I SA/Łd 404/09
WyrokWSA w Łodzi2009-07-21
Skład orzekający: Joanna Tarno, Bogdan Lubiński, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa nakładającą obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w kontekście dopuszczalności drogi administracyjnej oraz właściwego zastosowania przepisów ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób wystarczający szeregu istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W szczególności, nie rozważono dopuszczalności drogi administracyjnej w kontekście postanowień umowy dotacji odwołujących się do Kodeksu Cywilnego i potencjalnego toczącego się postępowania cywilnego. Ponadto, organy błędnie zastosowały przepisy ustawy o finansach publicznych z 2005 r. do zdarzeń z 2002 r. i nie dokonały pełnej oceny wydatków, w tym zakupu nagród i sprzętu biurowego, uwzględniając jedynie czas ich dokonania, a nie kontekst obowiązywania umowy i potencjalne usprawiedliwienia dla późniejszego zakupu.Stan faktyczny
Ł. Federacja Sportu zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa nakładającą obowiązek zwrotu dotacji w wysokości 39.827 zł z powodu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem. Dotacja została przyznana na realizację zadań sportowych, jednak Federacja wykorzystała część środków na zakup nagród (kurtek, bonów towarowych) i sprzętu biurowego po zakończeniu głównych imprez objętych umową, mimo braku zgody dotującego na zmianę przeznaczenia środków. Skarżąca podnosiła, że zakupy nastąpiły w okresie obowiązywania umowy i miały związek z realizacją jej celów, a opóźnienie w wręczeniu nagród nie jest podstawą do zwrotu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądza od niego na rzecz Ł. Federacji Sportu zwrot kosztów postępowania. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.),, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi Ł. Federacji Sportu w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi z tytułu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Ł. Federacji Sportu w Ł. kwotę 3595 ( trzy tysiące pięćset dziewięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] nakładającą na A w Ł. obowiązek zwrotu dotacji w wysokości 39.827 zł z uwagi na wykorzystanie jej niezgodnie z przeznaczeniem.
Wymienione decyzje zapadły na tle następującego stanu faktycznego:
W dniu 7 marca 2002 r., pomiędzy Województwem [...] – dotującym, a A w Ł. – dotowaną, zawarta została umowa dotacji nr [...], na mocy której Federacji przyznano środki w wysokości 1.058.000 zł na dofinansowanie wymienionych w niej zadań - realizacji kalendarzy imprez Okręgowych Związków Sportowych i innych stowarzyszeń kultury fizycznej (430.574,80 zł), szkolenia wojewódzkiej kadry młodzika i juniora młodszego (282.625,20 zł), udziału reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży (w kwocie 85.000 zł), organizacji i przygotowania turniejów i imprez okolicznościowych o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym (w kwocie 50.000 zł) i kosztów obsługi zadania (w kwocie 209.800 zł). Wymienione w umowie kwoty stanowiły nieprzekraczalny limit wydatków związanych z realizacją zadań, a każda zmiana zakresu rzeczowego zadania i wysokości kwot dofinansowania wymagała wzajemnego uzgodnienia. Do umowy nie spisano żadnego aneksu w tym przedmiocie.
W dniu 25 października 2002 r. dotowana zwróciła się z pismem do dotującego o zmianę zakresu rzeczowego zadania o nazwie "Udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży". Po przeprowadzeniu rozliczenia wszystkich edycji olimpiad pozostała jej kwota ponad 33.000 zł. Skarżąca zaproponowała wydatkowanie pozostałej kwoty na zorganizowanie niezaplanowanego w preliminarzu na ten rok zadania "Podsumowanie sezonu 2002". W jego ramach miały być wręczane zakupione za te środki nagrody dla zawodników Województwa Ł. Dotujący nie wyraził na to zgody, informując o tym drugą stronę umowy pismem z 19 listopada
2002 r.
Federacja dokonała zmiany zakresu rzeczowego zadania i w konsekwencji niezgodnie z przeznaczeniem wykorzystała kwotę w wysokości 39.827 zł. W ramach zadania "Udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży" uwzględniono wydatki na zakup 40 sztuk kurtek ocieplanych, stroju strzeleckiego oraz bonów towarowych (dokonane w listopadzie i grudniu 2002 r.). Olimpiada trwała w okresie od lutego do sierpnia tego roku, zakupów dokonano więc po jej zakończeniu. Ponadto w toku kontroli przedstawiono dokumentację potwierdzająca zakup tych przedmiotów, jednak nie okazano dowodów rozdysponowania ich jako nagród w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży. Bony zaś wręczono dopiero w roku 2003 - po upływie obowiązywania umowy, która wiązała strony do końca 2002 r. W dacie kontroli jeszcze nie wszystkie bony były rozdysponowane - część była przechowywana w kasie dotowanej. Wymienione przedmioty nie miały zatem związku z imprezą objętą umową dotacji. Rozliczona w ramach zadania "Organizacja i przygotowanie turniejów i imprez okolicznościowych o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym" kwota dotacji została częściowo przeznaczona na inne zadania ("Realizacja kalendarzy i imprez Okręgowych Związków Sportowych i innych stowarzyszeń kultury fizycznej"- 432,79 zł oraz na zadanie "Udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży" -0,55 zł). W ramach "kosztów obsługi zadania" wydano 7.055,20 zł na zakup drukarki igłowej, kopiarki i odkurzacza piorącego z płynem. Koszty za te zakupy dotowana rozliczyła jako koszty obsługi zadania, jednak faktycznie zakupów dokonano pod koniec roku 2002 (w grudniu ), a więc już po wykonaniu zadań na ten rok.
W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, iż dotowana naruszyła warunki umowy i część dotacji wydatkowała niezgodnie z jej przeznaczeniem, mimo negatywnego stanowiska dotującego. Z wyjaśnień dyrektora dotowanej, złożonych w trakcie kontroli wynikało jednoznacznie, jakie były planowane terminy realizacji imprez, co dodatkowo potwierdza, że Ogólnopolska Olimpiada Młodzieży trwała od stycznia do sierpnia 2002 r., a zatem wydatki po tym okresie nie mają z nią związku. Wydatki na zakupy kurtek, stroju strzeleckiego i bonów towarowych należało zakwalifikować jako koszty zadania "Podsumowanie sezonu", które jednak nie było przedmiotem dotacji. Tym samym wobec zmiany zakresu rzeczowego wymienionych zadań kwota 39.827 zł, przypada do zwrotu jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Od decyzji organu I instancji skarżąca wniosła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie podnosząc, że zakup wszystkich nagród kwestionowanych w decyzji nastąpił w granicach realizacji umowy, zaś fakt ich wręczenia po tej dacie nie prowadzi do wniosku o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem zostały zakupione w okresie obowiązywania umowy. Jej zdaniem przy kontrolowaniu rozporządzania środkami publicznymi istotny jest cel ich spożytkowania i moment wykorzystania środków. Data wręczenia nagród nie powinien być podstawą żądania zwrotu.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy stanowiące podstawę prawną jej wydania - art. 189 a w związku z art. 130 i art. 146 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o finansach publicznych z 2005 r.) oraz podniósł, że w dacie zawarcia umowy dotacji z dnia 7 marca 2002 r. obowiązywały przepisy art. 118 ust. 1 i art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 155, poz. 1014 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o finansach publicznych z 1998 r.). Zdaniem organu odwoławczego, wolą obu stron umowy dotacji było dofinansowanie tylko wymienionych w umowie imprez, tylko w kwotach w niej określonych i zgodnie z wnioskiem o dotację. Zatem wymienione środki zostały przekazane wyłącznie na realizację poszczególnych zadań w przypisanej do nich wysokości, co jest zgodne z istotą dotacji, której środki mają charakter "znaczony", oraz z procedurą jej przyznawania, gdzie przewidywanie i planowanie jej w związku z określonymi zadaniami publicznymi to sfera aktywności wnioskodawcy - podmiotu spoza sektora finansów publicznych. Z tego względu zdaniem organu odwoławczego jest jasne, że wydatkowanie środków dotacji na określone w umowie zadania powinno pozostawać z nimi w rzeczowym i czasowym związku.
Organ odwoławczy powołał się na pismo Federacji z dnia 19 maja 2003 r., zgodnie z którym stwierdziła ona, że kwotę, jaka została po zakończeniu wszystkich edycji Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży i rozliczeniu ich przeznaczy na zakup nagród dla zawodników, klubów i działaczy. Ponadto 24 października 2002 Zarząd Federacji podjął uchwałę o zakupie bonów towarowych, a w dniu 25 października 2002 r. wystosował pismo do Marszałka Województwa [...] z prośbą o wyrażenie zgody na zakup nagród w ramach pozycji "podsumowanie sezonu". Wobec odmowy ze strony Województwa, strona podjęła decyzję o zakupie bonów dla zawodników i klubów, które osiągnęły wysokie wyniki w ramach Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży. Organ podniósł, że stwierdzenie o istnieniu niewykorzystanych środków dotacji znajduje się także w piśmie Dyrektora Federacji do Prezesa Wojewódzkiej Federacji Związków Sportowych z dnia 4 listopada 2002 r. Federacja miała zatem świadomość faktu, że po zakończeniu objętych umową zadań pozostały niewykorzystane środki dotacji. Wobec powyższego zgodnie z § 8 umowy o dotację, podlegały one zwrotowi na rachunek dotującego. Tymczasem dotowana podjęła starania zmierzające do zagospodarowania tych środków. Organ stwierdził, że zakupy zostały dokonane przez Fundację już po zrealizowaniu zadań objętych umową i nie były one związane czasowo z tymi zadaniami. Takie działanie organ ocenił jako niedopuszczalne, nawet jeśli umowa dotacji jeszcze obowiązywała. Kolegium uznało, że o ile rzeczywiście wolą stron byłoby przeznaczenie środków dotacji na nagrody dla zawodników i klubów po zakończeniu imprez, Federacja przewidziałaby we wniosku o dotację punkt "podsumowanie sezonu" i takie zadanie znalazłoby się w umowie. Tymczasem w planie podziału środków z dotacji na 2002 rok w rubryce "podsumowanie sezonu" widnieje kwota 0 zł. Zadanie to nie znalazło się w związku z tym w umowie, i to z woli obu stron.
Odnośnie zakupu stroju strzeleckiego, zdaniem organu odwoławczego zamiar wręczenia nagrody dla najlepszego zawodnika winien być przewidziany już w ramach wniosku o dotację. Natomiast zakup takiej nagrody po stwierdzeniu, że po zrealizowaniu imprez sportowych pozostały niewykorzystane środki dotacji, świadczy o działaniu wbrew umowie. W ocenie Kolegium nawet argument, że w piśmie Dyrektora Departamentu z dnia 8 listopada 2002 r. wyrażono zgodę na zakup nagrody dla najlepszego zawodnika Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w 2002 r. za kwotę 3000 zł, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Kolegium podkreśliło, że chodzi o zadysponowanie środkami dotacji określonymi w umowie. W umowie tej natomiast przewidziano, że w przypadku wykorzystania na realizację umowy tylko części dotacji, cześć niewykorzystana podlega zwrotowi (§ 8 umowy o dotację). Wydatkowanie pozostałych po realizacji zadań środków było więc niedopuszczalne bez zmiany umowy.
Oceniając zakup bonów towarowych , drukarki, kopiarki i odkurzacza, a także kwoty rozliczonej w ramach zadania "organizacja i przygotowanie turniejów i imprez okolicznościowych zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym" Kolegium również uznało, że całokształt okoliczności sprawy przemawia za stwierdzeniem, że dotowana samowolnie zadysponowała środkami, które powinna była zwrócić na rachunek dotującego, zgodnie z § 8 umowy o dotację.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości i zarzucając jej błędną interpretację zapisów umowy dotacji 2/2002/S z dnia 7 marca 2002 r. w części dotyczącej sposobu wydatkowania środków dotacji poprzez uznanie, iż zakup nagród dla zawodników biorących udział w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży nie pozostaje w związku rzeczowym i czasowym z realizacją zadań na jaki zostały przyznane, oraz wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżąca zauważyła, że pomimo zakończenia Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w sierpniu 2002 r., z tą datą nie nastąpiło zakończenie realizacji umowy, która zawarta była do 31 grudnia 2002 r., co oznacza, że w okresie od lutego do sierpnia 2002 r. miała miejsce rywalizacja sportowa, natomiast jej podsumowanie, rozliczenie, dokonanie zestawień i zakup nagród nastąpiło później. Skarżąca podkreśliła, że zakup wszystkich nagród nastąpił w ramach realizacji umowy. Fizyczne wręczenie nagród zdaniem skarżącej jest pewną czynnością techniczną, której opóźnienie nie wpływa w żaden sposób na uczciwość i sumienność wydatkowania przyznanych środków finansowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., oddalił skargę.
W motywach wyroku Sąd podał, że decydujące znaczenie dla oceny, czy dotacja, przeznaczona na konkretny cel została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, jest zatem treść umowy łączącej dotowanego z dotującym. Z niej bowiem wynika, jakie zadania powierzono dotowanemu podmiotowi i jakie kwoty mógł on wydatkować na ich wykonanie. Sąd uznał, że dotacja miała charakter celowy. W ocenie Sądu organy administracji publicznej zgromadziły materiał dowodowy niezbędny dla potrzeb rozstrzygnięcia, zaś ocena tego materiału została dokonana zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Ustalając prawidłowość dokonania w ramach zadania "udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży" wydatków na bony towarowe, kurtki i strój strzelecki organy prawidłowo przyjęły, iż zarówno czas ich dokonania, jak i poprzedzenie ich wnioskiem o zmianę umowy i zgodę na przeznaczenie części środków na podsumowanie sezonu potwierdza tezę, iż nie miały one związku z Olimpiadą. zakup sprzętów (drukarki, odkurzacza i kopiarki) służył wykonaniu zadań, na które udzielono dotacji. Termin ich zakupu wskazuje bowiem na to, iż nie mogły one służyć temu celowi.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Federacja zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię zapisów umowy z dnia 7 marca 2002 r. Nr 2/2002/S w zakresie sposobu wydatkowania dotacji poprzez uznanie, iż zakup nagród dla zawodników, trenerów i klubów w postaci kurtek ocieplanych, stroju strzeleckiego i bonów towarowych nie stanowił zadania zaklasyfikowanego jako "udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży"; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez: brak uzasadnienia w zakresie uznania, iż organy administracji publicznej zebrały wystarczający materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze do sądu pierwszej instancji, tj. nieodniesienie się do faktu, iż sporne nagrody miały być wręczane przez Marszałka Województwa [...], a zatem to z jego winy nagrody nie mogły być wręczone bezpośrednio po zakończeniu zawodów - rywalizacji sportowej, pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, pisma Dyrektora Departamentu z dnia 8 listopada 2002 r. stanowiącego zgodę na zakup nagrody dla najlepszego zawodnika za kwotę 3.000 zł.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt II GSK 808/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Łodzi.
Sąd drugiej instancji ocenił, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 w sposób mogący mieć istoty wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wyjaśniono i nie rozważono szeregu okoliczności faktycznych. Nie wyjaśniono m.in. podnoszonych przez skarżącą kwestii związanych z uczestniczeniem samego dotującego w realizacji zadań, w tym - wskazywanych przez skarżącą trudności z ustaleniem dogodnego terminu po stronie Marszałka Województwa, który, wedle twierdzeń skarżącej, miał wręczać nagrody. Sąd kasacyjny stwierdził również że nie dokonano wnikliwej analizy i oceny tej umowy o dotację, co mogło mieć istotne znaczenie m.in. ze względu na zawarte w niej "odesłania" do Kodeksu cywilnego (w kwestiach odsetek - § 7 ust. 3 i § 8 pkt 4 i w kwestiach nieuregulowanych w umowie - § 11) oraz przewidzianego w § 12 załatwiania wszelkich sporów w trybie sądowym. Wskazał na koniczność przeanalizowania i wyjaśnienia kwestii zastosowania do przedmiotowej dotacji mają zastosowanie przepisy ustawy o finansach publicznych oraz że właściwy w sprawie był tryb administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U 153 poz.1270 z późniejszymi zmianami ) Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez wykładnię prawa należy przy tym rozumieć zarówno przepisy prawa materialnego jak i prawa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrokiem z dnia 19 marca 2009 roku rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2008 roku wskazał na konieczność wyjaśnienia szeregu istotnych kwestii związanych z treścią umowy z dnia 7 marca 2002 roku łączącej A z Województwem [...].
1.W ocenie Sądu rozstrzygającego sprawę ponownie, najistotniejszą z nich jest kwestia dopuszczalności drogi administracyjnej. Dlatego też problematyka z tym związana zostanie poruszona w pierwszej kolejności. Doniosłość tego zagadnienia wynika z tego, że przyjęcie, iż w tej sprawie wyłączona jest droga administracyjna będzie oznaczało, że konieczne będzie usunięcie wszelkich decyzji, której w tej sprawie wydał organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.
Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, iż ustawa z dnia 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych ( tekst jednolity Dz.U z 2003 roku, nr.15 poz.148 z późniejszymi zmianami ) do dnia 30 kwietnia 2004 roku nie zawierała w swojej treści uregulowania trybu zwrotu dotacji. Dopiero ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o uruchomieniu środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz.U 93 poz.890 ) wprowadziła do ustawy o finansach publicznych przepis art. 93 a, zgodnie z którym w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art.93 ( przepis ten nakłada obowiązek zwrotu dotacji udzielonych z budżetu między innymi w wypadku ich wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem ), organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki ( art.93 a ust.1 ). Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku, w art.5 zawiera przepis intertemporalny, zgodnie z którym, z wyjątkiem między innymi art.93 i art.93 a ustawy o finansach publicznych wchodzi ona w życie z dniem 1 maja 2004 roku, zaś wskazane artykuły – z dniem ogłoszenia ( dnia 30 kwietnia 2004 roku ). Oznacza to – zdaniem sądu – że w wypadku zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie wskazanej ustawy zmieniającej, w obowiązującym porządku prawnym nie było normy prawnej, która rozstrzygałaby, czy w zakresie zwrotu dotacji budżetowych właściwy jest tryb administracyjny, czy też tryb sądowy.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wykonanie ( niewykonanie ) umowy z dnia 7 marca 2002 roku ( k.50-51, tom II akt administracyjnych ) niewątpliwie więc dla oceny jej treści ma znaczenie stan prawny istniejący przed wejściem w życie art.93 a ustawy z finansach publicznych. Omawiana w tym miejscu umowa w sposób wyraźny odwołuje się do przepisów Kodeksu Cywilnego. W szczególności w § 8 pkt. 4 stanowi, że zwrot dotacji po upływie terminu określonego w pkt.3 ( nie później niż do dnia 31 stycznia 2003 roku ) stanowić będzie dla dotującego podstawę do naliczenia odsetek na podstawie art.481 § 1 i 2 KC. W § 11 z kolei jest mowa, że w kwestiach nieuregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego, a § 12 umowy wskazuje, że wszelkie spory jaki mogą wyniknąć na tle wykonywania umowy podlegają orzecznictwu sądu właściwego dla siedziby dotowanego.
Mimo, że umowa [...] wprost stanowi, że dotowany (A) jest obowiązany do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 10 czerwca 1994 roku o zamówieniach publicznych ( Dz.U z 1998 nr.119, poz.733 ze zmianami ) oraz ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o finansach publicznych ( Dz.U 155 poz.1014 ze zmianami ), to nie oznacza to, że jedynym sposobem "załatwienia" sporu pomiędzy dotowanym, a dotującym będzie tryb administracyjny, bo w analizowanym okresie ( 2002 rok ) nie obowiązywał przepis art.93 a ustawy o finansach publicznych.
Wątpliwości, co do prawidłowości zastosowania dla rozstrzygnięcia sporu między Województwem [...], a A drogi administracyjnej ( dopuszczalności tej drogi ) nasuwa także lektura akt Mianowicie zawierają one sprzeciw pozwanego ( Federacji ) z dnia 18 marca 2004 roku od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] roku w sprawie [...] ( karty 461-465 ). Z treści tego pisma wynika, że postępowanie o zwrot wykorzystanej niezgodnie z celem dotacji, tej samej, która jest przedmiotem kwestionowanej w tej sprawie decyzji Samorządowego kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2007 roku toczyło się na drodze sądowej ( przed sądem powszechnym ),. Z pisma tego wynika także, że jego autor – pełnomocnik pozwanej nie miał żadnych wątpliwości, co do tego, że strony umowy [...] łączył stosunek cywilno-prawny. Jak się wydaje Województwo [...] również takich wątpliwości nie miało, skoro wystąpiło z pozwem w postępowaniu upominawczym przed Sądem Okręgowym w Ł.
Niestety w aktach administracyjnych oprócz kopii sprzeciwu oraz wezwań z Sądu Okręgowego w Ł. brak jest innych dokumentów opisujących bieg postępowania sądowego. Niezależnie od zagadnienia dopuszczalności ( lub nie ) drogi administracyjnej w tej sprawie należy wskazać , że od czasów rzymskich znane są dwie kardynalne zasady rządzące każdym postępowaniem – zasady ne bis In idem oraz res iudicata. Wystąpienie którejkolwiek z sytuacji opisanych przez te zasady wyklucza w ogóle prowadzenie jakiegokolwiek postępowania o tożsamym przedmiocie, które wcześniej zostało wszczęte i toczy się ( ne bis In idem ), albo którego przedmiotem byłaby rzecz prawomocnie osądzona ( res iudicata ).
Opisane wyżej zasady mają także zastosowanie na gruncie styku spraw administracyjnych i sądowych. Należy przy tym wskazać na treść art.365 § 1 KPC zgodnie, z którym orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności powinno ustalić, czy w ogóle w tej sprawie dopuszczalna była droga administracyjna na tle obowiązywania umowy z dnia 17 kwietnia 2002 roku a także ustalić, czy opisane wyżej postępowanie przed sądem powszechnym nadal się toczy, czy też zostało już zakończone i oczywiście jak. W szczególności, czy zapadł już wyrok, czy jest on już prawomocny, ewentualnie czy nastąpiło odrzucenie pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej – a więc czy nie zachodzą okoliczności ne bis in idem albo res iudicata uniemożliwiająca prowadzenie postępowania administracyjnego.
W razie gdyby się okazało, że w niniejszej sprawie możliwe jest kontynuowanie postępowania administracyjnego – otwarta droga administracyjna, a na przeszkodzie do dalszego jego prowadzenia nie stałaby powaga rzeczy osądzonej albo "sprawa w toku" S.K.O rozstrzygając sprawę winno mieć na uwadze poniższe okoliczności szczegółowo wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny:
2. organy obu instancji wskazały jako prawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych ( Dz.U 249 poz.2104 z późniejszymi zmianami ), mimo, że zdarzenia będące przedmiotem postępowania zaistniały przed wejściem w życie tej ustawy ( dnia 1 stycznia 2006 roku ). Ustawa o z 2005 roku o finansach publicznych zawiera jeden przepis intertemporalny – art.242. Przepis ten tylko utrwala właściwość naczelnika urzędu skarbowego, organu kontroli skarbowej oraz organów odwoławczych w postępowaniach o zwrot dotacji w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy ( ust.1 ). Ustęp drugi zaś analizowanego przepisu dotyczy właściwości organów w postępowaniach nadzwyczajnych. Siłą rzeczy więc nie zawiera uregulowań mających zastosowanie w tej sprawie. W związku z tym należy stwierdzić, że w zakresie materialno-prawnym ( warunki zwrotu dotacji ) rozstrzygając niniejszą sprawę organy winny oprzeć się na przepisach ustawy o finansach publicznych z 1998 roku w brzemieniu obowiązującym w 2002 roku, zaś w zakresie postępowania ( procedury ) na przepisach ustawy "nowej". Pogląd zaprezentowany w tej części pisemnych motywów zgodny jest z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 roku w sprawie II GSK 419/07 opublikowanym LEX 465661
3. organy obu instancji zakwestionowały w ramach zadania "Udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży" wydatek na nabycie 40 sztuk ocieplanych, stroju strzeleckiego oraz bonów towarowych, a także wydatek na nabycie drukarki igłowej, kopiarki oraz odkurzacza piorącego wraz z płynem piorącym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie organy, a za nimi Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 roku dokonały niepełnej oceny okoliczności faktycznych związanych z tą kwestią. Przede wszystkim należy wskazać, że przedmiotowa umowa obowiązywała strony przez okres całego roku 2002, niezależnie zatem od tego, że zadanie "Udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży" miało być realizowane w okresie od lutego do sierpnia 2002 roku, to niewątpliwie kwestionowane wydatki dokonane zostały w okresie obowiązywania umowy. Jeśli tak, to w dalszym postępowaniu należy wyjaśnić jaki wpływ na możliwość wręczenia nagród za udział w Olimpiadzie miała kwestia niemożności wcześniejszego uczestniczenia w uroczystości wręczenia nagród Marszałka Województwa, a także wyjaśnienie, czy istotnie dopiero w miesiącu grudniu Ministerstwo Sportu przekazuje ostatnie wyniki rywalizacji sportowej. Każda z tych okoliczności mogła usprawiedliwiać nabycie przez Federację bonów oraz kurtek ocieplanych po zakończeniu sezonu rozgrywek. Należy także wyjaśnić jaki charakter miała zgoda Dyrektora Departamentu na wydatkowanie kwoty 3.000 złotych na zakup ubioru strzeleckiego dla najlepszego zawodnika roku, w szczególności, czy owa zgoda nie dotyczyła sfinansowania tego wydatku w ramach opisanego zadania. Przy okazji tej kwestii należy zwrócić uwagę na okoliczność, że w chwili zawierania umowy 2/2002/S w ramach zadania "Udział reprezentacji Województwa w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży" nie można było przewidzieć, zawodnik jakiej dyscypliny zdobędzie tytuł najlepszego zawodnika roku, a tym samym określić choćby w przybliżeniu jaka kwota będzie niezbędna do jego uhonorowania. Trzeba mieć na uwadze także i to, że tytuł "Najlepszy Zawodnik Roku", biorąc pod uwagę spectrum zadań finansowanych z dotacji, wcale nie musiał oznaczać najlepszego olimpijczyka Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzież .
Biorąc pod uwagę okoliczność, że współpraca pomiędzy Województwem a Federacją Sportu miała charakter stały i wieloletni ( umowy od 1998 roku były podpisywane corocznie ) trudno uznać, aby wydatkowanie środków na zakup drukarki, kopiarki, czy odkurzacza po zakończeniu sezonu rozgrywek oznaczało, że nie będą one wykorzystywane w procesie przygotowań do kolejnej edycji Olimpiady Młodzieży. Ta kwestia również powinna zostać wyjaśniona przez organy przy okazji ponownego rozpoznania sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a należało uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art.152 stwierdzono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a
t.n.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło