I OSK 1092/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 274/09 odrzucające skargę E. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r. sygn. akt II SA 1395/93 w sprawie ze skargi E. S. na decyzje Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnai [...] kwietnia 1993 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 274/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie odrzucił skargę A. W. i E. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r. sygn. akt II SA 1395/93. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 10 lutego 2009 r. E. S., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik siostry- A. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r., sygn. akt II SA 1395/93 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 1993 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwane jako P.p.s.a.), tj. pozbawienie strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Wyjaśnił, że w postępowaniu przed organem oraz przed sądem występował jako pełnomocnik swojej matki E. S. oraz brata M. S.. Z chwilą śmierci matki tj. w dniu 26 października 1992 r. pełnomocnictwo do działania w jej imieniu wygasło. Stąd, jak twierdzi skarżący, nie miał umocowania do działania jako pełnomocnik matki zarówno w postępowaniu przed organem jak i sądem administracyjnym. Skarżący wskazał, iż występował w błędnym przekonaniu, iż udzielone mu przez matkę pełnomocnictwo jest nadal aktualne i skuteczne. Skarżący podkreślił ponadto, iż w obu postępowaniach działał jako pełnomocnik matki i brata, nie podejmował natomiast żadnych działań w imieniu własnym. Udziału w postępowaniu nie brała także jego siostra A. W.. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji uznał, że skarga A. W. i E. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r. sygn. akt II SA 1395/93 została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 277 P.p.s.a. Wskazał, że gdy postawą skargi o wznowienie postępowania jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji skargę wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277). W ocenie tego Sądu, skarżący uczestniczył osobiście na rozprawie w dniu 10 maja 1994 r., na której został wydany prawomocny wyrok oddalający jego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] kwietnia 1993 r., zatem o przedmiotowym orzeczeniu został poinformowany w dniu jego wydania (dowód: protokół rozprawy z dnia 10 maja 1994 r. k. 28 akt sądowych sygn. akt II SA 1395/93). Przyjmując za przesłankę wznowieniową pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, Sąd wojewódzki stwierdził, że termin do wniesienia przedmiotowej skargi upłynął bezskutecznie w dniu 10 sierpnia 1994 r. Skarżący natomiast przedmiotową skargę złożył dopiero w dniu 10 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że skarga E. S. nie opiera się na ustawowych podstawach wznowienia, o którym mowa w art. 271 – 273 cytowanej ustawy. Skarżący powołując się na przesłankę w postaci pozbawienie możności działania nie uprawdopodobnił bowiem okoliczności wskazujących zaistnienie powyższego faktu. Podkreślił, iż w dniu 25 czerwca 1993 r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga E. S., w której skarżący we własnym imieniu zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] kwietnia 1993 r. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa. E. S. w dniu 10 maja 1994 r. stawił się osobiście na rozprawie, na której Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał przedmiotową sprawę i oddalił jego skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł E. S. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 280 § 1 P.p.s.a.- poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r., z powołaniem się na fakt, że: 1) skarga nie opiera się na ustawowych podstawach wznowienia, o których mowa w art. 271- 273 P.p.s.a., wskazując jednocześnie, że skarżący brał udział w postępowaniu zakończonym wskazanym wyrokiem NSA i tym samym nie był pozbawiony możliwości działania w tym postępowaniu, w sytuacji- gdy jak twierdzi skarżący brał on udział w powyższym postępowaniu jedynie jako pełnomocnik E. S. (swojej matki) i brata M. S., a nie we własnym imieniu, 2) skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu do jej wniesienia, o którym mowa w art. 277 P.p.s.a. i z tych względów przedmiotowa w sprawie skarga została odrzucona,- w sytuacji, gdy jak twierdzi skarżący będąc na rozprawie w dniu 10 maja 1994 r. powziął wiadomość o orzeczeniu jako pełnomocnik E. S. i M. S., wiedzę zaś o wyroku NSA z dnia 10 maja 1994 r., jako orzeczeniu mającym wpływ na jego prawa skarżący powziął dopiero w dniu 29 stycznia 2009 r. Wskazując na wymienione podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Stosownie do treści art. 280 P.p.s.a. wniesienie skargi o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w w/w przepisie powoduje niemożność merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a więc podlega ona odrzuceniu. E. S. w skardze o wznowienie postępowania sądowego powołał podstawę polegającą na pozbawieniu strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa (art. 174 pkt. 2 P.p.s.a.). W takiej sytuacji zgodnie z art. 277 P.p.s.a. termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący w dniu 10 maja 1994 r. obecny był na rozprawie, na której Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał jego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, a więc wtedy dowiedział się o orzeczeniu. Należy również podkreślić, iż odpis wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r. został skarżącemu doręczony ( zwrotne potwierdzenie odbioru- k. 32 akt sądowych o sygn. II SA 1395/93). Z uwagi na powyższe, skarga E. S. o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 271- 273 P.p.s.a ( uznaniu przez Sąd I instancji, iż skarga nie opiera się na ustawowych podstawach wznowienia), należy wyjaśnić, że w petitum skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, strona skarżąca wskazuje jako podstawę wznowienia przepis art. 271 pkt.2 p.p.s.a. Należy jednak podkreślić, iż z treści uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że E. S. wskazuje na okoliczności, które w jego ocenie stanowią o tym, że w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1994 r., sygn. akt II SA 1395/93 był pozbawiony możności działania we własnym imieniu. W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis art. 271 pkt. 1 i 2 P.p.s.a. wskazuje na nieważność postępowania jako podstawę wznowienia, określając przyczyny nieważności postępowania, które będą skutkowały uchyleniem prawomocnego orzeczenia bez względu na to, czy nieważność miała jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie przypomnieć należy, że przepis art.271 pkt.2 P.p.s.a. stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania (...). Ze skargi o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wynika aby strona skarżąca wskazała, iż pozbawiona była możliwości działania. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 25 czerwca 1993 r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga E. S., w której skarżący we własnym imieniu zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] kwietnia 1993 r. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa. W dniu 19 kwietnia 1994 r. skarżący został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, na której miała zostać rozpoznana jego skarga. Po otrzymaniu powyższego zawiadomienia skarżący w dniu 10 maja 1994 r. stawił się osobiście na rozprawie, na której Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał przedmiotową sprawę i oddalił jego skargę. W związku z powyższym należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszono, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (vide wyrok NSA z 19.04.2005 r. GSK 1242/04 niepublikowany i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, postanowienie WSA z 26.04.2007 r. II SA/Wa 667/06 niepublikowane). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, w zakresie odnoszącym się do podstawy wznowieniowej określonej w art. 271 pkt.2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia określonej w art. 271 pkt.2 P.p.s.a., bowiem z przyczyn wyżej wskazanych opisana podstawa wznowienia w tej sprawie nie zachodzi. W takich okolicznościach należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania sądowego wniesiona została z uchybieniem ustawowego terminu oraz nie została oparta na ustawowych podstawach wznowienia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem i na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.