VII SA/Wa 728/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. skargę oddala Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] działając na podstawie 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.), art. 104 i 105 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. o zmianę decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] marca 2005 r. nakazującej Zarządowi Gospodarki Mieszkaniowej w O. przeprowadzenie prac remontowych budynku przy ul. [...] w O. w zakresie wymiany pokrycia dachowego i przebudowy kominów w/w budynku w nieprzekraczalnym terminie do 31 sierpnia 2005 roku oraz opracowanie ekspertyzy stropów stwierdzającej stan techniczny elementów nośnych stropów w nieprzekraczalnym terminie do 31 sierpnia 2005 r. w zakresie zmiany terminu wykonania ww. obowiązków poprzez wyznaczenie go na dzień 30 czerwca 2007r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2007 r. uchylającym decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ż dnia 27 marca 2007 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] marca 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] lipca 2006 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dnia 30 czerwca 2008 r. zwrócił się do Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej z prośbą o informację czy podtrzymuje swój wniosek o zmianę decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 25 marca 2005r. w zakresie terminów wykonania nakazanych prac, oraz o ewentualną aktualizację terminów. Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej został poinformowany, że brak odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma będzie traktowany jako rezygnacja z wniosku. Wobec dezaktualizacji terminów określonych we wniosku Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej z dnia 22 maja 2006 r., oraz braku odpowiedzi na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 30 czerwca 2008 r., a tym samym braku podtrzymania wniosku o zmianę decyzji, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Warszawie postępowanie umorzył jako bezprzedmiotowe zgodnie z art. 105 Kpa. Odwołanie od tej decyzji wniósł Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej w O. Zarzucił skarżonej decyzji naruszenie art. 10 ust. 1, art. 7 i 105 Kodeksu postępowania administracyjnego przez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a także naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz błędne uznanie, iż prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 roku znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ wskazał, iż w zaskarżonej decyzji organu I instancji zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości złożenia odwołania. Decyzja ta została skutecznie doręczona stronie postępowania w dniu 29 października 2008r. o czym świadczy data widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Ostateczny termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął zatem w dniu 12 listopada 2008r. zaś odwołanie zostało przez skarżącego nadane w urzędzie pocztowym w dniu 14 listopada 2008 r. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Sa/Łd 2665/95 (Biuletyn Skarbowy 1997, nr 5 s. 32), zgodnie z którym nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 Kpa. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, co stanowi rażące naruszenie prawa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej z siedzibą w O. reprezentowany przez radcę prawnego M.F., który wniósł o jego uchylenie w całości. Wskazał, iż przed wydaniem postanowienia organ II instancji miał obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tj. obowiązany był w trybie prawidłowego postępowania ustalić okoliczności faktyczne, na których oparł swe orzeczenie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, w szczególności ustaleniem czy skarżący przekroczył termin określony w przepisach. Brak takich wyjaśnień skutkuje naruszeniem \art. 7 i art. 77 Kpa. Podniósł ponadto, iż przed wydaniem postanowienia organ II instancji pozbawił stronę możliwości złożenia wyjaśnień oraz ustosunkowania się do zawartych w aktach spawy dowodów, a przez to ewidentnie naruszył art. 10 § 1 kpa, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania. W pozostałych wywodach skargi odniósł się do błędnego oparcia się przez organ na danych wynikających z ewidencji gruntów, które zdaniem skarżącego nie korzystają z domniemania prawdziwości. Organ, w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżony akt administracyjny nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] października 2008 r. Zważywszy na charakter zaskarżonego postanowienia poza oceną Sądu pozostają zarzuty merytoryczne podniesione w skardze, gdyż wykraczają one poza ramy niniejszego postępowania sądowego. Zgodnie z art. 129§2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużony lub skrócony przez organ administracji publicznej, terminem procesowym obliczanym według przepisów kodeksu oraz terminem zawitym, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu (por. W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, 1972, s. 417-418). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma on innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, Lex nr 29079). Oznacza to, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż decyzja organu I instancji została doręczona Zarządowi Gospodarki Mieszkaniowej w O. 29 października 2008r. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał 12 listopada 2008 roku, odwołanie zaś nadano w Urzędzie Pocztowym w L. w dniu 14 listopada 2008r. a więc z dwudniowym uchybieniem określonego prawem terminu. Sytuacja taka obligowała organ do wydania, w trybie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż organ odwoławczy weryfikowałby decyzję ostateczną, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 kpa). Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się w toku postępowania, Sąd uznał powyższy zarzut za nieuzasadniony. Należy zauważyć, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu. Postępowanie wszczęte było bowiem wnioskiem samego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej z dnia 22 maja 2006 r. o zmianę decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] marca 2005r. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157; OSP 2007, nr 3, poz. 26). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, iż postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.