II SA/Go 239/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-07-16
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska, Marek Szumilas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji ustalająca opłatę adiacencką może zawierać punkty dotyczące terminu zapłaty oraz obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę w przypadku jej nieuiszczenia?Ratio decidendi
Decyzja organu pierwszej instancji ustalająca opłatę adiacencką, która zawiera punkty dotyczące terminu zapłaty oraz obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę w przypadku jej nieuiszczenia, jest dotknięta wadą prawną w postaci braku podstawy prawnej. Przepis art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami upoważnia organ do ustalenia opłaty, ale nie daje podstaw do określenia terminu zapłaty ani obowiązku zapłaty odsetek. Taka decyzja podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy ustalającej opłatę adiacencką w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po jej podziale. Skarżący kwestionowali wysokość opłaty, zarzucając nieprawidłowości w operacie szacunkowym i brak inwestycji gminnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i kwestionując wysokość opłaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy w punktach 2 i 3, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO w części utrzymującej w mocy wadliwe punkty decyzji organu I instancji, w pozostałej części skargę oddalił i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. stwierdza nieważność decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] znak [...] w punktach 2 i 3, II. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w zakresie określonym w punkcie I wyroku, III. w pozostałej części skargę oddala, IV. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie II wyroku, V. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z., na rzecz skarżących [...] solidarnie kwotę 223,50 złotych /słownie: dwieście dwadzieścia trzy złote 50/100/, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2008r. Wójt Gminy zatwierdził podział nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 1, 1219 ha, stanowiącej własność I.D.P. i H.P., w ten sposób, że wyniku podziału powstały następujące działki gruntu:
-działka nr [...] o powierzchni O, 5351 ha,
-działka nr [...] o powierzchni 0,1000 ha,
-działka nr [...] o powierzchni O, 1000 ha,
-działka nr [...] o powierzchni O, 1000 ha,
-działka nr [...] o powierzchni O, 2868 ha.
Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] maja 2008r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. znak [...] Wójt Gminy orzekł w punkcie pierwszym sentencji: ustalić opłatę adiacencką w wysokości 11.553,00 z, którą zobowiązani są uiścić Państwo I. i H.P., w związku ze wzrostem wartości nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], na skutek jej podziału na działki o numerach [...]; w punkcie drugim sentencji: zobowiązać Państwo I. i H.P. do uiszczenia opłaty adiacenckiej w wysokości 11. 553, 00 zł w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna na wskazane konto bankowe Urzędu lub w kasie Urzędu Gminy; oraz - w punkcie trzecim sentencji decyzji stwierdził, że opłata nie uiszczona w terminie podlega wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Decyzja wydana została na podstawie art.98a ust. 1 i 1a, art. 148 ust. 1-2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. z 2004r. Nr 261, póz. 2603 ze zm.) - zwana dalej ustawą, w związku z § 1 Uchwały Nr XII /105/2007 Rady Gminy z dnia [...] października 2007r. w sprawie ustalenia procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału oraz art. 104 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dla działki gruntu oznaczonej przed podziałem numerem [...], w dniu [...] grudnia 2007r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz czterech szamb i jednej biologicznej oczyszczalni ścieków. Ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2008r. został zatwierdzony podział tejże nieruchomości, zgodnie z zaproponowanym projektem podziału.
Dalej organ wskazał, że ze sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego wynika, że wartość nieruchomości przed podziałem wynosiła 354, 520, 00 zł, natomiast wartość nieruchomości po podziale wynosi 393, 030, 00 zł, co wskazuje, że podział nieruchomości spowodował wzrost jej wartości o kwotę 38, 510,00 zł.
Organ stwierdził, że na mocy przepisu art. 98a ust. 1 ustawy w związku z § 1 uchwały Nr Xll/105/2007 Rady Gminy z dnia [...] października 2007r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenkiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału, ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenkiej w wysokości 30 % różnicy między wartością jaką nieruchomość miała przed podziałem a wartością jaką nieruchomość ma po jej podziale, uzasadnione jest ustalenie opłaty w kwocie 11, 553, 00 zł stanowiącej 30 % wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutów strony zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że wartość 1m2 wydzielonej działki nr [...] zarówno przed podziałem jak i po podziale została określona na kwotę 31, 60 zł, z czego wynika że w stosunku do nieruchomości tej nie została naliczona opłata adiacencka. Dalej organ podał, że przy wycenie poszczególnych działek koryguje się cechy rynkowe poprzez dobór odpowiednich współczynników. W przedmiotowej wycenie dla cechy jaką jest uzbrojenie przyjęto najniższy możliwy wskaźnik tj. O, 211 przy zakresie współczynników od O, 211 do O, 463, co oznacza uwzględnienie w wycenie braku uzbrojenia dla danej nieruchomości.
Od powyższej decyzji I.P. wniosła odwołanie. W odwołaniu strona zarzuciła, że wysokość ustalonej opłaty adiacenckiej nie ma żadnego związku z rzeczywistością, gdyż gmina nie poniosła nakładów inwestycyjnych na jej nieruchomość , przedmiotowe grunty są w takim samym stanie jak przed podziałem -nie posiadają kanalizacji, sieci gazowej oraz energetycznej. Nadto ulica wjazdowa przy której położone są nieruchomości nie jest oświetlona. Strona wskazała, że ze względu na brak komunikacji z miastem oraz placówki handlowej, nieruchomości położone we wsi [...] nie były dla kupców atrakcyjne. Odwołująca się zarzuciła niekonstytucyjność przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim zezwalają na pobieranie opłaty adiacenckiej. Strona podważała ponadto rzetelność sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego twierdząc, że dla wyceny nieruchomości stanowiącej jej własność w operacie przyjęto działki posiadające dobre połączenie komunikacyjne z miastem, uzbrojone oraz położone w atrakcyjnych częściach gminy. We wsi [...] były dokonane dwie transakcje sprzedaży nieruchomości, które przy obliczeniu wartości nieruchomości nie były wzięte pod uwagę, natomiast w operacie zostały one wykazane. Zdaniem strony uwzględnienie tychże transakcji miałoby wpływ na wysokość opłaty adiacenckiej. Strona zarzuciła ponadto, że przyjęcie przez biegłego w operacie najniższego wskaźnika z tytułu braku uzbrojenia zaprzecza logice, a najniższy wskaźnik za posiadanie energii na działce wynosi 0, 168.
Strona wskazała również, że nie wnosiła o rozłożenie opłaty adiacenkiej na raty, albowiem w ten sposób aprobowałaby zaistniały stan sprawy. Zdaniem strony w decyzji ustalającej opłatę adiacenką organ winien zawrzeć informację o możliwości zapłaty ratalnej.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z treścią art. 98a ust. 1 ustawy. Sporządzony na potrzeby postępowania administracyjnego operat szacunkowy jest prawidłowy, logiczny i zupełny. Organ II instancji nie dopatrzył się wad w treści operatu, a zarzuty dotyczące dowolności w ustaleniu opłaty - uznał za niezasadne. Za nietrafną uznał organ argumentację podważającą możliwość ustalenia opłaty adiacenkiej w sytuacji braku inwestycji w infrastrukturę nieruchomości. Organ wskazał, że przesłanką ustalenia opłaty adiacenkiej jest wzrost wartości nieruchomości spowodowany samym jej podziałem, co wyraźnie wynika z definicji opłaty adiacenckiej zawartej w art. 4 pkt 11 ustawy. Organ podniósł, że warunkiem rozłożenia opłaty adiacenkiej na raty jest złożenie przez stronę wniosku w tym zakresie, czego strona postępowania nie uczyniła.
Od powyższej decyzji I.P. i H.P. wnieśli skargę. W skardze skarżący zarzucili, że organ administracyjny nie ustosunkował się wnikliwie do przedstawionych zarzutów. Skarżący stwierdzili, że nie uchylają się od zapłaty opłaty adiacenkiej, lecz kwestionują jej wysokość. W dalszej części skargi skarżący przytoczyli zarzuty i argumentację przedstawiona wcześniej w odwołaniu od decyzji organu l instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl przepisów art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 póz. 1270 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga okazała się zasadna o tyle, że uruchomiła tryb sądowej weryfikacji wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, które to decyzje, w ocenie Sądu, w części dotknięte są wadą nieważności.
Przepisem prawa materialnego stanowiącym podstawę wydania decyzji ustalającej opłatę adiacenką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału jest
art. 98 a ust. 1 ustawy, w myśl którego jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
W sprawie pozostaje poza sporem okoliczność, że przesłanki o których mowa w art. 98 a ust. 1, warunkujące ustalenie opłaty adiacenkiej, zostały spełnione. A zatem podział nieruchomości dokonany został na skutek wniosku jej właścicieli, wysokość stawki procentowej opłaty adiacenkiej ustalona w uchwale rady Gminy wynosi 30 % różnicy wartości nieruchomości, ustalenie opłaty adiacenckiej w drodze decyzji administracyjnej nastąpiło przed upływem trzech lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. W dacie, w której decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna ([...] maja 2008r.) obowiązywała uchwała nr XI1/105/2007 Rady Gminy z dnia [...] października 2007r. zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału (art. 98a ust. 1a ustawy).
Należy w tym miejscu wskazać, że z wyraźnego brzmienia treści przepisu art. 98a ust. 1 wynika, że ustalenie opłaty adiacenkiej nie jest uzależnione od dokonania inwestycji ze strony gminy na danej nieruchomości. Ustawodawca nie wymaga, aby na ewentualny wzrost wartości nieruchomości miały wpływ inwestycje ze strony gminy w infrastrukturę techniczną danej nieruchomości, ewentualny wzrost wartości danej nieruchomości winien wynikać z jej podziału dokonanego w drodze decyzji administracyjnej. Jedynie ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla wszczęcia postępowania i ustalenia opłaty adiacenkiej. Stąd też zarzuty skarżących w tym zakresie, sformułowane na etapie postępowania administracyjnego, słusznie uznane zostały przez organ odwoławczy za chybione.
Okolicznością kwestionowaną przez skarżących jest wysokość ustalonej opłaty adiacenckiej. Skarżący podważają rzetelność sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, twierdząc że poprzez nieprawidłowy dobór nieruchomości przyjętych przez biegłego do porównania oraz przez nieuwzględnienie okoliczności że nieruchomości stanowiące ich własność, a będące przedmiotem analizy w danej sprawie, pozbawione są uzbrojenia, doszło do zawyżenia opłaty adiacenkiej. Rozważając zasadność zarzutów w tym zakresie należało dokonać oceny poprawności sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Stosownie do treści art. 150 ust. 1 ustawy w wyniku wyceny nieruchomości dokonuje się określenia wartości rynkowej, wartości odtworzeniowej, wartości katastralnej oraz innych rodzajów wartości przewidzianych w przepisach odrębnych. W myśl ust. 2 art. 150 wartość rynkową określa się dla nieruchomości, które są lub mogą być przedmiotem obrotu.
Wartość rynkowa jest to najbardziej prawdopodobna cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu następujących założeń:
1) strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy;
2) upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do
wynegocjonowania warunków umowy (art. 151 ust. 1).
W doktrynie wskazuje na trzy główne czynniki wpływające na poziom wartości rynkowej, są to: użyteczność, rzadkość i zbywalność (por. J. Szachułowicz, Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, pod redakcją J. Szachułowicza, wydanie 3 zmienione, LexisNexis, Warszawa 2003, str. 396, 388). Sposoby określenia wartości nieruchomości, stanowiące podejście do ich wyceny, są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości - art. 152 ust. 1. Wyboru zaś właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomościach podobnych (art. 154 ustawy).
W rozpatrywanej sprawie określono wartość rynkową nieruchomości, przy czym wycenę nieruchomości wykonano przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metodą korygowania ceny średniej.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (DZ.U. z 2004r. Nr 207 póz. 2109) - zwane dalej rozporządzeniem, przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen.
Analiza sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego dowodzi, że nie narusza on odpowiednich przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wskazanego powyżej rozporządzenia.
W celu ustalenia wartości nieruchomości biegły poddał analizie kilkanaście transakcji kupna - sprzedaży niezabudowanych nieruchomości gruntowych położonych na terenie Gminy. W operacie dokonano charakterystyki nieruchomości poddanych analizie, a przyjętych do porównania, wskazano cechy nieruchomości z powodu których biegły przyjął, że są to nieruchomości podobne oraz oceniono wpływ poszczególnych cech (położenie, stopień uzbrojenia w infrastrukturę techniczną dostęp do komunikacji, możliwość wykorzystania, kształt i topografia działki) na cenę 1m2 nieruchomości. Wskazano na zróżnicowanie wysokości tejże ceny, która ze względu na występowanie poszczególnych atrybutów nieruchomości kształtowała się od 30, 00 zł za 1m2 do 70, 00 zł za 1m2 -jeżeli chodzi o nieruchomości przyjęte do analizy przed dokonaniem podziału oraz 60, 00 zł za 1m2 do 100, 00 zł za 1m2 -jeżeli chodzi o nieruchomości przyjęte do analizy - po podziale nieruchomości. Z treści operatu wynika, że ustalając wartość nieruchomości po podziale brano pod uwagę transakcje dotyczące nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne.
Z operatu wynika, że na cenę rynkową nieruchomości ma wpływ kilka cech (cechy rynkowe), których znaczenie jest zróżnicowane, l tak: lokalizacja i sąsiedztwo nieruchomości mają wpływ w 40% na cenę nieruchomości, uzbrojenie - w 30%, dostęp komunikacyjny - w 20%, kształt i topografia - w 20%. Biegły dokonał charakterystyki poszczególnych cech, a następnie przy pomocy współczynników korygujących określił wpływ poszczególnych cech rynkowych na wartość nieruchomości będących przedmiotem wyceny w danej sprawie. Należy zauważyć, że brak uzbrojenia przedmiotowych działek został uwzględniony w określeniu ich wartości poprzez zastosowanie najniższego współczynnika korygującego - czyli współczynnika 0, 144 - przed podziałem, przy czym najwyższy współczynnik wynosi 0, 448 oraz 0, 211 - po podziale, przy czym najwyższy współczynnik wynosi 0, 463. Powyższe pozwala przyjąć, iż ustalając wartość nieruchomości zarówno przed podziałem jak i po podziale, biegły uwzględnił wszystkie czynniki, mające wpływ na cenę rynkową nieruchomości będącej przedmiotem analizy. Wbrew twierdzeniom skarżących przy wycenie nieruchomości uwzględniono również transakcje, jakie miały miejsce w miejscowości [...] (k-11, k-14). Uwagi strony dotyczące doboru działek do porównania, były przedmiotem dodatkowej analizy biegłego rzeczoznawcy majątkowego w trakcie prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego. Biegły nie znalazł podstaw do zmiany treści operatu szacunkowego. Wobec powyższego uzasadnione jest twierdzenie, że ustalona w operacie wartość nieruchomości odpowiada najbardziej prawdopodobnej cenie możliwej do uzyskania na rynku nieruchomości (art. 150 ust. 1 ustawy). Zarzuty dotyczące nieprawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, należało uznać za chybione. Wskazać w tym miejscu należy na treść przepisów art. 157 ustawy, które dają możliwość oceny prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy takowej ocenie nie był poddany. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wnika, że w trakcie postępowania wyjaśniającego skarżąca była przez organ administracyjny informowana o sposobie i trybie załatwienia wniosku w sprawie rozłożenia spłaty opłaty adiacenkiej na raty. Z protokołu spisanego na okoliczność spotkania, jakie miało miejsce w dniu [...] października 2008r. (k-87) wynika, że skarżąca została pouczona, iż określenie warunków rozłożenia na raty spłaty opłaty adiacenkiej, następuje w decyzji ustalającej tę opłatę.
Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że decyzja organu l instancji w części obejmującej punkty drugi i trzeci sentencji rozstrzygnięcia dotknięte są kwalifikowaną wadą prawna, albowiem w tym zakresie decyzja wydana została bez podstawy prawnej.
We wskazanych powyżej punktach sentencji decyzji organ l instancji orzekł: w punkcie drugim: zobowiązać Państwo I. i H.P. do uiszczenia opłaty adiacenckiej w wysokości 11. 553, 00 zł w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna na wskazane konto bankowe Urzędu lub w kasie Urzędu Gminy; oraz - w punkcie trzecim: stwierdził, że opłata nie uiszczona w terminie podlega wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Orzeczenie we wskazanym tu zakresie nie ma oparcia w przepisach prawa. Należy ponownie przywołać treść art. 98a ust. 1 ustawy, stanowiący podstawę prawa materialnego wydania decyzji
w przedmiocie opłaty adiacenkiej. Przepis ten upoważnia organ administracji publicznej do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału, lecz nie daje podstawy do wyznaczenia stronie terminu do zapłaty ustalonej opłaty adiacenckiej, jak również do nałożenia obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę
w wypadku nieuiszczenia opłaty w powyższej określonym terminie. Również żaden inny przepis ustawy nie daje podstaw do określenia w drodze decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia w powyższym zakresie.
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 k.p.a.). Uprawnienie do władczego rozstrzygnięcie organu administracyjnego o prawach i obowiązkach strony winno zawsze wynikać z przepisu prawa materialnego. Nie do zaakceptowania jest w państwie prawa sytuacja, w której organ administracyjny nakłada na stronę postępowania obowiązek lub przyznaje jej uprawnienia, nie posiadając do tego upoważnienia, bądź przekraczając upoważnienie wynikające z przepisu prawa. Określenie w decyzji terminu zapłaty opłaty adiacenckiej oraz obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę stanowiło przekroczenie upoważnienia do władczego rozstrzygnięcia, wynikającego z art. 98a ust. 1 ustawy. W tym zakresie decyzja organu l instancji wydana została z przekroczeniem granicy określonej przepisem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wyjście w załatwieniu sprawy poza granice dopuszczone przepisem prawa stanowi przypadek braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej i stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. Kodeks postępowania administracyjnego B. Adamiak/J. Borkowski Komentarz 8. wydanie, Duże Komentarze Becka, str. 740).
Ponieważ decyzja organu l instancji w części obejmującej punkt drugi i trzeci sentencji wydana została bez podstawy prawnej, a zatem dotknięta jest wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dlatego należało w tym zakresie stwierdzić jej nieważność. Również decyzja organu II instancji w części utrzymującej w mocy decyzję organu l instancji w zakresie dotkniętym wadą nieważności, podlegała stwierdzeniu nieważności. W pozostałej części skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punktach l i II sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji. Na podstawie art. 152 w punkcie IV stwierdzono, że zaskarżona decyzja w części, wobec której stwierdzono jej nieważność, nie podlega wykonaniu.
Orzekając o kosztach postępowania - punkt V sentencji - Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że skarga uwzględniona została jedynie w części, dlatego na rzecz skarżących zasądzono solidarnie od organu połowę poniesionych przez nich kosztów sądowych. Orzeczenie w tym zakresie ma oparcie w przepisie art. 206 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło