I SA/Ol 369/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-07-16
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Włodzimierz Kędzierski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny ponosi odpowiedzialność za błędne sporządzenie planu zalesienia gruntów rolnych, jeśli sam dostarczył dane do jego opracowania, a w konsekwencji może zostać pozbawiony płatności na zalesienie?Ratio decidendi
Producent rolny ponosi odpowiedzialność za błędne dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie, nawet jeśli plan zalesienia został sporządzony przez specjalistę, jeśli sam dostarczył dane do jego opracowania. Niezgodność zadeklarowanej powierzchni z faktycznie zalesioną, stwierdzona podczas kontroli, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności lub ich zmniejszenia, zgodnie z przepisami prawa krajowego i unijnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych M.W. Organ I instancji uchylił wcześniejszą decyzję przyznającą płatności i odmówił ich przyznania, wskazując na przedeklarowanie powierzchni zalesionej o 22,88% oraz brak dowodów zakupu repelentów. Odwołanie strony zostało oddalone przez organ II instancji. Skarżący twierdził, że błąd wynikał z nieprawidłowego sporządzenia planu zalesienia przez leśniczego, a nie z jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.), Sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w M.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych, po wznowieniu postępowania oddala skargę
Decyzją Nr "[...]"z dnia "[...]"Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. uchylił decyzję dotychczasową (Nr "[...]") i odmówił przyznania M.W. płatności na zalesienie gruntów rolnych. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych beneficjent zadeklarował powierzchnię 5,29 ha pod zalesienie (działka ewidencyjna nr "[...]" położona w gminie P., obręb Ł.).
Zmianą do wniosku z dnia "[...]" M. W. zmniejszył ww. powierzchnię do 5,21 ha. Dnia "[...]"strona złożyła w B. Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. W związku z powyższym organ I instancji w dniu "[...]". wydał decyzję Nr "[...]"w sprawie płatności na zalesianie gruntów rolnych, którą przyznał producentowi rolnemu płatności na zalesienie w łącznej wysokości 29231,80 zł, w tym z tytułu:
- wsparcia na zalesienie do powierzchni 5,21 ha w wysokości 24160,00 zł:
- premii pielęgnacyjnej do powierzchni 5,21 ha w wysokości 3196,20 zł;
- premii zalesieniowej do powierzchni 5,21 ha w wysokości 1875,60 zł.
Dnia "[...]"w gospodarstwie rolnym M. W.przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której inspektorzy terenowi stwierdzili następujące nieprawidłowości:
- nieudokumentowanie zakupu repelentów w 2006 r. (kod pokontrolny ZGR 13):
- zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej podczas kontroli na miejscu (kod pokontrolny ZGR 5).
Przy przedmiotowej kontroli obecny był beneficjent i nie zgłaszał żadnych uwag do protokołu.
W związku z faktem stwierdzenia przez kontrolerów terenowych ww. nieprawidłowości, Kierownik B. Biura Powiatowego ARiMR dnia "[...]"wydał postanowienie Nr "[...]"o wznowieniu postępowania z urzędu.
Następnie decyzją Nr "[...]"z dnia "[...]"organ I instancji uchylił pierwotne rozstrzygnięcie z dnia "[...]".oraz odmówił przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych M. W.Podstawą powyższego rozstrzygnięcia stało się przedeklarowanie przez producenta rolnego powierzchni zalesionej w stosunku do deklarowanej o 22,88 %, co stwierdzili inspektorzy terenowi podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu "[...]"Od rozstrzygnięcia z dnia "[...]"M. W. wniósł odwołanie, w którym nie zgadza się z obarczeniem go odpowiedzialnością za błędnie (w jego mniemaniu) sporządzony plan zalesienia gruntów rolnych, konsekwencją czego jest odmowa przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił się z prośbą do Nadleśnictwa O. o udzielenie informacji, na podstawie jakich dokumentów sporządzony został M.W. plan zalesienia gruntów rolnych. Jednocześnie poproszono o wyjaśnienie, co stanowi podstawę do wydania zaświadczenia o wykonaniu zalesienia gruntów rolnych zgodnie z planem zalesienia (oświadczenie beneficjenta czy pomiar wykonany przez Nadleśnictwo O.). Dodatkowo, w ramach toczącego się postępowania odwoławczego, skarżący wniósł prośbę o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: leśniczego, który sporządził plan zalesienia gruntów rolnych dla wnioskodawcy oraz przedstawiciela firmy wykonującej zalesienie i zabezpieczenie plantacji w roku 2006, celem potwierdzenia swojego stanowiska, iż rozbieżności pomiędzy deklaracją zawartą we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przez kontrolerów terenowych, spowodowane zostały nieprawidłowym sporządzeniem planu zalesieniowego przez leśniczego.
Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 136 kpa, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję organu I instancji Nr "[...]"w celu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego.
W dniu "[...]"Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.wydał decyzję Nr "[...]"o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. W powyższym rozstrzygnięciu organ I instancji wskazał, że zarówno przedeklarowanie powierzchni, jak i brak dowodów zakupu repelentów na rok 2006, stanowią dowód nieprzestrzegania przez stronę zobowiązań zawartych w planie zalesienia, który powinien być przez wnioskodawcę realizowany, i co do którego realizacji wnioskodawca się zobowiązał w związku z przystąpieniem do działania PROW 2004-2006. Ponadto, Kierownik B.Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że zgodnie z treścią przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), płatność na zalesienie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności:
2) zobowiązał się do:
a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza;
b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach.
Nieprzestrzeganie ww. przepisu skutkuje niezrealizowaniem zobowiązania, które powyższy przepis nakłada na producenta rolnego i stanowi jednocześnie podstawę do wydania decyzji odmownej zgodnie z § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia. Powyższy przepis stanowi, że jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie płatności zostanie ustalone, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 3 ust. 1 lub działki rolne przewidziane do zalesiania we wniosku nie odpowiadają wymaganiom określonym w § 3 ust. 2 lub 3, kierownik biura powiatowego Agencji, w formie decyzji odmawia przyznania płatności na zalesianie.
Organ I instancji zaznaczył jednocześnie, że zgodnie z prośbą M.W., w dniu "[...]"przeprowadzono rozprawę administracyjną, na której przesłuchano R.C., B. K., J.W. oraz wyjaśnienia złożył sam skarżący. Leśniczy, .R C. zeznał, że wnioskodawca był informowany o konieczności przekwalifikowania powierzchni gruntu przeznaczonego do zalesienia. Dodatkowo świadek wskazał, że sporządził notatkę służbową w dniu "[...]"w związku z nieprzekazaniem przez M.W. pomiarów powierzchni przeznaczonej pod zalesienie. W odpowiedzi na powyższą prośbę M.W. w dniu "[...]"przekazał do Nadleśnictwa w O.oświadczenie, w którym wskazał powierzchnie, które mogą być zalesione.
Leśniczy w swoich zeznaniach podkreślił, że nie mierzył powierzchni przewidzianej pod zalesienie, a sam plan zalesienia gruntów rolnych sporządzony został na podstawie oświadczenia wnioskodawcy oraz szkicu dostarczonego przez niego. Odnośnie sporządzenia tabeli w I i II części planu zalesienia R. C. wskazał, iż powyższe sporządził inny pracownik Nadleśnictwa O. Dodatkowo, leśniczy zaznaczył, że ojciec strony (który załatwiał sprawy syna – M.W., związane z zalesieniem gruntów rolnych) został pouczony o potrzebie wykonania precyzyjnego pomiaru gruntów rolnych przeznaczonych do zalesienia. Podczas rozprawy administracyjnej świadek zeznał również, iż plan zalesieniowy został sporządzony po terminie na nim widniejącym, tj. po "[...]"i uwzględnione zostały w nim wyniki pomiaru przedstawione w oświadczeniu producenta rolnego z dnia "[...]"Powierzchnie zapisane w przedmiotowym planie nie były przez leśniczego weryfikowane, albowiem za powyższe odpowiada beneficjent.
Dnia "[...]"przesłuchany został także B. K. (przedstawiciel firmy wykonującej zalesienie), który zeznał, że udzielił tylko i wyłącznie instruktażu sadzenia i to był jego jedyny wkład w założenie uprawy leśnej M. W.. Świadek podkreślił, że nie wie nic na temat powierzchni zalesionej, albowiem zajmował się tylko rozmieszczeniem poszczególnych gatunków z osobami wykonującymi zalesienie. B. K.zaznaczył, iż prawdopodobnie był przy odbiorze założonej uprawy razem z R. C. oraz, że nie pamięta czy w roku 2006 dostarczał M.W. repelenty.
Na przedmiotowej rozprawie, która odbyła się w dniu "[...]"roku, ojciec strony, J. W.zeznał, że to on dokonał pomiaru powierzchni przeznaczonej pod zalesienie gruntów rolnych (taśmą 25-metrową), w czym pomagał mu R. Cz. Ojciec beneficjenta sam opracował wyniki pomiaru (sam wyliczył powierzchnie gruntów przewidzianych pod zalesienie). Przedmiotowy pomiar miał miejsce przed sporządzeniem planu zalesienia. Ojciec producenta rolnego wskazał jednocześnie, że nie został pouczony przez leśniczego (R. C.) o konieczności dokonania dokładnych pomiarów.
Podczas rozprawy M. W. podał, że oświadczenie przekazane do Nadleśnictwa O. sporządził samodzielnie na podstawie wypisu z rejestru gruntów, szkicu mapy działki ewidencyjnej nr "[...]" oraz pomiarów wykonanych przez ojca beneficjenta przy udziale leśniczego. Producent rolny wskazał, że to on sam popełnił błąd przy przepisywaniu danych z wypisu z rejestru gruntów do oświadczenia i różnica ta wynosi 1 ha. Odnośnie samego zalesienia rzeczonych gruntów wnioskodawca podał, że sadzonki były dostarczone do kilku zalesiających w jednym czasie, co oznaczało wykonanie zalesienia przez kilku rolników jednocześnie. Producenci rolni często pożyczali sobie sadzonki, jeżeli po wykonaniu sadzenia pozostawały niewykorzystane sztuki. W czasie zakładania uprawy leśnej M. W. sadzonek nie zabrakło, co strona uznała za dowód na prawidłowo wykonane zalesienie.
Dodatkowo, M. W. wskazał, że w roku 2006 dokonał zabezpieczenia uprawy repelentami, jednakże nie wziął dowodu ich zakupu od B. K.. O powyższym obowiązku nie został bowiem poinformowany.
Kierownik B. Biura Powiatowego ARiMR w decyzji Nr "[...]" z dnia "[...]" wskazał, że wyjaśnienia strony i zeznania jej ojca odnośnie pomiarów przedmiotowej działki stoją w sprzeczności z zeznaniami leśniczego, dlatego nie daje im wiary. Mając powyższe na uwadze, organ I instancji uznał za rozstrzygające w przedmiotowej sprawie pismo Nadleśnictwa O. z dnia "[...]", w którym zapisano, że leśniczy dokonuje odbioru założonej uprawy w trakcie wizji terenowej, bez pomiaru zalesionych powierzchni. W ocenie organu decyzyjnego, leśniczy nie odpowiada za wykonanie pomiaru zalesionych powierzchni, które wykonane zostały przed sporządzeniem planu zalesieniowego. Mając powyższe na uwadze uznano, że za opracowanie wyników pomiaru odpowiedzialny jest J. W.(osoba wyznaczona do tego przez stronę), albowiem to ojciec wnioskodawcy sam wyliczył powierzchnię gruntów przeznaczonych pod zalesienie oraz naniósł je na szkic mapy. Przedmiotowy szkic załączony został do planu zalesienia i stanowił podstawę do sporządzenia planu zalesienia.
Jednocześnie zaznaczono, że oprócz szkicu mapy do sporządzenia planu zalesienia posłużyło oświadczenie M.W., które jak sam zeznał zostało sporządzone błędnie. Rzeczony błąd powstał przy przepisywaniu danych z wypisu z rejestru gruntów. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, że za sporządzenie oświadczenia jest odpowiedzialny producent rolny i na jego podstawie sporządzony został plan zalesienia.
Dodatkowo zaznaczono, że treść przedmiotowego planu zatwierdzona została przez innego pracownika nadleśnictwa O., tj. P. M., co jest zgodne z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 187 poz. 1929 z późno zm.).
Organ I instancji uznał także, iż nieprawdziwe jest twierdzenie strony o wykonaniu zalesienia przez B. K., albowiem ww. osoba była tylko obecna przy wykonywaniu zalesienia, zaś sam beneficjent nie dostarczył żadnego dokumentu na potwierdzenie własnego twierdzenia w tym zakresie. Ponadto, Kierownik B. Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że strona błędnie rozumuje, iż samo stwierdzenie, że skoro nie zabrakło sadzonek przy zalesianiu, to zalesienie wykonane zostało prawidłowo, nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazano także, iż nieprawdziwe jest wyjaśnienie strony dotyczące zakupu repelentów na rok 2006 od B. K.. Jednocześnie podkreślono, że twierdzenie strony, iż nigdy nie został pouczony o konieczności posiadania dowodów zakupu repelentów także nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem producent rolny powinien znać zasady programu, do którego przystępuje.
Zdaniem organu I instancji M. W. nie został wprowadzony w błąd przez opracowującego plan zalesienia leśniczego, ponieważ nigdzie nie została zapisana powierzchnia do zalesienia inna niż 5,21 ha. Za powyższym przemawia także fakt, że plan zalesienia z dnia 30 maja 2005 roku w częściach I, II i III jest spójny, zaś przedmiotowa działka ewidencyjna nr "[...]" mogła zostać zalesiona na powierzchnia 5,21 ha. Dane zawarte w części II zostały wprowadzone zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, co oznacza, że leśniczy zrealizował wolę zalesienia przez producenta rolnego powierzchni 5,21 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. poddał także analizie zaświadczenie z dnia "[...]" roku i stwierdził, że leśniczy wydając rzeczony dokument oparł się tylko na oświadczeniu beneficjenta w zakresie powierzchni zalesionej. Potwierdzenie powyższego stanowi pismo z dnia "[...]" Nadleśnictwa O.
Zdaniem organu I instancji w sprawie M. W. nie zachodzą także przesłanki do zastosowania przepisu art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 roku, ze zm.), albowiem strona do momentu kontroli zalesionych gruntów rolnych, która miała miejsce w dniu "[...]", nie informowała o jakichkolwiek nieprawidłowościach w odniesieniu do założonej uprawy leśnej. Strona nie poinformowała także organów ARiMR o braku dowodów zakupu repelentów na rok 2006.
Mając na uwadze powyższe, podkreślono, że powierzchnia zgłoszona przez M. W. do zalesienia wyniosła 5,21 ha, zaś powierzchnia faktycznie zalesiona stanowi 4,24 ha. Procentowe przedeklarowanie wyniosło 22,88 %. Powyższe przedeklarowanie oraz brak dowodu zakupu repelentów na rok 2006 stanowią o nieprzestrzeganiu przez stronę zobowiązań zawartych w planie zalesienia, co stanowi nieprzestrzeganie przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku. Skutkiem powyższego jest odmowa przyznania wnioskodawcy płatności na zalesianie gruntów rolnych w myśl § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia w związku z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.
Od decyzji Nr "[...]"beneficjent złożył odwołanie, w którym wskazał, iż nie ma zastrzeżeń co do przeprowadzonej w dniu "[...]"kontroli na miejscu, jednakże nie zgadza się z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dotyczącą zwrotu całości otrzymanych środków finansowych i odmowy przyznania dalszych płatności, albowiem nie jest winny błędnie wykonanego zalesienia.
Skarżący wskazał, że nie jest winien zawyżonego zadeklarowania we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2005 powierzchni przeznaczonych do zalesienia. Powyższe, zdaniem strony, spowodowane zostało błędnym zapisem dokonanym w planie zalesienia przez leśniczego, który to dokument stanowił podstawę przy wypełnianiu przedmiotowego wniosku. Zgodnie z ww. planem beneficjent miał wykonać zalesienie 2,70 ha drzewami iglastymi i 2,51 ha drzewami liściastymi. Leśniczy w tabeli zawartej w planie zalesienia dokładnie wskazał wyszczególnienie grup użytków gruntowych w gospodarstwie oraz wskazał powierzchnie, które miały zostać zalesione na działce ewidencyjnej li 231/4 (łącznie 5,21 ha).
M.W. w odwołaniu z "[...]"roku podkreślił, że wykonał zalesienie za pośrednictwem firmy specjalistycznej zgodnie z planem zalesienia, którego poprawność potwierdziło Nadleśnictwo O.. Nieprawidłowości, które stały się podstawą do konieczności zwrotu otrzymanych i odmowy przyznania stronie dalszych płatności, spowodowane zostały, według M.W., błędnym sporządzeniem planu zalesienia. Ww. błędy, zdaniem strony, dotyczą wyliczeń matematycznych oraz szkicu zalesieniowego, w wyniku czego doszło do zawyżenia powierzchni zadeklarowanej we wniosku na rok 2005.
Skarżący wskazał, że leśniczy sporządzając plan zalesienia na podstawie wypisu z EGiB dla działki ewidencyjnej 231/4 przy klasie gruntów R IV b (zgodnie z wypisem o powierzchni 0,8971 ha) wskazał powierzchnię do zalesienia 1,900 ha, co stanowi przedeklarowanie w wysokości 1,0029 ha. Beneficjent przyznaje, że deklarował powierzchnię 5,21 ha, zaś kontrolerzy terenowi stwierdzili 4,24 ha. M. W.zgadza się z powierzchnią zalesioną stwierdzoną przez kontrolerów terenowych, jednakże nie wyraża zgody na obarczenie go odpowiedzialnością, w postaci obowiązku zwrotu otrzymanych płatności, w związku z faktem nie ponoszenia odpowiedzialności za błędnie sporządzony plan zalesienia.
Zdaniem M. W., organ I instancji błędnie ustalił i ocenił stan faktyczny przedmiotowej sprawy, na podstawie czego wydał nieprawidłowe, w opinii skarżącego, rozstrzygnięcie. Producent rolny podał, że nie zgadza się z przyjęciem przez organ I instancji stanowiska, że to ojciec wnioskodawcy ponosi winę za sporządzony szkic gruntów przeznaczonych do zalesienia, albowiem w zasadach sporządzania Planu Zalesienia (zdaniem strony) widnieje inny zapis. W ocenie M. W. przenoszenie całkowitej odpowiedzialności za sporządzenie pomiarów, wykonanie szkiców oraz obliczanie powierzchni na J. W. stanowi stwierdzenie, iż plan zalesienia został częściowo sporządzony przez nieuprawnioną do tego osobę. Skarżący wskazuje, że w rozporządzeniu, które reguluje zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych nie ma zapisu odnośnie konieczności samodzielnego dokonywania pomiaru gruntów, wykonywania szkicu na kopii mapy oraz obliczania wielkości powierzchni poszczególnych nasadzeń przez stronę. W opinii wnioskodawcy decyzja organu I instancji wskazuje, że nadleśnictwo podpisuje jedynie plan zalesienia i nie odpowiada za jego sporządzenie.
M. W. stał na stanowisku, że skoro przedmiotowy plan jest wykonywany przez wysokowyspecjalizowane osoby, to za błędny szkic i pomiar, odpowiedzialności nie może ponosić tylko strona, tym bardziej, że sam R.C. wskazał, że dostarczone przez wnioskodawcę dokumenty były weryfikowane przez pracownika Nadleśnictwa O.. Skarżący nie rozumiał, dlaczego ma zostać ukarana za dokonanie błędnych obliczeń powierzchni i błędne sporządzenie tabeli klasoużytków do zalesienia skoro jest laikiem w przedmiotowej materii a przy sporządzaniu wniosku udział brało kilka osób, które mogły wychwycić te nieprawidłowości. Zdaniem skarżącego Kierownik B. Biura Powiatowego ARiMR błędnie nie odniósł się do kwestii zastosowania przez stronę repelentów w roku 2006. M W zaznacza, że powyższe uczynił, jednakże nie posiada dowodu ich zakupów.
Strona powołała się także na treść art. 68 ust. l rozporządzenia Komisji (WE) Nr 79612004, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wyłączeń w sytuacji, gdy producent rolny złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub, gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości we wniosku.
Wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2005, zdaniem M. W., został wypełniony poprawnie w oparciu o plan zalesienia sporządzony przez specjalistę z Nadleśnictwa O. W związku z powyższym beneficjent wnioskuje o uwzględnienie wykonanych przez ARiMR pomiarów oraz o wydanie nowej decyzji przyznającej płatność na zalesienie gruntów rolnych do powierzchni rzeczywiście zalesionej, tj. 4,24 ha.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]"Nr "[...]"utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż organ odwoławczy potwierdzając stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, wyrażone w zaskarżonej decyzji wskazuje, że to M. W. jest winien zalesienia mniejszej powierzchni niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreśla, że zgodnie z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 187 poz. 1929 z późno zm.), plan zalesienia, o którym mowa w §3 ust. 1 pkt 2, sporządza nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwany dalej" nadleśniczym ", właściwy ze względu na miejsce położenia części lub wszystkich działek rolnych przewidzianych do zalesienia, na wniosek producenta rolnego, w terminie 60 dni od dnia jego złożenia. Zgodnie z treścią ust. 2 do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:
1) wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne przeznaczone do zalesienia;
2) wypis z ewidencji gruntów i budynków dotyczący działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne przeznaczone do zalesienia;
3) kopię części mapy ewidencji gruntów i budynków obejmującą działki rolne
przewidziane do zalesienia.
Ust. 3 powyższego przepisu brzmi: nadleśniczy właściwy ze względu na miejsce położenia części lub wszystkich działek rolnych przewidzianych do zalesienia, na wniosek producentów rolnych, o których mowa w § 3 ust. 3 pkt 2, w terminie 60 dni od dnia jego złożenia, sporządza wspólny plan zalesienia tych działek.
Organ II instancji podkreślił, że skoro sam skarżący w swoich wyjaśnieniach składanych w siedzibie B. Biura Powiatowego ARiMR przyznał się do popełnienia błędu przy składaniu oświadczenia z dnia "[...]", które stało się podstawą przy sporządzaniu planu zalesienia, to niedorzecznym jest obarczanie winą leśniczego za źle wykonane zalesienie. To M. W. chcąc zalesić daną powierzchnię powinien dokładnie zweryfikować dane, na podstawie których sporządzony zostanie plan zalesienia, a następnie wniosek o przyznanie płatności na zalesienia gruntów rolnych. Leśniczy sporządzający dany plan nie jest w stanie stwierdzić, jaka powierzchnia ma być zalesiona i wykonuje plan na podstawie danych przedstawionych przez wnioskodawcę.
Dodatkowo wskazano, że w przepisach prawa nie przewidziano obowiązku wykonania pomiaru gruntów rolnych przez leśniczego sporządzającego plan zalesienia, które strona chce zalesić, dlatego ww. obowiązek spoczywa na stronie. O powyższym nie stanowią także wskazane przez stronę w odwołaniu z dnia "[...]" zasady sporządzania planu zalesienia przez nadleśniczego. Za jakość danych dostarczanych do nadleśnictwa, na podstawie których sporządzany jest plan zalesienia, odpowiada beneficjent, który składa szkic mapy oraz oświadczenie o zgłoszeniu do zalesienia danych gruntów rolnych.
Przedstawione przez stronę dowody zakupu odpowiedniej liczby sadzonek do zalesienia zadeklarowanej powierzchni (tj. 5,21 ha) nie stanowią dowodu na dokonanie powyższego (czyli zalesienia całej zadeklarowanej powierzchni), ani tym bardziej na wadliwie (zdaniem strony) sporządzony przez leśniczego plan zalesienia. Nie jest także prawdziwe twierdzenie strony zawarte w odwołaniu z dnia "[...]", że wykonała wszystko zgodnie z zaleceniami planu zalesienia, albowiem jak wykazała kontrola przeprowadzona na przedmiotowych gruntach w dniu "[...]", zalesiona została tylko powierzchnia 4,24 ha, nie zaś deklarowana 5,21 ha. Ponadto, na potwierdzenie powyższego faktu w ww. piśmie strona sama wskazała, że zalesienie wykonane zostało nieprawidłowo.
M.W. wskazuje także, że zapłacił za ilość sadzonek niezbędnych do zalesienia powierzchni zadeklarowanej, tj. 5,21 ha, co także świadczy o prawidłowym wykonaniu planu zalesienia. Organ odwoławczy wskazał, że powyższe nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem sam zakup materiału niezbędnego do wykonania zalesienia nie stanowi o jego poprawnym wykonaniu i prawidłowej realizacji samego planu.
Organ II instancji wskazał, że niemożliwym jest spełnienie żądania strony obarczenia częściowo odpowiedzialnością leśniczego, który sporządził plan zalesiania, albowiem to skarżący jest winny błędnego sporządzenia oświadczenia, które stało się podstawą do stworzenia planu zalesienia. Organ II instancji podaje, że plan zalesienia sporządzony M.W. został wykonany poprawnie, a to strona przedstawiła Nadleśnictwu O.nieprawidłowe dane i za to ponosi konsekwencje w postaci odmowy przyznania płatności na zalesienie. Winą za błędnie wykonane pomiary i mylnie wypełnione oświadczenie nie można obarczyć Nadleśnictwa, albowiem to strona dokonała powyższych czynności.
Odnosząc się zaś do twierdzenia M. W. że leśniczy sam podał, iż dane zawarte w planie zalesienia są weryfikowane i sprawdzane przez pracowników Nadleśnictwa, wskazać należy, iż powyższe ma miejsce jednakże pod względem zgodności powierzchni zgłoszonych przez wnioskodawcę z danymi, które wpisano do planu, bez dokonywania ich pomiaru.
Organ II instancji uznał, iż strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli na miejscu w dniu. "[...]" Podkreślić należy, że podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu "[...]"skarżący sam podał, iż błąd powstał prawdopodobnie przy przepisywaniu do tabeli danych z EGiB i dlatego oświadczenie jest wypełnione błędnie pod względem matematycznym. Producent rolny powinien dołożyć należytej staranności w dokonaniu pomiaru powierzchni przeznaczonej do zalesienia, jak i pomiaru dokonanego zalesienia, przed złożeniem oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Dodatkowo wskazać należy, że pan M. W. przed kontrolą założonej przez niego uprawy leśnej nie sygnalizował jakichkolwiek nieprawidłowości. Ponadto, z analizy załączonego do akt sprawy planu zalesienia wynika, że skarżący nie został wprowadzony w błąd przez sporządzającego plan zalesienia leśniczego, ponieważ nigdzie nie zapisano powierzchni do zalesienia innej niż 5,21 ha, a ww. dokument w częściach I, II oraz III jest spójny co do powierzchni zalesienia wskazanej przez wnioskodawcę na działce ewidencyjnej nr "[...]". Dodatkowo ponad wszelką wątpliwością jest fakt, że to zadaniem beneficjenta jest wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia i nie ma tu znaczenia fakt czy nasadzeń dokonywał sam wnioskodawca, czy też osoby przez niego wynajęte.
Na powyższą decyzję M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazał, że zgodnie z Rozporządzeniem dotyczącym zalesiania gruntów - Wnioskodawca powinien dostarczyć do Nadleśnictwa niezbędne do sporządzenia Planu dokumenty, takie jak, mapy, zaświadczenia z Urzędu Gminy, wypisy z ewidencji gruntów. Zdaniem skarżącego nie ma tam mowy o dokonywaniu samodzielnym pomiarów gruntu, wykonaniu szkicu na kopii mapy czy obliczania wielkości powierzchni poszczególnych nasadzeń. Z decyzji Organu posługującego się oświadczeniem Nadleśnictwa O. wynika, że to Wnioskodawca w całości odpowiada za plan a Nadleśnictwo jedynie za jego podpisanie.
Wskazał również, iż według Ustawodawcy Nadleśnictwo powinno sporządzić plan zalesieniowy, w którym wykonanie szkiców nasadzeń, zmieszania sadzonek, oznaczenia stref ekotonowych itp. wymagają wiedzy wysokospecjalistycznej i dlatego powierza się je tej jednostce. Nie można więc uznać zdaniem skarżącego, że całkowitą odpowiedzialność za błędny szkic i pomiar ponosi jedynie J.W.. Leśniczy C. sam stwierdził, że dostarczone przez niego materiały z wizyty terenowej oraz dokumenty dostarczone przez M.W. były sprawdzane i weryfikowane przez innego (nieujawnionego w procesie postępowania wyjaśniającego) pracownika. To ten pracownik prawdopodobnie pisał i weryfikował dostarczone dane. Dlaczego obecnie skarżący ma być ukarany, iż dokonał błędnych obliczeń powierzchni oraz błędnego sporządzenia tabeli klasoużytków do zalesienia, jeżeli oprócz niego, jako laika - przy opracowywaniu wniosku pracowało kilka osób i każda z nich mogłaby pomóc w ustaleniu nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres kognicji sądów administracyjnych i zasady postępowania przed tymi sądami uregulowane zostały w ustawach z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W myśl art. 1 § 1 i § 2 pierwszej z wymienionych ustaw sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z przepisem art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.
Takie uregulowanie prawne oznacza, że sąd jest uprawniony i zobligowany do zbadania czy postępowanie zakończone wydaniem decyzji (aktu) przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami przepisów prawa określającymi zasady postępowania, czy zebrany w postępowaniu materiał pozwalał na ustalenie stanu faktycznego przyjętego przez organ za rzeczywisty oraz czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycje przepisów prawa materialnego powołanych przez organ jako podstawa prawna wydanej decyzji (wydanego aktu).
Zauważyć należy, że sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; zwanej dalej u.p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę niniejszą, Sąd stwierdził, że organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie uchybiający przepisom prawa formalnego, a ustalenia faktyczne pozwalały na zastosowanie przepisów prawa materialnego, powołanych jako podstawa prawna decyzji.
Wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy przyznania płatności za zalesianie gruntów rolnych, w której maja zastosowanie przepisy prawa krajowego oraz prawa unijnego, w szczególności - rozporządzenie (WE) nr 2419/2001 zostało uchylone przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U L 141 z 30.04.2004r.). W związku z tym zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie odpowiednio z art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeżeli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.
Zgodnie z treścią przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), płatność na zalesienie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności:
2) zobowiązał się do:
a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza;
b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach.
Nieprzestrzeganie w/w przepisu skutkuje niezrealizowaniem zobowiązania, które powyższy przepis nakłada na producenta rolnego i stanowi jednocześnie podstawę do wydania decyzji odmownej zgodnie z § 7 ust. 3 w/w rozporządzenia. Powyższy przepis stanowi, że jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie płatności zostanie ustalone, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 3 ust. 1 lub działki rolne przewidziane do zalesiania we wniosku nie odpowiadają wymaganiom określonym w § 3 ust. 2 lub 3, kierownik biura powiatowego Agencji, w formie decyzji odmawia przyznania płatności na zalesianie.
Dokonując analizy zebranego w sprawie materiału Sąd stwierdził, że zebrany w sprawie materiał stanowił dostateczną podstawę do dokonania przez organy ustaleń faktycznych przedstawionych w decyzji organu pierwszej instancji, jak też w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie.
Wskazać należy, że zgodnie z § 6 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku producent rolny może złożyć zmianę lub wycofać wniosek do czasu powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Celem kontroli na miejscu jest potwierdzenie stanu faktycznego użytkowania rolniczego działek z deklaracją i oświadczeniem producenta rolnego we wniosku. W związku z powyższym w przypadku stwierdzenia niezgodności przez kontrolę na miejscu wnioskodawca nie ma możliwości złożenia korekty do wniosku. Płatność na zalesienie gruntów rolnych jest przyznawana do działek rolnych zadeklarowanych we wniosku. Przeprowadzana kontrola ma za zadanie stwierdzenie czy na działkach ewidencyjnych zalesienie zostało wykonane zgodnie z wnioskiem.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu "[...]"w gospodarstwie Skarżącego stwierdzono nieprawidłowości tzn. nieudokumentowanie zakupu repelentów w roku 2006 oraz zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej podczas kontroli na miejscu. Przy przeprowadzonej kontroli Skarżący nie zgłaszał uwag do protokołu. Biorąc pod uwagę wyniki powyższej kontroli pomoc finansowa ze środków wsparcia dla rolników została ustalona z zachowaniem procedury przyznawania tej pomocy, albowiem stwierdzono, iż istnieje różnica pomiędzy powierzchnia zadeklarowana we wniosku a stwierdzona w wyniku przeprowadzonych pomiarów wynosząca 0,97 ha, co procentowo stanowi 22,88%.
Na marginesie wskazać należy, iż producent rolny nie posiada dokumentów, o których mowa w § 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (m. in. dowodu zakupów repelentów, które producent jest obowiązany przechowywać przez 5 lat). Ze względu na powyższe zgodnie z § 13 cyt. rozporządzenia, wsparcie na zalesienie albo premia pielęgnacyjna podlegałoby zmniejszeniu w wysokości określonej w załączniku nr 5 rozporządzenia.
W ocenie Sądu wobec stwierdzonych nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach do zalesienia zawartych we wniosku a stwierdzonych przez kontrole na miejscu organ podatkowy słusznie w powyższej sprawie zastosował przepis art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.
Podkreślić również należy, iż w przedmiotowej sprawie została przeprowadzona rozprawa administracyjna, na której zostali przesłuchani świadkowie, posiadający informację mające znaczenie w sprawie oraz na której złożył wyjaśnienia również Skarżący.
Płatności na zalesienie gruntów rolnych są przyznawane do działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, natomiast jeżeli w wyniku przeprowadzonej przez organy kontroli na miejscu okaże się, że zalesienie zostało wykonane niezgodnie z przedmiotowym wnioskiem wówczas w oparciu o powołane przepisy organ przyznaje wnioskodawcy środki finansowe na zalesienie gruntów rolnych z sankcjami w oparciu o wyniki kontroli na miejscu, albo do obszaru zatwierdzonego albo obszaru zadeklarowanego.
Podkreślić należy, iż w przypadku zwracania się o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej producent rolny musi zachować się zgodnie z procedurami w przeciwnym wypadku naraża się na zmniejszenie bądź odebranie płatności.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą także przesłanki do zastosowania przepisu art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, albowiem Skarżący do momentu kontroli zalesionych gruntów rolnych, która miała miejsce w dniu 27 maja 2008 roku, nie informował o jakichkolwiek nieprawidłowościach w odniesieniu do założonej uprawy leśnej. Nie poinformował także organów ARiMR o braku dowodów zakupu repelentów na rok 2006.
Sąd dokonawszy analizy ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji stwierdził, że ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale. Dokonana ocena zebranego w sprawie materiału mieści się w granicach zakreślonych przepisami art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także przytoczył podstawę prawną jednocześnie ją wyjaśniając, co stanowi o poprawności wydanego rozstrzygnięcia stosownie do treści art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego jak również art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Na zakończenie wskazać jeszcze należy, że odpowiedzialność za treść wniosku i zawarte w nim informacje ponosi wnioskodawca, który podpisuje także stosowne oświadczenie o tym, że znane są mu zasady przyznawania płatności.
Z tego też względu, uznając, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło