VI SAB/Wa 36/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania skargi na postępowanie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżąca – M. B., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów (dalej Prezes RM) w przedmiocie rozpoznania jej skargi na postępowanie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (dalej Prezes GUS) w sprawie zaniechania rozpoznania jej wniosku o korektę wydanego sprzecznie z prawem i stanem faktycznym zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON. Powyższa skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia [...] października 2008 r. (k. 5 akt) skarżąca złożyła do Dyrektora Departamentu Metodologii, Standardów i Rejestrów Głównego Urzędu Statystycznego w [...] (dalej Dyrektor Departamentu) wniosek o korektę wydanego jej zaświadczenia REGON, twierdząc, że zostało ono wydane niezgodnie z jej żądaniem i stanem faktycznym. Następnie dnia [...] stycznia 2009 r. (k. 3 akt) skarżąca złożyła do Prezesa RM skargę na postępowanie Prezesa GUS w przedmiocie nierozpoznania ww. wniosku. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. (k. 15 akt) Prezes RM przekazał skargę z dnia [...] stycznia 2009 r. według właściwości do Prezesa GUS. Jednocześnie poinformował skarżącą, że zgodnie z art. 228 k.p.a. skargi składa się do organów właściwych do ich rozpoznania. W myśl art. 229 ust. 7 k.p.a. organem właściwym do rozpoznania skargi – pismo z dnia [...] stycznia 2009 r., jest organ wyższego stopnia lub organ sprawujący nadzór nad organem, który wydał owo zaświadczenie REGON. Zatem skoro skarga dotyczy działania Dyrektora Departamentu (a nie jak wskazała skarżąca Prezesa GUS), to organem właściwym do rozpoznania tej skargi będzie Prezes GUS, a nie Prezes RM. Skarżąca pismem z dnia [...] lutego 2009 r. (k. 16 akt) wezwała Prezesa RM na podstawie art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej cytowana jako p.p.s.a. do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezes RM, w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. (k. 16 akt administracyjnych) poinformował skarżącą, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r., iż jest niewłaściwy do rozpoznania skargi z dnia [...] stycznia 2009 r. Nadto wskazując na Dział VIII k.p.a. i art. 238 k.p.a. poinformował, że składającej skargę przysługuje jedynie prawo do otrzymania zawiadomienia o sposobie jej załatwienia, bowiem postępowanie to jest jednoinstancyjne i nie przysługują w nim stronie żadne środki odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., właściwość rzeczowa sądów administracyjnych ogranicza się do orzekania w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z bezczynnością organu, podlegającą kontroli sądów administracyjnych mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności - określonych w ww. przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., nie podejmuje ich w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia stosownych czynności. Zaznaczyć przy tym należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. Andrzej Kabat "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa, 2006 r., str. 30). Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać czy rzeczona na wstępie skarga na bezczynność Prezesa RM jest dopuszczalna – czy została wniesiona w przedmiocie, należącym do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. 1995 r., Nr 88 poz. 439), dalej jako s.p. służby statystyki publicznej prowadzą krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej - REGON (art. 41 ust. 1 s.p.). Wpis do tego rejestru dokonuje się na wniosek podmiotu gospodarczego, zobowiązanego do posiadania numeru identyfikacyjnego REGON. Według § 12 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi krajowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej (Dz. U. Nr 69, poz. 763 ze zm.), udokumentowaniem tego wpisu do rejestru REGON jest wydane przez urząd statystyczny zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON (art. 43 ust. 1 s.p.). Urzędem tym zgodnie z art. 25 ust. 5 s.p. kieruje dyrektor. Wobec tego to Dyrektor Departamentu Metodologii, Standardów i Rejestrów Głównego Urzędu Statystycznego w [...] był właściwym w sprawie z wniosku o wydanie ww. zaświadczenia REGON, przy czym winien to uczynić na podstawie przepisów Działu VII k.p.a., dotyczących wydawania zaświadczeń. To uproszczone postępowanie administracyjne, w sprawach wydawania zaświadczeń, może się skończyć albo: 1. wydaniem zaświadczenia (art. 217 i 218.k.p.a.), co winno nastąpić w terminie 7 dni (art. 217 § 3 k.p.a. i art. 43 ust. 1 s.p.), 2. odmową wydania zaświadczenia albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści, przy czym odmowa wydania zaświadczenia wymaga zachowania formy postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 219 k.p.a.). Zdaniem Sądu powyższe unormowania p.p.s.a oraz k.p.a. powodują, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia – w tym także zaświadczenia REGON, należy do jego kognicji i mieści się w kręgu innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2003 r. sygn. akt II SA 1439/02, LEX 82553; a także pkt 4 komentarza do art. 219 k.p.a. w: "Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz" B. Adamiak i J. Borkowski, wydanie 7, Warszawa 2005 r., s. 814). To w efekcie powoduje, że dopuszczalne jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność urzędu statystycznego w przedmiocie wydania żądanego zaświadczenia REGON albo postanowienia o odmowie jego wydania. Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżąca nie skorzystała z powyższego uprawnienia i nie zaskarżyła do sądu administracyjnego bezczynności Dyrektora Departamentu, w przedmiocie wydania zaświadczenia REGON. Wniosła natomiast do Prezesa RM, w trybie art. 227 k.p.a. tzw. skargę powszechną na bezczynność Prezesa GUS w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku, a następnie - po nierozpoznaniu tej skargi przez Prezesa RM, który uznał się niewłaściwym, złożyła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezesa RM w tym zakresie. Sąd uznał, że powyższa skarga na bezczynność Prezesa RM jest niedopuszczalna, bowiem jest to skarga powszechna, a sąd administracyjny nie jest właściwy do jej rozpoznawania. Skarga powszechna, w rozumieniu działu VIII k.p.a. związana jest z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy administracji publicznej albo przez ich pracowników i nie można jej utożsamić ze skargą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarga powszechna - w odróżnieniu do skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga powszechna jest załatwiona w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną, polegającą na zawiadomieniu strony - skarżącego o sposobie załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, LEX nr 37138). Wobec powyższego Sąd stanął na stanowisku, że w sytuacji nierozpatrzenia przez Prezesa RM ww. skargi na postępowanie Prezesa GUS, złożonej w trybie art. 227 k.p.a. skarżącej nie przysługiwało prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na jego bezczynność ww. przedmiocie. Jak wskazano wcześniej postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów Działu VIII k.p.a. jest jednoinstancyjne i nie ma w nim miejsca na środki zaskarżenia, a zatem także na skargę do sądu administracyjnego, a w konsekwencji równie nie przysługuje skarga na bezczynność w ww. zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał się za niewłaściwy w rozstrzygnięciu czy Prezes RM pozostaje, czy też nie pozostaje w bezczynności, którą zarzuciła mu skarżąca. Reasumując Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Prezesa RM w rozpoznaniu skargi powszechnej jest niedopuszczalna, co w konsekwencji powoduje konieczność jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.