I OW 63/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie Anna Lech NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Poznania o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Poznania a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. F. o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Poznania jako organ właściwy do załatwienia sprawy. Prezydent Miasta Poznania - Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Poznaniu wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, powstałego pomiędzy tym organem, a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w Warszawie, który z nich powinien rozpoznać wniosek K. F. o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podniesiono, że w dniu [...] 02.2009 r. do MOPR Poznań wpłynęło postanowienie OPS Dzielnicy [...] m. st. Warszawa z dnia [...] 01.2009 r. Nr [...] o uznaniu się przez tamtejszy ośrodek za organ niewłaściwy w sprawie ustalenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla K. F.. Jak wynika z zebranej przez OPS w Warszawie dokumentacji, K. F. posiada ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w Poznaniu. Jednakże decyzją z dnia [...] 03.1998 r. został wymeldowany z tego adresu w trybie administracyjnym i obecnie nie posiada żadnego miejsca zameldowania na pobyt stały. W dniu [...] 12.2008 został on przyjęty do Szpitala [...] w Warszawie w stanie nagłym. Przed pobytem w szpitalu przebywał w placówce dla osób bezdomnych w Warszawie. Wskazano dalej, że kwestię właściwości miejscowej organu uprawnionego do ustalenia uprawnień do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2007 r. (Dz.U. nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 2 tej ustawy dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Z uwagi na fakt, iż K. F. jest osobą bezdomną, w chwili obecnej nie można wskazać jego miejsca zamieszkania, w związku z tym brak jest podstaw do uznania, iż miejscem zamieszkania w/w jest miasto Poznań. Zaznaczyć należy, iż w przypadku braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej organów w oparciu o art. 54 w/w ustawy, zastosowanie mają następujące regulacje: właściwość organu administracji publicznej ustala się w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Z uwagi na fakt, iż niniejszej sprawie strona nie posiada miejsca zamieszkania, a jej aktualnym miejscem pobytu jest miasto Warszawa, co potwierdza zgromadzona dokumentacja, to organem właściwym w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawa - Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnica [...] w Warszawie. Odpowiadając na wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy - Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w Warszawie wniósł o nieuwzględnienie żądania tego wniosku i wskazanie jako organu właściwego do rozpoznania wniosku K. F. o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Prezydenta Miasta Poznania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z powoływanym przez strony art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 z 2004r. poz. 2135) decyzję w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń o których mowa, wydaje organ gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Jak ustalono w niniejszej sprawie K. F. jest osobą bezdomną, a więc taką wobec której nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania, ani też wobec ciągłego przemieszczania się wnioskodawcy - miejsca pobytu. W takiej sytuacji należało więc odnieść się do zasady określonej przez przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej wskazujących jako organ właściwy do załatwiania spraw osób bezdomnych - gminę właściwą miejscowo ze względu na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały. Skoro bowiem w przypadku osoby bezdomnej nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania, gdyż wiąże się to z zamiarem stałego przebywania w określonym miejscu, pod określonym adresem, to konieczne jest posłużenie się adresem stałego zameldowania. Wątpliwości nie pozostawia tu również przepis art.21 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z którym właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania w kraju, z braku miejsca zamieszkania -według miejsca pobytu, a w przypadku braku miejsca pobytu - według miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu w kraju. Jak ustalono miejscem takim był lokal nr [...] przy ul. [...] w Poznaniu, w którym wnioskodawca zamieszkiwał i posiadał ostatnie zameldowanie na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Prawidłowo wskazał Prezydent Miasta Poznania, że art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), jako organ właściwy miejscowo w sprawie wskazuje wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Jednak w niniejszej sprawie świadczeniobiorcą jest osoba bezdomna, co w sprawie jest bezsporne. Kierując się zatem treścią wskazanego przez Prezydenta Miasta Poznania przepisu, należało wskazać gminę, na terenie której zamieszkiwał K. F.. Jako taką Prezydent Miasta Poznania wskazuje Warszawę, jednak Prezydent tego miasta podał, że K. F. jest osobą bezdomną, a więc taką wobec której nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania, ani też wobec ciągłego przemieszczania się wnioskodawcy - miejsca pobytu. W takiej sytuacji należało zatem odnieść się do przepisów wskazujących właściwy miejscowo organ załatwiający sprawę osób bezdomnych. Taki organ wskazuje art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) stanowiąc, iż jest nim gmina właściwa miejscowo ze względu na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały. Skoro w przypadku osoby bezdomnej nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania, gdyż to wiąże się z zamiarem stałego przebywania w określonym miejscu, pod określonym adresem, to konieczne jest posłużenie się adresem stałego zameldowania. W sprawie niewątpliwym jest, czego nawet występujący z wnioskiem o rozpoznanie sporu nie kwestionuje, że ostatnim miejscem zameldowania K. F. na pobyt stały było miasto Poznań. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)