VII SA/Wa 658/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ogrodzenia działki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z [...] lutego 2007 roku, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 art. 83 ust. 1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 i 108 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000r. ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku G.P. nakazał W.L., rozbiórkę wybudowanego ogrodzenia działki nr ew. [...] obr. [...] wzdłuż granicy pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] oraz wzdłuż granicy pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] w drodze gminnej - ulicy [...] w Z., bez wymaganego prawem zgłoszenia oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa budzi i mienia. Na podstawie art. 108 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W.L. po rozpatrzeniu, którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania i stwierdził, iż sporne ogrodzenie zostało rozebrane w ramach wykonania zastępczego przy asyście policji, a jego elementy zostały przekazane protokolarnie skarżącej. Ustaliwszy powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zgodnie z treścią art. 105 § 1 KPA, gdy postępowanie administracyjne z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja taka nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, ale zamyka drogę do konkretyzacji praw i obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów z materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, odróżnić ją należy od bezzasadności żądania strony, która musi być wykazana w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty i nie może prowadzić do umorzenia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego rozebranie spornego ogrodzenia, które nastąpiło po wydaniu decyzji przez organ I instancji spowodowało, iż przestał istnieć przedmiot rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła W.L. wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. jako sprzecznych z prawem lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do rozpatrzenia, w pierwszej kolejności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007r. nr [...], złożonego przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2008r.. Uzasadniając skargę wskazała, iż w dniu [...] czerwca 2008r. wystąpiła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007r. nr [...], nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Wniosek ten został złożony w warunkach, gdy istniała w obrocie decyzja organu I instancji, a Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał rozpatrzyć odwołanie od tej decyzji. Zdaniem skarżącej wniosek o stwierdzenie nieważności powinien zostać rozpatrzony w pierwszej kolejności, przed rozpatrzeniem odwołania. Nie do zaakceptowania jest zdaniem skarżącego sytuacja, gdy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce ogrodzenia z rygorem natychmiastowej wykonalności, natychmiast tę decyzję wykonuje (tzn. dokonuje przymusowej rozbiórki ogrodzenia), a następnie ten sam organ lecz wyższej instancji umarza postępowanie, z powodu tego, że ogrodzenie nie istnieje. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), nie stwierdził aby wydana była z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie. Kontroli Sądu podlega decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W W. nakazującej skarżącej rozbiórkę ogrodzenia działki nr ew. [...] oraz umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy moż uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy bądź uchylając tą decyzję – umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Przepis ten wprowadzając wyjątek od zasady dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, pozwala organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji I instancji w przypadku stwierdzenia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981r., sygn. akt SA 1031/81 (ONSA 1981, nr 1 poz. 60) wyraził pogląd, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy sytuacji uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego o którym stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co czyni niemożliwym wydanie decyzji kończącej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego niezbędnego do wydania merytorycznej decyzji. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Należy podzielić stanowiska organu odwoławczego, w ocenie którego dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na rozebranie ogrodzenia. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, iż wystąpienie przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2008r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007r. nakazującej rozbiórkę uniemożliwiało organowi II instancji rozpoznanie wniesionego od tej decyzji odwołania. Art. 156 kpa daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznych, ale w przypadku gdy zostało wniesione odwołanie to w trakcie postępowania odwoławczego organ II instancji nie może orzekać na podstawie art. 156 kpa z uwagi na inny zakres i charakter jego działań jako organu nadzoru. Stanowisko takie jest powszechnie akceptowane zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. wyrok NSA z 5 stycznia 1981r. II SA 919/81, ONSA 1982 nr 1, poz. 5 oraz Kpa Komentarz wyd. C. H. BECK Warszawa 2000 s. 646). Pozostałe zarzuty skargi jako nie odnoszące się do zaskarżonej decyzji pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zważywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.