II SA/Gl 266/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Protokolant Barbara Urban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości, 2. zasądza na rzecz skarżącego od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 100 (stu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając jako organ I instancji, nakazał W.K. wykonać usunięcie obiektu budowlanego-trzech kontenerów metalowych, położonego na działce nr [...] w Z. przy ul. [...] i użytkowanego jako budynek letniskowy w okresie letnim. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a wniesiona przez W. K. skarga została przez tut. Sąd oddalona wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 26/06. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 101/08 oddalona została także skarga W.K. na postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji uznające zarzuty wobec wszczętego postępowania egzekucyjnego za bezzasadne. W dniu [...] r. organ egzekucyjny wydał kolejny tytuł wykonawczy Nr [...] kierując obowiązek rozbiórki do przymusowego wykonania. W dniu tym zostało także wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W. K. wniósł zarzuty w sprawie wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie otrzymanego tytułu wykonawczego podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło już na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez PINB w Z. w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. odrzucił zarzuty jako bezzasadne. W uzasadnieniu wskazał, iż zarzut o wszczęciu drugiego postępowania egzekucyjnego, pomimo nie zakończenia postępowania egzekucyjnego opartego na tytule wykonawczym Nr [...] jest nieprawdziwy, bowiem [...]WINB w K. w dniu [...] r. postanowieniem nr [...] uchylił wspomniane powyżej postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność PINB w Z. miał pełne prawo wystawić nowy tytuł wykonawczy. Organ I instancji wywiódł także, że przepisy nie ustalają każdorazowej wysokości grzywny ani też jej dolnej granicy. Organy egzekucyjne mają zupełną swobodę w ustalaniu jej wysokości, byleby nie naruszyć górnych granic. Swoboda organu egzekucyjnego w ustaleniu wysokości grzywny powinna być ograniczona dyrektywami płynącymi z dwóch zasad postępowania egzekucyjnego: zasady celowości i zasady stosowania najłagodniejszego środka. W konsekwencji, zdaniem organu, wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia jest w tym przypadku uzasadniona i celowa. W wyniku rozpoznania zażalenia W. K. podnoszącego, iż w uzasadnieniu postanowienia pierwszoinstancyjnego organ pomieszał kwestię zarzutów przeciwegzekucyjnych ze sprawą grzywny w celu przymuszenia oraz że wbrew twierdzeniom organu tytuł wykonawczy z [...]r. nadal pozostaje w obrocie prawnym albowiem uchyleniu uległo wówczas jedynie postanowienie w przedmiocie grzywny, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż po analizie akt sprawy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego. Zarzuty skarżącego co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie są bowiem zarzutami ujętymi w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym zarzuty zostały enumeratywnie wyszczególnione. Poza tym zobowiązany może wnieść zarzuty w terminie siedmiu dni od daty otrzymania tytułu wykonawczego albo odrębnego pouczenia w sprawie zgłoszenia zarzutów. W przedmiotowej sprawie zobowiązany otrzyma! tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zarzutów w dniu [...] r. a zarzuty zobowiązany wniósł w dniu [...] r. a więc po upływie terminu 7 dni przysługującego do ich wniesienia, bez prośby o przywrócenia terminu. Pismem z dnia [...]r. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na otrzymane postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że nieprawdziwe i pozbawione jakichkolwiek podstaw są zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego obecnie postanowienia ustalenia organu odwoławczego co do uchybienia przez niego terminu do wniesienia zarzutów. Gdyby bowiem rzeczywiście tak było, to wniesione zarzuty podlegałyby odrzucenia i niedopuszczalne byłoby merytoryczne ich rozpoznawanie ani przez organ egzekucyjny, ani przez organ odwoławczy. Wbrew jednak cytowanemu stanowisku organu odwoławczego, skarżony obecnie tytuł wykonawczy Nr [...]r. został doręczony wcześniej, t.j. w [...] r., a nie w dniu [...]r. Natomiast zarzuty w sprawie wszczęcia i prowadzenia egzekucji na podstawie tego tytułu wykonawczego zostały wniesione (listem poleconym) w dniu [...]r., a nie w dniu [...]r. Pozbawione jakichkolwiek podstaw jest również stanowisko organu odwoławczego, że zarzuty skarżącego co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie są zarzutami ujętymi w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się nadto do zarzutów zawartych w zażaleniu, nie odniósł się również do faktu, iż postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie zostało już wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez organ egzekucyjny w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które wskazał był w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga musiała zostać uwzględniona. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) jednym z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Strona, która uchybiła terminu do wniesienia zarzutu, może złożyć zarzut wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Skutkiem niezłożenia takiego wniosku jest bezskuteczność zarzutu – organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrzenia zarzutu, a jeżeli pomimo uchybienia terminu zarzut rozpoznał, to organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutu, powinien uchylić postanowienie i umorzyć postępowanie w tym zakresie – por. wyrok NSA OZ w Katowicach z dnia 24 października 2000 r. I SA/Ka 712/99 – LEX nr 44897, por. też P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Warszawa 2006, s. 120 W sprawie stanowiącej przedmiot obecnej kontroli sądowej organ odwoławczy przyjął jednak odmienny, stojący w niezgodzie z prawem, tok postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził bowiem, iż jego zdaniem skarżący wniósł zarzuty po upływie terminu do ich wniesienia, bez prośby o przywrócenie terminu. W ocenie organu W.K. otrzymał bowiem tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zarzutów w dniu [...] r. natomiast zarzuty wniósł dopiero w dniu [...] r. a więc po upływie przysługującego mu 7-dniowego terminu. Pomimo uznania, że skarżący nie wniósł zarzutów w terminie i nie złożył prośby o jego przywrócenie organ odwoławczy rozpoznał jednak zarzuty merytorycznie utrzymując w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. Zdaniem organu, podniesione zarzuty nie mieszczą się bowiem w zawartym w art. 33 u.p.e.a. wyliczeniu. Notabene podkreślenia wymaga, iż organ odwoławczy nie wskazał jakie zarzuty W. K. uznaje za wykraczające poza zawarte w art. 33 u.p.e.a. wyliczenie, w żaden sposób nie ustosunkował się też do zawartych w zarzutach twierdzeń skarżącego W konsekwencji naruszające prawo postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. musi zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W ramach ponownego przystąpienia do rozważenia zgłoszonych zarzutów organ winien zatem w pierwszej kolejności zbadać czy istotnie zarzuty zgłoszone zostały przez skarżącego z uchybieniem terminu albowiem poprawność wskazanych w postanowieniu dat skarżący kwestionuje (brak zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego uniemożliwia dokonanie w tej mierze jednoznacznej oceny przez Sąd). Jeśli w wyniku poczynionych ustaleń organ stwierdzi, że istotnie uchybienie to miało miejsce to winien uchylić postanowienie organu egzekucyjnego i umorzyć prowadzone w kwestii zarzutów postępowanie. Jeśli natomiast organ odwoławczy ustali, że skarżący wniósł zarzuty w terminie winien je merytorycznie rozpoznać, odnosząc się do ich istoty, w tym zwłaszcza do wskazania przez W. K., że po raz kolejny wydano wobec niego tytuł wykonawczy pomimo iż poprzedni nadal pozostaje w mocy. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a,