II SA/Bd 392/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę. II SA/Bd 392/09 Uzasadnienie Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydał decyzję Nr [...] z dnia [...], w której na podstawie art.116 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141 z 2008r., poz. 892 ze zm.), a także § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 29 stycznia 2008r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008r. Nr 23, poz.137), stwierdził, że datą zwolnienia R. B. z zawodowej służby wojskowej jest 30 września 2005r., zwolnienie nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego i przyznał mu od Skarbu Państwa 20.592,00 zł tytułem odszkodowania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wydano ją w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji Nr [...] z [...] ww. organu w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i zwolnienie z niej sierż. szt. R. B., przyznanie zaś odszkodowania stanowi sześciokrotność kwoty uposażenia wg stawki na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym obowiązujących w dniu uprawomocnienia się decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] z [...]. R. B. złożył odwołanie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w szczególności: art.116 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 Nr 141, poz.892 z późn. zm.) poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skarżący podlega jej rygorom w związku z przywróceniem do służby po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej oraz art.10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007r., Nr 176, poz.1242) poprzez ich niezastosowanie w sprawie. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności: art.6 kpa, polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm oraz nieprawidłowym ustaleniom następstw prawnych jak również powoływaniu się na przepisy nie mające zastosowania w sprawie, z jednoczesnym świadomym pomijaniem przepisów właściwych oraz art.7 i art.77 kpa, poprzez nie zbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji prawa do przywrócenia do służby zgodnie z zasadami obowiązującymi w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kpa decyzją Nr [...] z [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w rezultacie wydania przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzji nr [....] Z dnia [...], stwierdzającej nieważność decyzji Dowódcy [...]OW nr [...] z dnia [...] i dlatego nie ma w sprawie zastosowania ww. przepis art.10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Nadto zgodnie z art.116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "w razie (...) stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu". Jednakże, ust.2 tegoż artykułu wskazuje, że "w przypadkach, o których mowa w ust.1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ". Nie można zatem stwierdzić, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego następuje automatyczny powrót do służby. Uchylone zostają jedynie skutki będące następstwem zwolnienia. W złożonej skardze R. B. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu i wnosił o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego; wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art.61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wywodził, że stwierdzenie nieważności decyzji, której następstwem było ustanie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oznacza, że nie został skutecznie zwolniony, co jest równoznaczne ze stanem pozostawania przez niego po 30 września 2005r. (data zwolnienia ze służby) dalej w służbie. W konsekwencji przyjąć należy, że wskutek niezgodnego z prawem zwolnienia skarżący nigdy nie przestał być żołnierzem zawodowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art.1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślenie tej ostatniej kwestii w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne z uwagi na zmiany dotychczasowej treści ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (o czym jeszcze w dalszej części niniejszego uzasadnienia). Zgodnie natomiast z treścią art.134 § 1 i art.133 § 1 zd.1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast, że decyzją nr [...] z dnia [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego dokonał wypowiedzenia skarżącemu sierż. szt. rez. R. B. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na stanowisku starszego kinooperatora z powodu likwidacji zajmowanego przez żołnierza stanowiska oraz w związku z dwukrotną odmową przyjęcia równorzędnego lub wyższego stanowiska służbowego. Od decyzji tej skarżący nie wniósł odwołania, w związku z czym 15 grudnia 2004r. stała się ona decyzją ostateczną. Po upływie okresu wypowiedzenia skarżący sierż. szt. rez. R. B. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2005r. Skarżący dnia 8 czerwca 2007r. złożył wniosek do Dowódcy Wojsk Lądowych o stwierdzenie nieważności ww. decyzji nr [...] z dnia [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] stwierdził na podstawie art.158 § 1, art.157 § 2 w zw. z art.156 § 1 p.2 Kpa nieważność ww. decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 8 lipca 2009r. skarżący złożył pismo dot. realizacji ww. skargi z 16 czerwca 2008r. Po rozpoznaniu tego wniosku w dniu [...] ww. decyzją Nr [...] utrzymano następnie w mocy zaskarżoną decyzją. Zdaniem Sądu chybiony jest zarzut skarżącego o naruszeniu przepisu art.10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007r., Nr 176, poz.1242), stanowiący, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Z akt sprawy wynika bowiem, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po złożeniu przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] przez Dowódcę Wojsk Lądowych, który wydał decyzję nr [...] z dnia [...], stwierdzającą nieważność zaskarżonej decyzji. Tak więc nie może mieć zastosowania ww. przepis art.10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. Chybione są też wywody skarżącego, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zgodnie z art.156 § 1 pkt 2 Kpa, było wyeliminowanie decyzji wypowiadającej stosunek służbowy z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym, co według skarżącego oznacza anulowanie wszystkich wywołanych przez tą decyzję skutków prawnych i traktowania jej jako nigdy niewydaną. Zatem według skarżącego oznacza to, że skarżący nigdy nie został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Zauważyć bowiem należy, że w chwili wydania obu decyzji (tj. z dnia [...] i zaskarżonej z dnia [...]) obowiązywał art. 116 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008r., Nr 141, poz.892) o treści: Art.116. 1. w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art.111 pkt 11 i 13-15 lub art.112 ust.1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. 2. W przypadkach, o których mowa w ust.1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. 3. Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust.1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym poziomie pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust.1 Pierwotne brzmienie art.116 zostało znowelizowane ustawą z 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz.1242), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008r. Zgodnie więc z cytowanym art.116 ust.2 w wypadku uchylenia lub – jak w niniejszej właśnie sprawie – stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ulegają uchyleniu skutki tej decyzji jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. W takim przypadku data zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Treść powyższego przepisu oznacza, że stwierdzenie nieważności o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej powoduje uchylenie wszelkich skutków jakie wynikły dla żołnierza w wykonaniu tej lub decyzji, z wyłączeniem jednakże skutku w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. (vide także uzasadnienie projektu ustawy). Natomiast zgodnie z obowiązującym od dnia 28 lutego 2008r. § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz.137) w przypadku, o którym mowa w art.116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ wojskowy, który wydał decyzję lub rozkaz o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej dokonuje, nie zmieniając daty zwolnienia, zmiany tej decyzji lub rozkazu określając, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy. Skoro więc decyzję o zwolnieniu skarżącego sierż. szt. rez. R. B. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy wydał jak wynika z akt Dowódca [...] Okręgu Wojskowego (decyzja Nr [...] z dnia [...]), to ten organ powinien był wydać decyzję o treści wskazanej w § 30 tego rozporządzenia w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Tak więc zaskarżona decyzja (oraz poprzedzająca ją decyzja) nie jest sprzeczna z obowiązującym prawem. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z cytowanym już art.116 ust.3 ww. ustawy – żołnierzowi, którego dotyczyła unieważniona decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązującym w dniu uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, co w odniesieniu do niniejszej sprawy oznacza, że odszkodowanie jest wypłacane przez Skarb Państwa, w przedmiotowej sprawie reprezentowanym przez Dowódcę [...] Okręgu Wojskowego, gdyż to niezgodne z prawem działanie tego organu (stwierdzone przez Dowódcę Wojsk Lądowych) spowoduje konieczność wypłaty na rzecz zainteresowanego podoficera przedmiotowego odszkodowania. Należy więc stwierdzić, że nie doszło do naruszenia ww. przepisów ani także wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. I dlatego na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na brak przesłanek określonych w art.145 § 1 i 2 tej ustawy skargę oddalono.