziaływania na środowisko podlegała jakiejkolwiek ocenie, a w szczególności nie wynika, że została przeanalizowana prawidłowość przesłanek jakie posłużyły do jego sporządzenia, jak również merytoryczną, a zwłaszcza logiczną poprawność jego ustaleń. Argumentował, iż bezspornym jest, że doktryna, jak też judykatura przyjęły jednolitą wykładnię art. 28 k.p.a. na gruncie postępowania w sprawach z zakresu ochrony środowiska, prawa wodnego i budowlanego stwierdzając, ze stroną takich postępowań może być osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska. Dlatego też wbrew twierdzeniom organów, skarżącemu przysługiwał status strony, bowiem planowana inwestycja powodowałaby emisję nadmiernego hałasu, mogłaby doprowadzić do naruszenia stosunków wodnych, jak również doprowadzić do skażenia wód powierzchniowych i podziemnych. W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego podał, iż J. D. był uczestnikiem postępowania administracyjnego z wniosku E. Ś.-C. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wybudowanie kanału łączącego staw z jeziorem "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" p.p.s.a. Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uwzględnił skargę, bowiem w toku kontroli legalności zakwestionowanej decyzji stwierdził naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i stwierdzającą brak legitymacji skarżącego do bycia stroną w postępowaniu dotyczącym połączenia stawu z jeziorem "[...]", ze względu na brak jego interesu prawnego. W związku z powyższym, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż w przypadku postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia - w niniejszej sprawie jest to decyzja z dnia "[...]" - zgodnie z art. 46a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym na dzień "[...]", bowiem powyższy przepis uchylony został ustawą z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), jako stronę tego postępowania bez wątpienia uznać należy wnioskującego o wydanie decyzji. Nie jest to jednak jedyny uczestnik tego postępowania. Wobec braku szczególnych regulacji na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z art. 28 k.p.a., za stronę tego postępowania uznać bowiem należy każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjąć przy tym należy, że treścią pojęcia interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, poprzez uprawnienie do żądania orzeczenia o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. oznacza obiektywnie, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebę ochrony prawnej. Jest on przeciwstawny do interesu faktycznego, który nie ma wpływu na uzyskanie statusu strony, a który wyróżnia się tym, iż zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy nie znajduje poparcia w przepisach prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zaś ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że decyzja będąca aktem stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki jest indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy tym samym interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w jego granicach wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony ma zatem tylko ta osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie, lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Inaczej mówiąc interes prawny występuje, jeżeli pomiędzy sytuacją prawną podmiotu, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Stosownie do powyższych wywodów, uwzględniając znaczenie pojęcia "interesu prawnego", na gruncie Prawa ochrony środowiska, w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za stronę obok wnioskodawcy uznać należy podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co związane jest z narażeniem na jego oddziaływanie. O tym, czy przedsięwzięcie oddziaływuje na określoną nieruchomość decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać, czy, a jeśli tak, to jak daleko, sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter (vide: wyrok NSA z dn. 8 września 2004r., sygn. OSK 394/2004, publ. LEX nr 160631). Ma to służyć przede wszystkim ochronie interesów właścicieli działek sąsiednich, a także może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej. W ocenie Sądu, słusznie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, iż ten nie zbadał, czy planowana inwestycja będzie oddziaływała na jego nieruchomość, a co za tym idzie, wpływała na sposób wykonywania przez niego przysługującego mu prawa własności. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ odwoławczy przeanalizował czy, a jeżeli tak, to w jaki sposób, planowana inwestycja wpłynie na otoczenie np. w zakresie emisji hałasu, czy też potencjalnego oddziaływania wytwarzanych zanieczyszczeń na wody powierzchniowe i gruntowe. Brak jest w uzasadnieniu decyzji analizy oddziaływania (immisje) planowanego przedsięwzięcia na działki sąsiednie, tzn. sąsiadujące bezpośrednio lub znajdujące się w pewnej odległości od nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja. Co prawda Kolegium powołało się w uzasadnieniu swojego orzeczenia na opinie zawarte w sporządzonym na potrzeby sprawy raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale należy mieć na uwadze, iż powyższy dokument został sporządzony na zlecenie inwestora, i już choćby z tego względu, jako dowód w sprawie, do którego odnoszą się przepisy k.p.a., winien być poddany wnikliwej ocenie przez organ administracji. Rację ma strona skarżąca podnosząc, iż z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika by zawartość raportu oddziaływania na środowisko podlegała jakiejkolwiek ocenie, a w szczególności nie wynika, że została przeanalizowana prawidłowość przesłanek jakie posłużyły do jego sporządzenia, czy też merytoryczna i logiczna poprawność jego ustaleń (powyższe nie może być przedmiotem oceny Sądu, bowiem ocena dowodów należy w postępowaniu administracyjnym do kompetencji organu administracji). Jednocześnie wyjaśnić należy stronie skarżącej, odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego na konkretne wady i uchybienia raportu z "[...]", iż w aktach administracyjnych niniejszej sprawy taki dokument nie znajduje się (do akt sprawy załączony jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z "[...]"), dlatego Sąd nie mógł poddać merytorycznej ocenie trafności powyższego zarzutu. Kolejną i zarzucaną w odwołaniu, a nie wziętą pod rozwagę przez Kolegium w niniejszej sprawie, budzącą wątpliwości kwestią jest okoliczność podziału działki nr "[...]" i wyodrębnienie z niej działki o nr ew. "[...]", która graniczy bezpośrednio z nieruchomością skarżącego. Dokonanie powyższej czynności przez inwestorkę sugeruje, w kontekście sporządzenia przez nią w sprawie kolejnego raportu oddziaływania na środowisko, że podziału działki dokonano tylko na potrzeby raportu z "[...]" i to tylko po to, aby skarżący, wobec wykazania w raporcie, że oddziaływanie inwestycji ogranicza się wyłącznie do działki nr "[...]" (czego Kolegium nie zbadało), nie mógł być stroną w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Ponadto, okoliczność uznania przez organy skarżącego za stronę - na zasadzie art. 28 k.p.a. - w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wybudowanie kanału łączącego staw z jeziorem "[...]", przy jednoczesnej odmowie udzielenia mu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, które poprzedza postępowanie wodnoprawne, pozostaje co najmniej kwestią niejasną. To powoduje że okoliczności dotyczące oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego powinny zostać przeanalizowane wyjątkowo dogłębnie. To dopiero umożliwiłoby Sądowi właściwą kontrolę zaskarżonej decyzji Nie wyjaśniając wskazanych powyżej okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, organ naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z treści przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (vide: wyrok NSA z dn. 21 grudnia 2000r., sygn. V SA 1816/00, publ. LEX nr 77645). Nie uzasadniając należycie swojego stanowiska Kolegium naruszyło również art. 107 § 3 k.p.a., z którego wynika, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy jest jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji. Motywy, którymi kierował się organ, rozstrzygając daną sprawę, powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych rozstrzygnięć. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów. Uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych. W ocenie Sądu uzasadnienie prawne orzeczenia nie może polegać tylko na powołaniu, przez organ wydający decyzję, okoliczności, iż w doktrynie prawa ochrony środowiska, jak i w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia przysługuje właścicielom nieruchomości położonych w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie faktyczne - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - powinno zawierać przede wszystkim wskazanie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, które organ uznał za udowodnione. Kolegium winno było przeprowadzić analizę okoliczności istotnych dla oceny interesu prawnego skarżącego, a uzasadniając swoje stanowisko powinno także odnieść się szczegółowo do argumentów skarżącego dotyczących jego interesu prawnego w sprawie. Jak już wykazano powyżej, organ odwoławczy tych obowiązków nie dopełnił, bowiem nie przeanalizował, czy oddziaływanie planowanej inwestycji ograniczy się tylko i wyłącznie do obszaru działki nr "[...]". Brak tych ustaleń spowodował, iż organ nie mógł prawidłowo ocenić czy skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. A zatem obowiązkiem organu będzie rozważenie, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z powyższych względów Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz w oparciu o art. 152 tejże ustawy orzekł o jej wykonalności. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o treść art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło