II SA/Wa 397/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-23
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Bronisław Szydło, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Obrony Narodowej prawidłowo odmówił zwolnienia żołnierza zawodowego z obowiązku zwrotu kosztów utrzymania i nauki, uznając, że nie znajduje się on w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej?Ratio decidendi
Minister Obrony Narodowej prawidłowo odmówił zwolnienia żołnierza zawodowego z obowiązku zwrotu kosztów utrzymania i nauki, ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, co jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 54 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd uznał, że dochody skarżącego i jego żony, a także brak prawnego obowiązku alimentacyjnego wobec teściów, wykluczają istnienie trudnej sytuacji materialnej, a plany powiększenia rodziny nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej.Stan faktyczny
Skarżący został zobowiązany do zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w wysokości ponad 53 tys. zł. Złożył wniosek o zwolnienie z tego obowiązku, powołując się na trudną sytuację rodzinną (choroba teściów), zobowiązania finansowe i plany powiększenia rodziny. Minister Obrony Narodowej odmówił zwolnienia, uznając, że skarżący nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA - Bronisław Szydło, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Ł. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów utrzymania i nauki - oddala skargę -
Ł. F., decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] został zobowiązany do zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę podczas studiów w [...] w wysokości 53.989,37 zł.
Ww. w dniu 17 sierpnia 2008 r. skierował do Ministra Obrony Narodowej wniosek o całkowite lub częściowe zwolnienie go z obowiązku zwrotu powyżej określonego zobowiązania pieniężnego. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją rodzinną, tj. chorobą [...] teściów, zobowiązaniami finansowymi wobec banków oraz zamiarem powiększenia rodziny. Z tych względów nie jest w stanie spłacić powstałego zobowiązania pieniężnego.
Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w dniu [...] października 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił zwolnienia Ł. F. z obowiązku zwrotu przedmiotowych kosztów.
W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że stosownie do art. 54 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., Minister Obrony Narodowej może zwolnić żołnierza zawodowego z obowiązku zwrotu kosztów w całości lub w części, w przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych oraz ze względu na zaistnienie wypadku losowego, albo trudną sytuację rodzinną i materialną lub też powołanie go do innej służby publicznej.
W ocenie organu wnioskodawca nie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, co przesądza o braku możliwości zwolnienia go z obowiązku spłacenia ciążącego na nim zobowiązania pieniężnego.
Ten sam organ, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] stycznia 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą.
Minister Obrony Narodowej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej, a ponadto dodał, że skarżący nie spełnia warunków, o których mowa w art. 54 ust. 6 przedmiotowej ustawy. W analizowanym przypadku wymagane jest spełnienie łącznie przesłanki trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej. Niespełnienie jednej z nich uniemożliwia podjęcie korzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Ł. F., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik skarżącego zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 54 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu nadanym w Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750. Ponadto zarzucił, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania, tj. art. 8-10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107, a także art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 139 Kpa.
Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), Minister Obrony Narodowej może zwolnić żołnierza zawodowego, o którym mowa w ust. 1 i 2, z obowiązku zwrotu kosztów w całości lub w części w przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych oraz ze względu na:
1) zaistnienie wypadku losowego;
2) trudną sytuację rodzinną i materialną;
3) powołanie do innej służby publicznej.
Skarżący składając przedmiotowy wniosek odwołał się do przesłanek określonych w pkt 2 przytoczonego przepisu.
Z akt sprawy nie wynika, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, o czym świadczą dochody uzyskiwane przez niego, jak również przez jego żonę. Fakt, że jego teściowie są chorzy nie oznacza, że znajduje się on w trudnej sytuacji rodzinnej. Na skarżącym nie ciąży bowiem żaden prawny obowiązek związany z łożeniem na ich utrzymanie, poza moralnym obowiązkiem udzielania im pomocy, w tym pomocy materialnej. Zestawienie dochodów rodziny z jej zobowiązaniami wobec banku w żaden sposób nie pozwala na uznanie, iż ich wypełnianie spowoduje dla skarżącego trudną sytuację materialną. Plany związane z powiększeniem rodziny skarżącego pozostają bez znaczenia dla oceny, iż mogą spowodować trudną sytuację rodziną i finansową. Chodzi tu bowiem o sytuację przyszłą i niepewną.
Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, została wydana w ramach uznania administracyjnego i nie nosi cech dowolności. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, organ właściwie zastosował przepis prawa materialnego, jak również nie naruszył przepisów postępowania określonych w skardze.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło