II SAB/Bd 29/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R. W. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. zobowiązuje Komendanta Miejskiego Policji w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 26 stycznia 2009 r. w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w formie decyzji administracyjnej w terminie 30 dni od daty doręczenia organowi niniejszego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. poleca zwrócić ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu. II SAB/Bd 29/09 Uzasadnienie W dniu [...] kwietnia 2009 r. R. W. powołując się na art. 1 § 1, 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w B. w zakresie nie wydania decyzji w sprawie wniosku z [...] stycznia 2009 r. o wypłacenie równoważnika pieniężnego na remont lokalu mieszkalnego za 2006-2008r. wraz z należnymi odsetkami. Z akt sprawy wynika, że R. W. pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w B. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Komendant Miejski Policji w B. pismem z dnia [...] lutego 2009 r., L. dz. [...] wyjaśnił, iż w chwili obecnej brak jest podstaw do wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego emerytom , gdyż obowiązujące przepisy nie określają organu właściwego do rozpoznania tego typu żądania. Skargę do Sądu skarżący poprzedził zażaleniem do Komendanta Miejskiego Policji w B., który postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] na podstawie art. 37 w zw. z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uznał zażalenie za bezzasadne. W skardze wniesionej do Sądu R. W., zarzucając naruszenie: ← przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 91 § 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 8 i 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, ← przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 35 w związku z art. 104 i 107 kpa. ← wniósł o zobowiązanie Komendanta Miejskiego Policji w B. do wydania decyzji w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W udzielonej odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Policji w B. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu udzielonej odpowiedzi opisał przebieg postępowania administracyjnego i wyjaśnił powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r., sygn. akt U 4/08, że z brzmienia art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji wynika, że emeryci, renciści policyjni zachowują tylko prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji MSWiA określone wyraźnie w przepisach, ale już nie posiadają uprawnień do innych przywilejów przysługujących policjantom przewidzianym w rozdz. 8 ustawy o Policji, które w przepisie tym nie zostały wymienione, takich jak np. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu czy za brak lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- zwanej dalej P.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służby zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. powyższa kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zgodnie z natomiast z treścią art. 133 § 1 zd. 1 przywoływanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika zaś, że w dniu [...] stycznia 2009 r. skarżący jako emerytowany funkcjonariusz Policji złożył do Komendanta Miejskiego Policji w B. wniosek o wypłacenie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za okres 3 lat tj. 2006 r. – 2008 r. W związku z tym należy zauważyć, że przepis art. 61 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro więc skarżący złożył stosowny wniosek – stosowny tzn. określający treść żądania, adresata tego żądania i podmiot domagający się spełnienia żądania oraz podpisał wniosek - to niewątpliwie tym samym zostało wszczęte postępowanie administracyjne (niezależnienie od tego czy wniosek jest zasadny czy bezzasadny, czy złożono go do właściwego organu itd.). W ocenie Sądu powyższy wniosek skarżącego zainicjował na podstawie art. 61 ust. 1 Kpa wszczęcie postępowania, które w myśli art. 104 § 1 Kpa stanowiącego, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej – obligowało organ do wydania decyzji. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na związanie sądu granicami rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do wskazania przez Sąd treści rozstrzygnięcia, które winien wydać organ. Sąd nie może, zatem związać organu opinią czy należy wydać decyzję uwzględniającą, czy też nie wniosek skarżącego o przyznanie wskazanego we wniosku równoważnika. Zgodnie, bowiem z treścią przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (nie będąc jedynie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną) i wskazanie, jakiego rodzaju decyzję organ powinien wydać, byłoby oczywistym przekroczeniem granic sprawy, a więc byłoby naruszeniem przywołanej dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a. Warto w tym miejscu zacytować treść tezy zawartej w wyroku NSA, z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 812/08-LEX nr 478295: " Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (art. 149 p.p.s.a.)" .Podobne stanowisko zawarł NSA tezie 1 w wyroku z dnia 9 października 2007r. sygn. akt II GSK 159/07 - LEX nr 395369: "Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia czy w występującym w sprawie stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Ocena tych okoliczności wymaga oczywiście identyfikacji rodzaju postępowania, do którego odnoszą się ustawowe terminy. Jeżeli sąd dochodzi do wniosku, że zachodzi obowiązek załatwienia sprawy, w szczególności w formie decyzji, nakazuje wydanie aktu lub dokonanie czynności określonych jedynie rodzajowo. Nie przesądza w swym orzeczeniu o zasadności merytorycznych żądań stron". Należy na gruncie rozpoznawanej sprawy zauważyć, że załatwienie sprawy, o której mowa w art. 104 §1 Kpa to przede wszystkim rozstrzygnięcie o istocie sprawy, czyli rozstrzygnięcie o obowiązkach bądź prawach strony. Niemniej jednak w pewnych przypadkach treścią decyzji może być inne rozstrzygnięcie, tj. nie o istocie sprawy, lecz np. o niedopuszczalności rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Taka decyzja również kończy postępowanie w sprawie przed organem administracyjnym w danej instancji, tyle że bez orzekania odnośnie interesu prawnego czy obowiązku strony. Istotne jednak jest, że zarówno takie rozstrzygnięcie jak i rozstrzygnięcie o istocie sprawy, kończąc postępowanie przed organem pierwszej instancji otwiera drogę do możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia; w pierwszej kolejności w trybie administracyjnym przez złożenie odwołania, a w dalszej perspektywie w trybie skargi do sądu administracyjnego. Zauważyć też należy, że ustawodawca w art. 104 Kpa statuuje proceduralny nakaz podjęcia decyzji. Jego nie wykonanie oznacza, więc naruszenie prawa. Organ administracyjny nie może, więc poprzestać – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – na udzieleniu stronie informacji, co do braku możliwości załatwienia sprawy, gdy istnieją formalne przesłanki załatwienia sprawy w formie decyzji. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uznał skargę za zasadną, bez wskazywania przez Sąd co jeszcze raz należy podkreślić treści rozstrzygnięcia i zobowiązał organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku Sądu. Na mocy art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Zgodnie z art. 225 P.p.s.a opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Zatem nadpłacona kwota ([...] zł) z tytułu należnego wpisu podlega zwrotowi na zasadzie art. 225 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.