II SA/Kr 323/08
WyrokWSA w Krakowie2009-07-16
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję ustalającą warunki zabudowy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, z powodu sporządzenia analizy urbanistyczno-architektonicznej przez różnych uprawnionych urbanistów oraz braku precyzyjnego określenia w metrach wysokości górnej krawędzi zamierzenia inwestycyjnego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo uchyliło decyzję ustalającą warunki zabudowy. Brak jest podstaw prawnych do uznania, że sporządzenie analizy urbanistyczno-architektonicznej przez różnych uprawnionych urbanistów stanowi uchybienie organu pierwszej instancji, zwłaszcza w długotrwałym postępowaniu. Ponadto, brak precyzyjnego określenia wysokości inwestycji w metrach, choć jest uchybieniem, nie jest na tyle istotny, aby uzasadniać uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż organ odwoławczy mógł sam uzupełnić postępowanie dowodowe w tym zakresie, zgodnie z art. 136 i art. 138 § 2 K.p.a.Stan faktyczny
B.L. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla nadbudowy oficyny. Po kilku etapach postępowania, w tym uchyleniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Prezydent Miasta K. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Od tej decyzji odwołała się G.K., podnosząc zarzuty dotyczące analizy, dostępu do drogi publicznej i bezpieczeństwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta, wskazując na błędy w analizach urbanistycznych i brak precyzyjnego określenia wysokości inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę B.L. na decyzję SKO za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 lutego 2008 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 lutego 2008 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję.
Dnia 2 września 2005 r. B.L. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na nadbudowie części oficyny o dwie kondygnacje z przeznaczeniem na mieszkania na działce nr 1 przy granicy z działką nr 2 w K. przy ul. [...].
Z akt sprawy wynika, że po sporządzeniu projektu decyzji, Prezydent Miasta K. przekazał [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków jej projekt, który to organ współdziałający uzgodnił. Projekt ten został sporządzony po przeprowadzeniu analizy urbanistyczno-architektonicznej.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].05.2006 r. ustalił warunki zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego wskazując, że zamierzenie to stanowi kontynuację dominującej funkcji mieszkaniowej na tym terenie, ustalono wysokość górnej krawędzi elewacji do 10 metrów, geometrię dachu oraz dodatkowe cechy zabudowy jak utrzymanie dotychczasowych gabarytów, wprowadzenie zieleni niskiej i wysokiej, ujednolicenie wnętrza urbanistycznego oraz wykluczono usytuowania nadbudowy przy granicy z działkami nr 3 i 2 .
Od tej decyzji odwołanie wniosła B.L. i Ł.P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu tych odwołań decyzją z dnia [...].09.2006 r. uchyliło zaskarżoną decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało już we wniosku sprecyzować wysokość przedmiotowej inwestycji, a ten brak formalny uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie odwołania B.L. co do możliwości ustalenia wysokości nadbudowy do wnioskowanych w odwołaniu 19 metrów. Nie jest wyjaśnione, co w tej sprawie (jaką koncepcję) zatwierdzał Wojewódzki Konserwator Zabytków. Nie był natomiast zasadnym zawarty w odwołaniu wniosek Ł.P. o zawieszenie postępowania w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało również, że nie zawsze możliwym jest ustalenie warunków zabudowy zgodnie z optymalną koncepcją wnioskodawcy, ale to osoba urbanisty przygotowująca projekt takiej decyzji jest najbardziej kompetentną do stwierdzenia, czy oczekiwania wnioskodawcy są zasadne i zasługują na uwzględnienie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca wskazała, że wysokość projektowanej inwestycji może wynosić 14 metrów i może być zwieńczona dachem mansardowym. W sporządzonej analizie urbanistyczno-architektonicznej ustalono, że
dach mansardowy byłby wyznacznikiem dla kształtowania dachów nowych inwestycji [...] kwartału ulicy [...] a nie wewnątrz już istniejącego innego kwartału, bo w podwórkach najbliższego otoczenia planowanej inwestycji nie występują dachy mansardowe, ale dachy jedno i dwuspadowe. Na sąsiednich działkach nr 3 i 2 z którymi graniczy planowana inwestycja wysokość gzymsów wynosi ok. 10 metrów i ta wysokość jako kontynuacja istniejącej na działkach sąsiednich nie może być przekroczona.
Na tej podstawie sporządzono projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy. Projekt ten został uzgodniony z zarządem drogi publicznej oraz [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Po dokonaniu zawiadomień stron w trybie art. 10 § 1 K.p.a., Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] października 2007 r. znak [...], numer [...], działając na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz §§ 1 - 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) ponownie ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: "nadbudowa części oficyny o dwie kondygnacje z przeznaczeniem na mieszkania w granicy z działką nr 2 na działce nr 1 przy ul. [...] w K".
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że działka nr 1 nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i w związku z tym prowadzono postępowanie celem ustalenia warunków zabudowy w trybie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Załącznikami do tej decyzji są warunki zabudowy terenu oraz wyniki analizy architektoniczno – urbanistycznej.
Zgodnie z warunkami zabudowy, projektowana inwestycja będzie stanowić kontynuację funkcji zabudowy na działkach nr 4, 5 i 6 jako zabudowa usługowa i infrastruktura techniczna. Planowana inwestycja będzie zlokalizowana w głębi terenu poza linią zabudowy wyznaczoną wzdłuż ul. [...]. Nie ulegnie zmianie istniejący wskaźnik powierzchni zabudowy jak i szerokość elewacji frontowej.
Wysokość górnej krawędzi elewacji, gzymsu lub attyki w nadbudowie określono jako "do wysokości gzymsu budynku głównego – frontowego nr [...] przy ul. K. ", a w części nie przewidzianej do nadbudowy ustalono otrzymanie istniejącej wysokości. Geometrię dachu określono jako dach wielospadowy o nachyleniu połaci dachu w przedziale 25o-35o, dach równoległy lub prostopadły w kierunku głównej kalenicy w stosunku do frontu działki. Wysokość górnej kalenicy dachu ustalono do wysokości kalenicy budynku głównego przy ul. K.
Dopuszczono realizację poddasza użytkowego w funkcji mieszkaniowej oraz doświetlenie dachu. Wyznaczono dodatkowe cechy zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie utrzymania istniejących gabarytów budynku parterowego zlokalizowanego przy granicy z działkami nr 5 , 7 oraz gabarytów i cech kamienicy frontowej zlokalizowanej przy granicy z działką drogową nr [...] (ul. K). Zgodnie z załącznikiem należy wprowadzić w ramach zagospodarowania działki zieleń niską i zieleń wysoką uzupełniająca obecny stan zieleni w granicach działki, wskazano na konieczność dążenia do ujednolicenia stylistycznego i kolorystycznego istniejącego zabytkowego wnętrza urbanistycznego celem wytworzenia przestrzeni mieszkalno-usługowej o wysokim standardzie użytkowo-etycznym oraz wykluczono ze względów przestrzennych usytuowanie projektowanej części nadbudowy budynku oficyny przy granicy z działkami nr 3 i 2 .
Określono warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, sposób zaopatrzenia w wodę i odprowadzania wód opadowych, energię elektryczną i cieplną oraz w środki łączności wraz z odprowadzaniem ścieków. Obsługa komunikacyjna będzie zapewniona ul. K. a potrzeby parkingowe inwestor winien zapewnić we własnym zakresie.
Nakazano rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych oraz zapewnienie ochrony dziedzictwa kulturowego. Wskazano na konieczność uwzględnienia w dalszych pracach projektowych możliwości potencjalnego zagrożenia powodzią ze strony rzeki [...]. Załącznik zawiera wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich.
Decyzję tą doręczono G.K. w dniu 13.11.2007 r. (akta postępowania administracyjnego, [...] ), która dnia 23.11.2007 r. wniosła od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do rozpoznania organowi I-instancji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że nie sporządzono prawidłowej analizy projektu dachu i nie wyjaśniono zasad wyznaczania terenu inwestycji. Nie spełnione zostały warunki określone art. 61 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a teren inwestycji nie ma dostępu do drogi publicznej, ponieważ zbyt wąska i mała brama frontowa nie jest odpowiednia do tejże komunikacji, w tym dla ruchu pojazdów budowy. Planowana inwestycja będzie stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. Odwołująca podniosła również, że jej rodzina mieszka w budynku, który ma być nadbudowywany i w związku z tym już zdjęcie istniejącego dachu niemożliwi odwołującej i jej rodzinie możliwość dalszego zamieszkiwania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. - po rozpoznaniu odwołania - decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w wyniku ponownie prowadzonego postępowania inny architekt sporządził aneks do poprzedniej analizy, a jeszcze inny sporządził kolejną "nową" analizę. W ocenie Kolegium Odwoławczego inny architekt mógłby sporządzić jedynie nową analizę, a nie aneks do już sporządzonej analizy. Nie wiadomo, dlaczego aż trzech architektów sporządzało analizy w tej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, kto dokonał pomiaru wysokości budynków na działce nr 1 . To zaś prowadzi do wniosku, że w tej sprawie naruszono art. 67 § 1 i 2 pkt 3 K.p.a. oraz art. 68 K.p.a. poprzez brak sporządzenia protokołu z oględzin wysokości budynków w tej sprawie. Nie jest wystarczającym oparcie o znajdującą się w aktach sprawy notatkę z dnia 12.03.2007 r. (akta postępowania administracyjnego, [...] ), z której nie wynika konkretna wysokość budynku frontowego i nie wiadomo, na czym miałaby polegać ponowna analiza wysokości tego budynku. Tym samym organ I-instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez nie ustalenie dokładnego stanu sprawy. Ponownie prowadząc postępowanie Prezydent Miasta K. nie zastosował się do zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zawartych w poprzedniej decyzji. Można wskazać na różne rozwiązania możliwe do zaakceptowania w ramach danego ładu przestrzennego i nie można niejako dopasowywać stanu faktycznego do wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Ustosunkowując się do odwołania Kolegium Odwoławcze podniosło, że na tym etapie postępowania wystarczającym jest wskazanie na ochronę interesów i praw osób trzecich, a szczegółowe rozwiązania techniczne znajdą się w projekcie budowlanym. Co do dostępu do drogi publicznej, to właściwy zarządca drogi w swoim stanowisku uzgodnił zaproponowany sposób komunikacji.
Decyzję organu odwoławczego doręczono B.L. w dniu 25 lutego 2008 r. i dnia 19 marca 2008 r. strona ta wniosła skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy decyzji organu I-instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła chronologię czynności podejmowanych w sprawie. Skarżąca podniosła, że na obszarze wyznaczonej analizy znajdują się budynki wyższe niż 10 metrowe. Dopiero w decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] października 2007 r. ustalono wysokość nadbudowy do wysokości elewacji kamienicy frontowej najniższej w okolicy, co oznacza, że będzie to wysokość około 12,4 metra. Analizy urbanistów sporządzane są bez wykonania koniecznych pomiarów terenie.
Projekt dachu mansardowego został sporządzony po uprzednich konsultacjach z pracownikami urzędu konserwatorskiego. To sama skarżąca przekazała organowi I-instancji zdjęcia z których wynika, że na tym terenie są również dachy mansardowe. Skarżąca nie rozumie, dlaczego dachy mansardowe nie mogą być przy ul. K. skoro chodzi o ustalenie występowania dachów na obszarze analizy, a nie tylko ul. K. Nie jest zasadnym argumentacja Kolegium Odwoławczego, jakoby błędem było uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu sporządzenia analizy przez kilku architektów nie uwzględniając, że sprawa ciągnie się już 4 lata i ma miejsce rotacja urzędników. To, że zapisano niektóre dane w notatce nie powinno mieć większego znaczenia, a brak dokładnego określenia wysokości nadbudowy też nie jest błędem, skoro ma być to nadbudowa do wysokości elewacji kamienicy frontowej. Wcześniej nikt z urzędu architektury nie zwracał na to uwagi. Skarżąca podniosła również, że w tej sprawie uchylenie decyzji spowoduje przedłużenie i tak trwającego bardzo długo postępowania, w którym uczestniczy ponad 70 stron i samo rozsyłanie zawiadomień, oczekiwanie na potwierdzenia odbioru, oczekiwanie na sporządzenie analizy spowoduje kolejny bardzo długi okres rozpoznania sprawy z powodu mało istotnych błędów, jakie wytknęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Takie działanie organów administracji narażą skarżąca na dodatkowe koszty związane z utrzymywaniem części nieruchomości przeznaczonej do nadbudowy, uiszczaniem opłat związanych z udziałem we wspólnocie mieszkaniowej, podatków, a także wycofaniem się już trzech inwestorów, którzy nie mogli doczekać się rozpoczęcia realizacji inwestycji. W ocenie skarżącej funkcjonowanie organów administracji jest bardzo złe. Ponadto skarżąca podniosła, że złożyła jeszcze inny wniosek dotyczący ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji i ten wniosek również nie jest prawidłowo załatwiany a Kolegium Odwoławcze z takich samych powodów jak w tej sprawie uchyliło decyzję ustalającą warunki zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, że w tej sprawie organ I-instancji popełnił istotne błędy w prowadzonym postępowaniu i dlatego uchylono decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy nie był uprawniony do naprawy błędów popełnionych przez organ I-instancyjny, bowiem to doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Gdyby więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło określone czynności zmierzające do ustalenia warunków zabudowy, to wówczas strony brałyby udział w postępowaniu przed jedną instancją – organem odwoławczym.
Na rozprawie skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, mimo że nie wszystkie zarzuty zawarte w skardze są uzasadnione.
Przede wszystkim należy podnieść, że tryb i zasady ustalania warunków zabudowy reguluje ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "u.p.z.p.", a w szczególności jej art. 61, zgodnie z którym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie w sprawie ma obowiązek ustalenia, czy spełnione zostały wyżej wymienione warunki. Dodatkowo w tej sprawie, na podstawie art. 53 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z:
1) wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską;
2) właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego
W tej sprawie uzgodniono projekt decyzji z ww. organami i uzyskano od nich uzgodnienia i pozytywne opinie co do projektu rozstrzygnięcia. Tym samym organ I instancji zachował procedurę zmierzającą do wydania decyzji.
Analiza zaskarżonej decyzji organu odwoławczego prowadzi do wniosku, że powody, dla których uchylono zaskarżoną decyzję, sprowadzają się do następujących:
1) sporządzenie analiz architektoniczno-urbanistycznych przez różne osoby, oraz
2) brak wyznaczenia w metrach wysokości górnej krawędzi zamierzenia inwestycyjnego.
Pierwsza z powyższych przesłanek, które spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji, nie wynika z obowiązujących przepisów. Art. 60 ust. 4 u.p.z.p. wyraźnie wskazuje, że sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Stosownie do § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588), zwanego dalej "rozporządzeniem", wyniki analizy (zwanej urbanistyczno-architektoniczną) zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Powołane przepisy wskazują na wymóg sporządzenia analizy przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Nie wskazują zaś, aby w konkretnej sprawie administracyjnej tylko jedna i ta sama uprawniona osoba mogła sporządzać analizę.
Tym samym nie było żadnym uchybieniem organu I instancji powierzenie, w czasie długotrwałego prowadzenia postępowania, obowiązku sporządzenia analizy urbanistyczno-architektonicznej różnym osobom zwłaszcza, że każda z tych osób była uprawniona do sporządzania takich analiz (każda z tych osób posiada uprawnienia architekta lub urbanisty). Uwzględniając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie było to nawet uzasadnione. Skoro organ odwoławczy uchylał w tej sprawie wcześniejsze decyzje ustalające warunki zabudowy wyraźnie akcentując, że osoby sporządzające analizy popełniały w tym zakresie błędy, to zasadnym było powierzanie sporządzenia kolejnej analizy innemu architektowi (urbaniście). Pozycja architekta (urbanisty) w tym postępowaniu sytuuje go jako osobę posiadającą specjalistyczną wiedzę w zakresie ustalania warunków zabudowy. Jest to osoba, której zakres czynności przypomina opinię biegłego, z tą zasadniczą różnicą, że architekt może sporządzić analizę będąc jednocześnie pracownikiem tego samego organu administracji. Tym samym jeżeli jeden architekt sporządził analizę z błędami, to wręcz było uzasadnionym powierzenie sporządzenia kolejnej analizy innemu architektowi (urbaniście), tak aby ewentualnie wykluczyć subiektywność w załatwianiu sprawy i wzmocnić element obiektywizmu.
Sam organ odwoławczy nie podał przy tym, jaki to przepis prawa został naruszy przez organ I instancji poprzez powierzenie sporządzenia analizy urbanistyczno-architektoniczną różnych uprawnionym osobom.
Drugi z podniesionych zarzutów dotyczący braku wyznaczenia wysokości górnej krawędzi zamierzenia inwestycyjnego w metrach jest wprawdzie uchybieniem decyzji organu I instancji, ale nie jest to na tyle istotne uchybienie, aby uzasadniało to uchylenie zaskarżonej decyzji. Jest to przy tym takie uchybienie, które mogło być "sanowane" przez organ odwoławczy samodzielnie.
Zgodnie z § 7 rozporządzenia, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Wysokość tą mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku. Okoliczność, że decyzja organu I instancji nie zawierała podania dokładnej wysokości elewacji frontowej (podano, że wysokość ta ma być zgodna z elewacją budynku sąsiedniego) nie oznacza, że taką decyzję należało uchylić. Nic nie stało na przeszkodzie, aby w tym zakresie decyzję organu I-instancji zmienił organ odwoławczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem posiadającym jedynie uprawnienia kasatoryjne w toku procedury administracyjnej. Kolegium Odwoławcze ma obowiązek – po prawidłowym wniesieniu odwołania - ponownego merytorycznego zbadania danej sprawy.
Jeżeli więc uznano, że nie ma dokładnego ustalenia jednego z parametrów przyszłej inwestycji, to należało ten parametr wyznaczyć. Wbrew twierdzeniu Kolegium Odwoławczego nie naruszono by tym sposobem ani zasady zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, ani też zasady dwuinstancyjności postępowania.
Wręcz przeciwnie analiza art. 138 § 1 K.p.a. prowadzi do wniosku, że merytoryczne rozpoznawanie sprawy powinno być traktowane jako podstawowy zakres funkcjonowania organu odwoławczego. Art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi bowiem, że organ odwoławczy utrzymuje zaskarżoną decyzję (po stwierdzeniu braku wad w samej decyzji oraz postępowaniu poprzedzającym jej wydanie). Punkt 2 powołanego przepisu wskazuje zaś, że organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka merytorycznie w sprawie. Tym samym przepisy nie tylko pozwalają, ale i wskazują na powinność merytorycznej zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy w przypadku, gdy nie można utrzymać decyzji organu I instancji w mocy oraz nie jest uzasadnionym jej uchylanie wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Nie jest zasadny argument, jakoby uzupełnienie postępowania dowodowego przed organem odwoławczym byłoby niedopuszczalne.
Stosownie do art. 138 § 2 K.p.a. tylko wówczas może organ odwoławczy przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Z pewnością w tej sprawie ustalenie wysokości zamierzenia inwestycyjnego nie stanowiło obowiązku przeprowadzania postępowania dowodowego w znacznej części.
Potwierdza to art. 136 K.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie dowodowe w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W zaskarżonej decyzji nie wskazano, dlaczego Kolegium Odwoławcze nie skorzystało z tego artykułu.
Tym samym w ocenie Sądu zasadnym są te zarzuty skargi, które kwestionują zasadność uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z ww. przesłanek. Nie było żadnych przeszkód, aby w tej sprawie postępowanie dowodowe zostało uzupełnione przez organ odwoławczy i organ ten wydał decyzję merytoryczną, a nie kasatoryjną. Sąd zauważa przy tym, że w notatce z dnia 12 marca 2007 r. znajdującej się w aktach sprawy (akta postępowania administracyjnego, [...]) została określona – wbrew stanowisku Kolegium Odwoławczego - wysokość budynku frontowego, a ponadto w aktach znajduje się oświadczenie geodety z dnia 30.01.2006 r. wskazujące na wysokość budynków (akta postępowania administracyjnego, [...].
Ponadto, co powinno być brane pod uwagę w tej sprawie, postępowanie to było prowadzone bardzo długo, znacznie odbiegając od standardu dwu miesięcznego rozpoznawania sprawy (art. 35 § 3 K.p.a.), ilość stron w tym postępowaniu jest znaczna i to dodatkowo przedłużało przebieg postępowania. Tym samym z punktu widzenia skarżącej będącej zarazem wnioskodawczynią, uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej wiązało się z istotnym wydłużeniem samego postępowania i mogło być interpretowane jako przejaw zbyt daleko idącego formalizmu.
W tym stanie sprawy naruszenie prawa, jakie organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, sprowadzają się w istocie do działalności samego organu odwoławczego. Kolegium Odwoławcze naruszyło więc 136 i 138 § 2 K.p.a. a w związku z tymi przepisami również art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalania stanu faktycznego sprawy i nie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 136 K.p.a., art. 138 § 2 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a.).
Zgodnie z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", ponownie prowadząc sprawę organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe o wyznaczenie wysokości zamierzenia inwestycyjnego.
Sąd nie zasądził kosztów postępowania na rzecz skarżącej, ponieważ mimo poinformowania o takiej możliwości, skarżąca nie zgłosiła wniosku o ich przyznanie do momentu zamknięcia rozprawy (art. 210 P.p.s.a.).
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło