II SA/Wa 270/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005r.Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. H. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...], odmawiającej zainteresowanemu wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w M. na [...] m. [...] w trybie art. 29 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż A. H. w przedmiotowym lokalu zamieszkiwał na podstawie umowy najmu Nr-[...] zawartej przez Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w C. z G. w dniu [...] marca 2000 r., w celu podnajmu lokalu pracownikowi najemcy, a umowa ta obowiązywała do [...] września 2008 r. Podał ponadto, że we wniosku o wydanie decyzji przyznającej prawo zamieszkiwania w wymienionym lokalu zainteresowany powołał się na poniesione nakłady finansowe na remont zajmowanego lokalu oraz brak środków finansowych na zakup mieszkania na wolnym rynku. Badając sprawę merytorycznie Prezes WAM stwierdził, że znowelizowane przepisy ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nakładają na Wojskową Agencję Mieszkaniową obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych i w tym celu wykorzystywany jest zasób mieszkaniowy pozostający w dyspozycji Agencji. Organ podkreślił, iż wyłącznie w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego WAM, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Jednakże ustawodawca nie sprecyzował, jakie przypadki należy uznać za wyjątkowe, a zatem pozostawił tę kwestę do rozstrzygnięcia organowi orzekającemu w sprawie. Prezes WAM dokonując wykładni pojęcia sytuacji wyjątkowej odwołał się do definicji słownikowej, zgodnie z którą na wyjątkowość sytuacji składa się – bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe – położenie w jakim się ktoś znajduje. Podniósł jednocześnie, iż ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy wskazał, że okoliczności podniesione przez zainteresowanego w postaci bycia osobą samotną, otrzymywania wynagrodzenia w kwocie [...] zł miesięcznie i w związku z tym niemożność zakupu lokalu na wolnym rynku, wykonywania pracy wymagającej dyspozycyjności oraz chęci założenia rodziny, nie mają charakteru wyjątkowego. Prezes WAM podkreślił również, iż celem przepisu art. 29 cyt. ustawy nie było ustanowienie podstaw do pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym dla osób, które nie mają prawa do żadnego lokalu lub domu, albowiem służą temu inne instytucje działające w oparciu o odrębne przepisy prawne, co zbieżne jest z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w tym przedmiocie. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. H. wniósł o jej uchylenie jako naruszającej prawo oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zobowiązanie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do zawarcia umowy sprzedaży lokalu. W jej uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o jego wniosek z [...] sierpnia 2008 r., natomiast nie odniesiono się do jego pism, wniosków i dokumentów z ostatnich 3 lat. Zarzucił Agencji, iż "raz proponuje sprzedanie mieszkania innym razem odmawia podjęcia tej decyzji". Podniósł także, że należy wziąć pod uwagę okres jego zamieszkiwania w lokalu, brak zaległości w opłatach czynszu oraz okres czasu, od kiedy ubiega się o wydanie pozytywnej dla niego decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zarówno faktyczne, jak i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana jest pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Na tle całej ustawy określającej zasady gospodarowania przez Wojskową Agencję Mieszkaniową w imieniu Skarbu Państwa nieruchomościami stanowiącymi jego własność, w tym przede wszystkim w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, stanowi on regulację szczególną, pozwalającą na uzyskanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Agencji, osobom nie będącym żołnierzami zawodowymi. Wyjątkowość przedmiotowej regulacji polega również na tym, że uprawnienie z niej wynikające nie ma charakteru roszczeniowego. Ponadto z użytego w w/w przepisie sformułowania, iż dyrektor oddziału regionalnego Agencji "może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym" wynika, że podejmowane w jego oparciu rozstrzygnięcia mają charakter decyzji uznaniowych. Uznaniowość nie oznacza jednak wcale pozostawienia organowi całkowitej i niekontrolowanej swobody w procesie decyzyjnym, albowiem jej granice wyznaczają przepisy ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zatem organy WAM podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, zobowiązane są do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc do poczynienia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Winny też w sposób należyty i wyczerpujący informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Muszą wreszcie wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest więc ograniczona jedynie do badania ich zgodności z regułami procesowymi, nie może natomiast ingerować w celowośćich podjęcia. W rozpatrywanej sprawie organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przestrzegały powyższych reguł, a zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sąd w składzie orzekającym podziela argumentację organu, iż kluczowe znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma ocena, czy wskazana przez wnioskodawcę sytuacja nosi cechy sytuacji wyjątkowej. Zwrot "sytuacja wyjątkowa" jest pojęciem niedookreślonym i wymaga każdorazowo wykładni. Trafnie zdaniem Sądu Prezes WAM odwołał się do definicji słownikowej, zgodnie z którą, na wyjątkowość sytuacji składa się – bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe położenie w jakim ktoś się znajduje, zaś skarżący, na którym ciąży obowiązek wykazania, iż jego sytuacja jest wyjątkowa, tego nie uczynił. Należy zgodzić się z organem, że sam brak uprawnień do innego lokalu, czy też dysponowanie niewystarczającymi środkami na zakup lokalu na wolnym rynku, nie przesądzają o wyjątkowości sytuacji skarżącego. W takim położeniu znajduje się w naszym kraju dziesiątki jeśli nie setki tysięcy obywateli, co świadczy, iż jest to zjawisko dość powszechne, a nie wyjątkowe. Ponadto celem regulacji zawartej w art. 29 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z całą pewnością nie była chęć ustanowienia podstawy do pomocy powszechnej o charakterze socjalnym. Pomocy takiej udzielają inne instytucje powołane w odrębnych przepisach prawa. Gdyby zaś taki cel przyświecał ustawodawcy, byłoby to wyrażone expressis verbis w treści ustawy. Za uznaniem sytuacji skarżącego za wyjątkową nie przemawiają również podnoszone przez niego w skardze okoliczności w postaci okresu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, niezaleganie z opłatami czynszu oraz długiego okresu ubiegania się o przyznanie mu wnioskowanego prawa. Odnosząc się natomiast do alternatywnego wniosku A. H. o zobowiązanie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do zawarcia z nim umowy sprzedaży przedmiotowego lokalu należy stwierdzić, iż żądanie to wykracza poza zakres kontroli działalności administracji publicznej, jaką sprawuje sąd administracyjny badający legalność zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.