II SA/Rz 61/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-07-23
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Robert Sawuła, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (RZGW) jako zarządca drogi wojewódzkiej jest zobowiązany do rozbiórki pozostałości po starym moście drogowym, mimo że nowy most i droga wojewódzka przebiegają w innym miejscu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy obu instancji nie przeprowadziły dostatecznego postępowania wyjaśniającego, aby jednoznacznie ustalić, czy RZGW jako zarządca drogi wojewódzkiej jest następcą prawnym poprzedniego zarządcy drogi i tym samym zobowiązanym do rozbiórki pozostałości po starym moście. Brak było dowodów, takich jak protokół zdawczo-odbiorczy, potwierdzających przejście takiego obowiązku na RZGW. Ponadto, organy nie ustaliły losów gruntów po zlikwidowanej drodze i daty zmiany przebiegu szlaku drogowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki filarów pozostałości po starym moście, zlokalizowanych w korycie potoku. Organy nadzoru budowlanego kolejno nakazywały rozbiórkę RZGW, jednak po odwołaniach uchylały decyzje i przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę ustalenia właściwego adresata nakazu. Ostatecznie, po zmianie stron postępowania, PINB nakazał rozbiórkę PZDW, a WINB utrzymał decyzję w mocy, wskazując na RZGW jako zarządcę drogi wojewódzkiej jako podmiot zobowiązany. RZGW zaskarżył decyzję WINB, kwestionując swoją odpowiedzialność za rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej A. kwotę 740 zł /słownie: siedemset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: WINB) z [...].11.2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:
Pismem z 18.05.2005 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (dalej w skrócie: RZGGW) wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: PINB) o wydanie nakazu rozbiórki filara, pozostałości po moście, zlokalizowanego na działce nr 560 w H., stanowiącej koryto potoku H., wywodząc w szczególności, że właścicielem obiektu jest A. Podanie to przekazano do WINB, który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (w sprawie przeprowadzono rozprawę) decyzją z [...].07.2005 r. nr [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że istniejące w korycie rzeki podpory po starym moście znajdują się poza pasem drogowym drogi wojewódzkiej nr 894 H.-C., to zaś przesądzać miało o braku właściwości WINB do prowadzenia postępowania. Po uzyskaniu ostateczności powyższej decyzji źródłowy wniosek przekazano do PINB.
Decyzją z [...].01.2006 r. PINB nakazał RZGGW rozbiórkę 2 filarów o konstrukcji kamienno-betonowej, usytuowanych w korycie potoku H. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł RZGGW wywodząc w szczególności, że nie powinien być adresatem decyzji o rozbiórce. Rozpoznając to odwołanie WINB decyzją z [...].05.2006 r. uchylił decyzję organu I instancji z [...].01.2006 r., a sprawę przekazał PINB do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia decyzji były braki postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy stwierdził, iż nie ustalono daty budowy przedmiotowego mostu, ani kto go wzniósł, nie uprawdopodobniono możliwości remontu obiektu, nie ustalono czy obiekt ten nie jest wpisany do rejestru zabytków, nie ustalono jakiej kategorii była droga, która wiodła przez stary most.
Kolejną decyzją z [...].02.2007 r. PINB nakazał RZGGW rozbiórkę 2 filarów o konstrukcji kamienno-betonowej, usytuowanych w korycie potoku H. w miejscowości H., będących w złym stanie technicznym, mogących stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, nie nadających się do remontu lub odbudowy. W decyzji tej określono także termin, w jakim należy przystąpić do rozbiórki i ją zakończyć. Również od tej decyzji odwołanie wniósł RZGGW, zarzucając brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku zaleconym przez organ odwoławczy, nadto ponownie dezawuując możliwość nałożenia na stronę odwołującą się nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Rozpoznając powyższe odwołanie WINB decyzją z [...].04.2007 r. uchylił decyzję organu I instancji z [...].02.2007 r., a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazano, że PINB nie wykonał zaleceń zawartych w uprzedniej decyzji organu odwoławczego.
Prowadząc ponownie postępowanie PINB decyzją z [...].11.2007 r. raz jeszcze orzekł o nakazaniu RZGGW rozbiórkę 2 filarów o konstrukcji kamienno-betonowej, usytuowanych w korycie potoku H. w miejscowości H., będących w złym stanie technicznym, mogących stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, nie nadających się do remontu lub odbudowy, w decyzji tej określając także termin, w jakim należy przystąpić do rozbiórki i ją zakończyć. W ocenie organu I instancji wyczerpano możliwości ustalenia daty budowy filarów starego mostu oraz kategorii drogi, jaka przez niego wiodła, zatem uzasadniony miał być nakaz rozbiórki skierowany do zarządcy działki, stanowiącej koryto potoku H. Kolejny raz odwołanie od nakazu rozbiórki filarów wniósł RZGGW, domagając się ustalenia prawidłowo podmiotu zobowiązanego do dokonania rozbiórki filarów starego mostu, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację w tym aspekcie.
Rozpoznając to odwołanie WINB decyzją z [...].02.2008 r. uchylił decyzję organu I instancji z [...].11.2007 r., a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy obszernie przytaczając stan faktyczny sprawy wyeksponował, że stroną postępowania jest RZGW, a nie jego Inspektorat w P., czy też Zarząd Zlewni S., które to podmioty stanowią wewnętrzne jednostki RZGW, wobec tego nie mogą być stroną w postępowaniu administracyjnym ani też adresatami obowiązku. Wskazując na podstawy prawne działania RZGW podkreślono zarazem, że przedmiotem postępowania były filary i przyczółki po starym moście, wobec tego to na właścicielu lub zarządcy drogi, którą most przeprowadza lub przeprowadzał nad przeszkodą terenową (korytem rzeki), ciąży obowiązek rozbiórki pozostawionych elementów starego nie użytkowanego mostu.
O prowadzonym postępowaniu PINB pismem z 7.07.2008 r. zawiadomił PZDW, a następnie decyzją nr [...] z [...].09.2008 r. nakazał PZDW rozbiórkę 2 filarów o konstrukcji kamienno-betonowej, usytuowanych w korycie potoku H. w miejscowości H., będących w złym stanie technicznym, mogących stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, nie nadających się do remontu lub odbudowy, stanowiących przeszkodę podczas spływu wód powodziowych, w decyzji tej określając także termin, w jakim należy przystąpić do rozbiórki i ją zakończyć. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na dyspozycję art. 67 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm., zwana dalej Upb) oraz art. 104 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). Organ I instancji powołując się na ustalenia faktyczne własne oraz poczynione przez WINB wskazał, że w korycie potoku H. w miejscowości H., na dz. nr 560, której właścicielem jest Skarb Państwa, a zarządcą RZGW, znajdują się dwa filary i dwa przyczółki po starym moście, wybudowanym przed II wojną światową lub w okresie późniejszym. Na przedłużeniu tych podpór nie istnieje obecnie droga, a taki stan istnieje od lat 60 XX wieku. Filary te oddalone są o ok. 150 m od obecnie istniejącego mostu na potoku H. i pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr 894 H.-C. Przeprowadzone oględziny wykazały, że stan filarów jest nieodpowiedni, mogą one stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, stanowią ponadto przeszkodę dla kry i wód powodziowych. PINB następnie zrekapitulował własne działania, które niestety nie doprowadziły do jednoznacznych ustaleń odnośnie właścicieli działek nr 1532/ 1 i 1489/2 wedle oznaczeń z okresu sprzed scaleniem w 1969 r., a które były uprzednio zajęte pod drogę dojazdową do starego mostu na potoku H., nadto nie pozwoliły na ustalenie daty budowy przedmiotowego mostu, jego inwestora ani kategorii drogi po trasie nieistniejącego ciągu drogowego. Za niesporne uznano, że filary stanowią pozostałość po starym moście drogowym, wobec tego na właścicielu drogi lub zarządcy drogi, którą most przeprowadzał winien ciążyć obowiązek rozbiórki pozostawionych filarów nieużytkowanego mostu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego: a) art. 4 pkt 2 w zw. z art. 20 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 115), z których wynikać ma, iż obowiązki zarządcy drogi odnoszą się wyłącznie do drogi w rozumieniu ustawy, b) art. 67 ust. 1 Upb poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nie przyjęcie, że to na właścicielu lub zarządcy działki, stanowiącej koryto potoku ciąży obowiązek rozbiórki filarów starego mostu wraz z przyczółkami, 2) naruszeniu przepisów o postępowaniu: a) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. "poprzez poczynienie ustaleń dotyczących stanu prawnego stojącego w sprzeczności z ustalonym stanem faktycznym", b) art. 107 § 3 k.p.a. w ten sposób, że uzasadnienie faktyczne ma nie spełniać wymogów prawa. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozwijając tę argumentację odwołujący eksponuje, że podpory po starym moście nie zostały nigdy przekazane na jego rzecz, znajdują się niewątpliwie poza istniejącym pasem drogowym, a odwołujący się nie jest zarządcą lub właścicielem działki, na której się znajdują. Zarzucono, że brak jest dowodów, jakoby istniejące filary po nieistniejącym moście utrudniały spływ kry i wód powodziowych, dodatkowo podniesiono zarzut wadliwości uzasadnienia w aspekcie uznaniowego działania organu.
Rozpoznając powyższe odwołanie WINB opisaną na wstępie decyzją orzekł o uchyleniu zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji w części dotyczącej wskazania terminu przystąpienia do rozbiórki i jej zakończenia i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy nakazując przystąpić do rozbiórki 1.04.2009 r. oraz zakończyć ją w dniu 30.04.2009 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 67 ust. 1 Upb, a także § 6 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30.08.2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. nr 198 z 2004 r., poz. 2043). W uzasadnieniu zrekapitulowano stan faktyczny sprawy i zapadające w nim do tej pory rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał, że co do zasady odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Za bezsporne uznano, że przedmiotem rozstrzygnięcia objęte są dwa filary kamienno-betonowe po starym moście i szlaku drogowym, zdaniem WINB skoro wybudowano nowy most do przeprowadzenia drogi, obecnie drogi wojewódzkiej, to obiekt starego mostu powinien zostać rozebrany. Obowiązek rozbiórki winien ciążyć na właścicielu lub zarządcy drogi, którą most przeprowadza lub przeprowadzał, a skoro zarządca istniejącym w tym obszarze drogi jest odwołujący się, to na nim spoczywa obowiązek tej rozbiórki. Podzielono także ocenę organu I instancji, że stan istniejących filarów jest zły, zatem zachodzą przesłanki z art. 67 Upb do wydania nakazu rozbiórki. Biorąc pod uwagę wniesienie odwołania, dokonano korekty terminów przystąpienia do wykonania obowiązku rozbiórki. Dokonując analizy przepisów normujących działanie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej organ odwoławczy doszedł do przekonania, że na tym podmiocie nie może ciążyć obowiązek rozbiórki pozostawionych filarów po moście drogowym. Nie uwzględniono także zarzutu wadliwości uzasadnienia decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. zarzucając 1) naruszenie prawa materialnego: a) art. 4 pkt 1 w zw. z art. 20 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 115), z których wynikać ma, iż obowiązki zarządcy drogi odnoszą się wyłącznie do drogi w rozumieniu ustawy, b) art. 67 ust. 1 Upb poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nie przyjęcie, że to na właścicielu lub zarządcy działki, stanowiącej koryto potoku ciąży obowiązek rozbiórki filarów starego mostu, 2) naruszeniu przepisów o postępowaniu: a) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. "poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i w konsekwencji poczynienie ustaleń faktycznych stojących w sprzeczności z ustalonym stanem prawnym", b) art. 107 § 3 k.p.a. w ten sposób, że uzasadnienie faktyczne ma nie spełniać wymogów prawa. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozwijając zarzuty skargi, podobnie jak w treści odwołania, raz jeszcze zakwestionowano, aby obowiązek rozbiórki filarów po starym moście mógł ciążyć na stronie skarżącej tylko z tego powodu, że jest zarządcą obecnie istniejącej w tym obszarze drogi wojewódzkiej. Przytaczając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27.06.2000 r. K. 20/99 (OTK ZU 2000/5, poz. 140) skarżący kwestionuje swoiste przerzucenie odpowiedzialności państwa na nowo utworzone podmioty prawa, w ocenie RZDW podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 19.03.20003 r. I CKN 104/2002, uznając, że odpowiedzialnym "za sytuację wynikłą przed 1 stycznia 1999 r." jest Skarb Państwa, a nie obecni zarządcy dróg. Hipotetycznie, w aspekcie zarządzania działką, na której położone są przedmiotowe filary przez RZGW, skarżący rozważa, czy w sprawie nie należało zastosować przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślono w skardze, że organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, skoro nie podjęto kroków zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy w kwestii losów działek uprzednio zajętych pod drogę publiczną, której trasa prowadziła przez tzw. stary most. Przywołując rozwiązania zawarte w ustawie z 29.03.1962 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 20, poz. 90) odnośnie przeznaczania na inne cele gruntów, dotychczas zajętych pod drogi publiczne, zakwestionowano prawidłowość w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i poprawnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
I. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz.U. nr 153, poz. 1270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wyłącznie z przyczyn wskazanych w skardze.
II. Podstawą materialnoprawną nałożenia na skarżący A. nakazu rozbiórki dwóch filarów po tzw. starym moście był art. 67 ust. 1 Upb. Zgodnie z cyt. przepisem "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia". Nakaz rozbiórki winien zatem zostać skierowany do podmiotu będącego właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego. Organy obu instancji dokonując analizy podstaw prawnych działania RZGW doszły do przekonania, że nie jest on podmiotem, któremu można by przypisać walor adresata nakazu z art. 67 ust. 1 Upb odnośnie do pozostałych po moście drogowym jego filarów. Nie znaczy to jednak, że uzasadnienie decyzji obu instancji przypisujące ów walor stronie skarżącej jest dostatecznie przekonywujące. W ocenie Sądu tak nie jest, a wydane decyzje zapadły bez dostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zebrania stosownych dowodów, tak aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że A. jest podmiotem, na którym spoczywa nakaz rozbiórki filarów starego mostu drogowego. Zdaniem Sądu decyzje zapadły z obrazą art. 7 i 77 k.p.a. nakładających na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez co doszło także do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w aspekcie obowiązku prawidłowego uzasadnienia wydanych decyzji, co z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nakazywało przyjąć, że doszło do naruszenie przepisów o postępowaniu innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta konkluzja uprawniała zarazem Sąd do uchylenia decyzji obu instancji.
III. Z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, wbrew temu, co wywodzi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, jakie dowody wskazują na to, poza werbalnym stanowiskiem organów, że skoro strona skarżąca jest zarządcą istniejącej drogi wojewódzkiej, to na niej winien spoczywać obowiązek rozbiórki pozostałości po nieistniejącym już obiekcie mostu drogowego. Niesporne jest, że w chwili powstania A. przebieg drogi publicznej, stanowiącej obecnie drogę wojewódzką relacji C.-H., odbywał się po istniejącym moście drogowym na potoku H., zaś już nie istniał wówczas obiekt mostowy, którego filary objęte zostały przedmiotem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu należało zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe, z którego można by wyprowadzić wniosek, że stary obiekt mostowy znalazł się w zarządzie A. W judykaturze wskazano na walor dowodowy w postaci protokołu zdawczo-odbiorczego, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 14.12.1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. nr 156, poz. 1027) – por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 10.04.2006 r. (ONSAiwsa nr 3/2006, poz. 70). Organy obu instancji przeprowadzenia dowodu z powyższego protokołu zaniechały.
IV. Przede wszystkim organy obu instancji pominęły kwestię ewentualnego prawnego następstwa A., jako podmiotu będącego zarazem zarządem istniejącej w H. drogi wojewódzkiej, po podmiocie, który był ewentualnie właścicielem lub zarządcą obiektu starego mostu drogowego nad potokiem H. Z mocy art. 103 ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) "Zarząd drogi powiatowej lub wojewódzkiej, który przejął właściwe drogi, jest następcą prawnym dotychczasowego zarządu drogi. Przepis art. 49 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (...) stosuje się odpowiednio". Z mocy art. 103 ust. 5 cyt. ustawy "Następca prawny dotychczasowego zarządu drogi publicznej wstępuje w jego prawa i obowiązki, w szczególności wynikające z zawartych umów i porozumień oraz decyzji administracyjnych". Cyt. przepis był przedmiotem uwagi Trybunału Konstytucyjnego (TK), który w wyroku z 5.06.2001 r. stwierdził, że "art. 103 ust. 5 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (...), rozumiany w ten sposób, iż nie obejmuje on odpowiedzialności odszkodowawczej nowo utworzonych jednostek samorządu terytorialnego za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym przed utworzeniem tych jednostek, jest zgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP" (K 18/00, OTK nr 5/2001, poz. 118). W wyroku tym Trybunał wypowiedział się wyłącznie co do braku przejścia odpowiedzialności z zakresu prawa cywilnego, na nowo utworzone jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, jeśli chodzi o zobowiązania Skarbu Państwa, powstałe przed dniem 1.01.1999 r. W przedmiotowej sprawie nie chodzi o tego rodzaju zobowiązania, z tego względu przywoływane w skardze orzeczenie TK z 27.06.2000 r. K. 20/99, związane z odpowiedzialnością samorządu terytorialnego za zobowiązania Skarbu Państwa na tle przekształceń własnościowych zakładów opieki zdrowotnej, abstrahując iż zagadnienie objęte cyt. orzeczeniem dotyczy zupełnie innej problematyki ze względu na przedmiot, nie może mieć znaczenia dla oceny legalności zaskarżonych decyzji. Podobnie znaczenia nie będzie mógł mieć powołany przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego z 19.03.2003 r. I CKN 104/2001 (OSNC nr 6/2004, poz. 91). Teza tego wyroku nie dotyczy, jak to w skardze przytoczono – "odpowiedzialności za sytuację powstałą przed dniem 1 stycznia 1999 r.", a "odpowiedzialności za szkodę", powstałą przed tą datą. Wypada zauważyć, że pojęcie szkody ma znaczenie normatywne, zaś "sytuacja" to pojęcie języka potocznego, obu tych terminów nie można zatem, jak uczynił to skarżący się A., utożsamiać. Sprawa rozbiórki pozostałości po starym moście drogowym nie może być rozstrzygana na płaszczyźnie odpowiedzialności za szkodę, bowiem nie jest to sprawa cywilna, ale administracyjna. W wyroku z 22.10.2002 r. III CKN 1125/00 (Lex nr 78361) Sąd Najwyższy zauważył, że zakres przedmiotowy art. 103 ust. 4 i 5 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest szerszy niż dotyczący tylko kwestii zobowiązań po Skarbie Państwa, chodzi w nim bowiem o prawa i obowiązki powstałe na tle stosunków związanych z działalnością zarządcy drogi w zakresie jego zadań i kompetencji. Pogląd ten Sąd podziela, z tego względu rolą orzekających w sprawie organów było wykazanie, że A. jest następcą prawnym po poprzednim zarządcy drogi także w aspekcie zarządzania pozostałością po starym obiekcie mostowym nad potokiem H. Nie można zatem wykluczyć, o ile udowodni się, że w odniesieniu do A. istnieje następstwo w odniesieniu do zarządu po obiekcie tzw. starego mostu, możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki jego pozostałości, tj. filarów mostu, na stronę skarżącą. Na podstawy prawne tego następstwa wynikające z art. 103 ust. 4 i 5 ustawy z 1998 r. – Przepisy wprowadzające..., organy w ogóle nie zwróciły uwagi.
V. Trafnie natomiast skarżący wytknął, że w sprawie nie ustalono losów starego obiektu mostowego w aspekcie jego wykorzystania po zmianie przebiegu trasy drogi publicznej z wykorzystaniem istniejącego obiektu mostowego. Organy nie ustaliły daty, w której zmieniono szlak drogowy, ani również sposobu wykorzystania działek, które do tego czasu służyły wraz ze starym obiektem mostowym jako szlak drogi publicznej. Z zalegających w aktach dokumentów można by wnioskować, że po tej zmianie grunty pozostałe po zlikwidowanej drodze zostały przeznaczone na jeden z celów, o jakich mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z 29.03.1962 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 20, poz. 90). Zbędnym było natomiast dołączanie do akt sprawy szeregu kopii dokumentów zawierających składniki projektu budowlanego istniejącego obecnie obiektu mostowo-drogowego, albowiem nie on był przedmiotem rozstrzygania.
VI. Konkludując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły bez dostatecznego postępowania wyjaśniającego, z którego można by wyprowadzić wniosek o tym, że adresatem nakazu rozbiórki, o jakim mowa w art. 67 ust. 1 Upb jest strona skarżąca. Rzeczą PINB będzie uzupełnić akta sprawy w kierunku wskazanym w uzasadnieniu wyroku, w tym celu organ wystąpi do strony skarżącej – A. o protokół zdawczo-odbiorczy, o którym mowa w pkt III uzasadnienia. Przeprowadzi organ także dowód z ewidencji gruntów w aspekcie wykorzystania gruntów po zlikwidowanej drodze publicznej na odcinku dojazdowym do starego mostu na potoku H., a także z dokumentów scaleniowych z 1969 r. odnośnie działek nr 1532/1 i 1489/2 oznaczonych wówczas jako "dr" (k. 29 akt I instancji). Ustali także organ datę zmiany szlaku drożnego po przyjęciu do użytkowania istniejącego obiektu mostowego podejmując poszukiwanie dowodów z ewidencji obiektów mostowych. Organ I instancji w następstwie podjętych czynności dowodowych dokona analizy podstaw prawnych następstwa A. (por. pkt IV uzasadnienia), o ile takie następstwo będzie wchodziło w grę, i wyda stosowną decyzję.
Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa, Sąd opatrzył wyrok klauzulą ochrony tymczasowej na zasadzie art. 152 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło