I OZ 1027/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-03

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieznajomość prawa przez pełnomocnika strony, działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi?
Ratio decidendi
Nieznajomość przepisów prawa przez pełnomocnika strony, który działa bez profesjonalnego pełnomocnika, nie stanowi przesłanki braku winy w uchybieniu terminu procesowego. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga uprawdopodobnienia braku winy strony, co wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując na nieznajomość prawa oraz zły stan zdrowia jako przyczyny uchybienia terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że nieznajomość prawa nie jest podstawą do uwzględnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia18 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 430/09 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 430/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił A. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2009 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego A. K. – M. K. wniosła pismo, w którym zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz wniosek o przywrócenie 7- dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, którego dotyczy zaskarżone postanowienie. Ponadto wskazano, iż pełnomocnik jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazała dzień [...] lipca 2009 r., tj. dzień doręczenia odpisu postanowienia odrzucającego skargę A. K., jako spóźnioną. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upłynął w dniu [...] sierpnia 2009 r. Natomiast o uchybieniu 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dowiedziała się dopiero w dniu [...] sierpnia 2009 r., kiedy udała się do "prawnika" aby sporządzić skargę kasacyjną, bowiem z postanowienia Sądu wynikało, że od orzeczenia odrzucającego skargę służyła skarga kasacyjna, którą musi sporządzić adwokat lub radca prawny. Oceniając przedmiotowy wniosek o przywrócenie 7 - dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznał, iż nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przedstawione w nim okoliczności tj. błąd pełnomocnika skarżącego wynikający z nieznajomości prawa, nie stanowi przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w powołanym przepisie. Pełnomocnik skarżącego – M. K. wniosła zażalenia na powyższe postanowienie, w którym raz jeszcze przytoczyła powody niedochowania terminu, wskazując na swój zły stan zdrowia, który uniemożliwił jej zainteresowanie się sprawą. Pełnomocnik skarżącego uważa, iż została wprowadzona w błąd, co do możliwości podjęcia stosownych kroków prawnych w celu ochrony prawa syna, gdyż pouczenie które otrzymała odnosiło się do skargi kasacyjnej, zaś jako osoba nieznająca w ogóle prawa, działająca bez profesjonalnego pełnomocnika nie podjęła natychmiastowych kroków. Ponadto wskazano, iż Naczelny Sąd Administracyjny wiele razy wypowiadał się na temat, iż błędne poinformowanie skarżącej co do daty doręczenia przesyłki spowodowane podeszłym wiekiem i chorobą są okolicznościami uzasadniającymi brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z treści § 2 cytowanego artykuły wynika, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a tym samym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas, uniemożliwiając dokonanie czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu procesowego jest podstawowym warunkiem wymaganym do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nieuprawdopodobnienie braku winy pociąga za sobą odmowę uwzględnienia wniosku. Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest odmowa przywrócenia 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o który wnioskowała pełnomocnik w piśmie złożonym w dniu [...] sierpnia 2009 r. Dokonując analizy akt sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że zasadnym stało się rozpatrzenie wniosku o przywrócenie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż jest on dopuszczalny i strona zachowała ustawowy termin do jego złożenia, jednakże w żaden sposób nie uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do podjęcia czynności procesowej. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Pełnomocnik skarżącego wskazała we wniosku jak i w zażaleniu, że nie mogła dochować terminu z uwagi na nieznajomość prawa i działanie bez profesjonalnego pełnomocnika. Taki argument jest chybiony, bowiem jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w orzecznictwie istnieje już ugruntowany pogląd, że nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Tak samo takiej okoliczności, co do której nie odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu, które to uchybienie nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, nie stanowi choroba, nawet taka, która wymaga leżenia, jeżeli skarżący mógł nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/04) – to samo odnosi się do pełnomocnika. Również zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę oraz nadania pisma osobiście lub przy pomocy osoby trzeciej (postanowienie NSA z 25 sierpnia 2009 r. sygn. akt II GZ 179/09). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem dołączone do zażalenia zaświadczenie lekarskie z dnia 30 lipca 2009 r., jakkolwiek wskazujące na unikanie przez pełnomocnika skarżącego wysiłku fizycznego i podróżowania przez okres dwóch tygodni oraz na planowane leczenie szpitalne, nie uzasadnia ażeby pełnomocnik nie mogła dokonać czynności w terminie, tym bardziej, że w tym 2-tygodniowym okresie, co sama pełnomocnik skarżącego podniosła w zażaleniu, poprawił się jej stan zdrowia więc udała się w dniu 10 sierpnia 2009 r. do prawnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Natomiast podniesiona w zażaleniu okoliczność błędnego poinformowania skarżącej o doręczeniu przesyłki może być ewentualnie podstawą przy badaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło