II SA/Rz 780/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi L. W. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów -skargę oddala- do wyroku z dnia 19 marca 2008 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) oraz przepisów § 36 pkt 2 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) po rozpatrzeniu odwołań L. W. i J. W. od decyzji Starosty z dnia [...].06.2007 r., Nr [...] orzekającej o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu S. gmina K. zmiany konfiguracji działek nr 206/4, 206/5 i 206/6 oraz powierzchni tych działek utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że A. R. zwrócił się o wyjaśnienie nieprawidłowości w ewidencji gruntów wsi S. dotyczącej przebiegu granicy pomiędzy działką nr 206/4, a działką sąsiednią nr 206/5 powstałą z podziału działki nr 206/3. Starosta decyzją z dnia [...].06.2006 r., Nr [...] orzekł o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi S. zmiany przebiegu granicy pomiędzy działką nr 206/4, a działką nr 206/5 oraz zmiany powierzchni tych działek. W uzasadnieniu decyzji podał, że w związku z istnieniem nieprawidłowości w danych ewidencyjnych tych działek co do przebiegu granicy i ich powierzchni, dla doprowadzenia do zgodności zapisów w ewidencji gruntów wsi S. ze stanem prawnym konieczne jest opracowanie dokumentacji geodezyjnej. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w J. pod nr [...] dotyczących podziału działki nr 206/3 na działki nr 206/5 i 206/6, opracowany został operat techniczny, który włączono do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. w dniu 25.01.2006 r. za numerem [...]. W toku czynności wyjaśniających na gruncie stwierdzono, że przebieg granicy pomiędzy działką nr 206/4, a działkami nr 206/5 i 206/6 jest sporny, dlatego sprawa przebiegu przedmiotowej granicy może być rozstrzygnięta w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania A. R. od decyzji Starosty z dnia [...].06.2006 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...].09.2006 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano na konieczność wyjaśnienia przyczyny niezgodności stanu ewidencyjnego działek nr 206/4, 206/5 i 206/6 na numerycznej mapie ewidencyjnej wsi S. od stanu poprzedniego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta decyzją z dnia [...].06.2007 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów wsi S. zmian dotyczących konfiguracji działek nr 206/4, 206/5 i 206/6 i ich powierzchni. Zmianie uległa granica działki nr 206/4 z działkami nr 206/6 i 206/5, ponadto w miejsce dotychczasowej powierzchni działki nr 206/4 tj. 0,5509 ha wpisano powierzchnię wynoszącą 0,5773 ha, w miejsce dotychczasowej powierzchni działki nr 206/6 tj. 0,2267 ha wpisano powierzchnię wynoszącą 0,2329 ha, w miejsce dotychczasowej powierzchni działki nr 206/5 tj. 0,8235 ha wpisano powierzchnię wynoszącą 0,7909 ha. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, stwierdzono zasadność wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym wsi S. co do konfiguracji i powierzchni wymienionych działek w oparciu o sporządzoną dokumentację geodezyjną, którą włączono do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w J. w dniu 25.01.2006r. za numerem [...]. Operat techniczny opracowany został dla celów prawnych, na podstawie materiału źródłowego dotyczącego podziału działki nr 206/3 na działki nr 206/5 i 206/6, zatwierdzony ostateczną decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...].03.2001r. nr [...]. Od decyzji Starosty z dnia [...].06.2007r. J. W. i L. W. złożyli odwołania. L. W. żąda umorzenia postępowania i powrotu do granic zgodnych ze stanem "prawnym posiadania". Podnosi, że przy podziale działki nr 206/3 na działki nr 206/5 i 206/6 granica działki nr 206/3 z działką nr 206/4 nie była przedmiotem sporu. W wyniku wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących granicy pomiędzy tymi działkami, do sąsiedniej działki własnej A. R. została włączona droga, która dotychczas nie była jego własnością. Zdaniem zainteresowanego, poprzez sprostowanie błędu w operacie ewidencyjnym areał działki nr 206/5 został zmniejszony na korzyść A. R. - właściciela działki nr 206/4. J. W. nie zgadza się na wprowadzenie w operacie ewidencyjnym obrębu S. zmian dotyczących konfiguracji i powierzchni działek nr 206/4, 206/5 i 206/6, zarzucając pozbawienie go części własnego gruntu. Podaje, że opracowany w 2001 r. operat podziału działki nr 206/3 jest błędny co do przyjętej granicy pomiędzy działkami nr 206/3 a 206/4, zatem zaskarżona decyzja Starosty oparta jest na błędnych danych. Na gruncie istnieje spór graniczny, który uniemożliwił wykonanie pomiaru. Według jego opinii, na mapie opracowanej do celów prawnych przebieg linii granicznej pomiędzy wymienionymi działkami jest błędny i nie odpowiada stanowi faktycznemu. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisem § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. w celu podziału nieruchomości. W związku z zastrzeżeniami A. R. dotyczącymi przebiegu granicy pomiędzy działką nr 206/4, a działkami nr 206/5 i 206/6 na aktualnej mapie ewidencyjnej wsi S., organ I instancji po zbadaniu materiału źródłowego stwierdził istnienie nieprawidłowości w danych ewidencyjnych tych działek, wynikających z braku wykorzystania przy opracowaniu numerycznej mapy ewidencyjnej wsi S. dokumentów sporządzonych przy podziale działki nr 206/3, włączonych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w J. w dniu 8.03.2001r. za numerem [...]. Przy opracowaniu tego operatu geodeta uprawniony dokonał ustalenia granicy na gruncie z udziałem zainteresowanych stron, a następnie w oparciu o dane geodezyjne z pomiaru wykonał mapę uzupełniającą i wykaz zmian gruntowych do wprowadzenia zmian dotyczących danych ewidencyjnych działek powstałych z podziału. Decyzja Wójta Gminy w K. z dnia [...].03.2001 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki nr 206/3 położonej w S. na działki nr 206/5 i 206/6 stała się ostateczna, co oznacza, że granice tych działek wynikające z podziału są granicami prawnymi. Zgodnie z przepisami w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zobowiązany jest do wykazania w operacie ewidencyjnym danych wynikających z podziału działek dotyczących przebiegu ich granic i powierzchni (§ 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r.). Należy podkreślić, że decyzja Starosty z dnia [...].06.2007 r. usuwająca skutki braku wykazania w ewidencji gruntów wsi S. granicy pomiędzy działką nr 206/4, a działkami nr 206/5 i 206/6, wynikającej z podziału, nie służy dokonywaniu zmian w zakresie własności. Stosownie do treści § 45 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne. Natomiast podniesione w odwołaniach L. W. i J. W. zarzuty dotyczące przejęcia części gruntu przez A. R., wskazują na istnienie sporu o zasięg własności na gruncie, który może być rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym. Tryb i zasady przeprowadzenia tego postępowania regulują przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne. Powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyli J. W. i L. W. i zarzucając im naruszenie prawa materialnego - art. 20 ust 1 i ust. 2 oraz art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 36, § 44, § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podali, że w ocenie skarżących zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego polegającym na nieuzasadnionym przyjęciu, iż bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego możliwe jest wprowadzenie do operatu ewidencji gruntów zmiany granic, konfiguracji i powierzchni działek, które to naruszenia miały istotny wpływ na wydane orzeczenie. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów prawa skarżący stwierdzają że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne odróżniają regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów (art. 20-26) od problematyki rozgraniczania nieruchomości (art. 29-39). W pierwszym wypadku chodzi o naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie ich znakami granicznymi na gruncie i sporządzenia odpowiednich dokumentów. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, jakoby wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów kwestionowaną decyzją Starosty z dnia [...].06.2007 r. nie służyło dokonywaniu zmian w zakresie własności. Wprowadzenie do operatu ewidencji gruntów zmian dotyczących konfiguracji i powierzchni, a w rezultacie także granic działek prowadzi także do zmiany stanów własnościowych. Kwestie własnościowe rozstrzygają zaś sądy. Tylko w zakresie określonym przez art. 29 i następne ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości może być dokonywane w trybie administracyjnym. Dopiero prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje o rozgraniczeniu podlegają ujawnieniu w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków (art. 37 ust. 2) - por. wyrok NSA z dnia 19.11.1999 r. II SA 1384/99 LEX nr 46228. Zdaniem skarżących w trybie aktualizacji ewidencji gruntów nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich niewątpliwie zmiany granic i powierzchni działek. Ewidencja gruntów jest publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Dotyczy to także zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji sporządzonej w odpowiednim postępowaniu. Zdaniem skarżących w decyzjach organów nie uwzględniono charakteru sporu między stronami postępowania, możliwego do rozstrzygnięcia tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie przez aktualizację ewidencji. Organy podeszły bezkrytycznie do operatu podziału działki nr 206/3 sporządzonego w 2001 r. nie uwzględniając faktu, iż pozostaje on w sprzeczności z danymi geodezyjnymi i dokumentacją geodezyjną posiadanymi przez Starostwo Powiatowe w J. Organ administracji nie uwzględnił, że operat modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu S. stał się obowiązującym operatem po ogłoszeniu stosownej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Wprowadzone zmiany stanowią niedopuszczalną ingerencję w obowiązujący operat ewidencji i prowadzą do zmiany stosunków własnościowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają. Wnioskodawca A. R. domagał się "ustalenia i wyjaśnienia rozbieżności dotyczących granicy" pomiędzy działkami 206/4, 206/5 i 206/6 położonymi w S. Organy uznały złożone przez A. R. pismo za wniosek o zaktualizowanie danych zawartych w ewidencji gruntów, a dotyczących wskazanych wyżej działek. Organ I instancji przyjmując, że granica pomiędzy działkami została ustalona w postępowaniu o podział działki nr 206/3 na działki nr 206/5 i 206/6 dokonał stosownej zmiany w ewidencji gruntów w zakresie konfiguracji tych działek i ich powierzchni. Skarżący nie zgadzają się z takim stanowiskiem organów uważając, że strony pozostają w sporze o granice nieruchomości, a rozstrzygnięcie ich wzajemnych roszczeń może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Do rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi niezbędnym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowa sprawa administracyjna powinna być rozstrzygnięta, jako sprawa z zakresu ewidencji gruntów, w trybie § 36 lub 37 i § 54 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czy też ma ona charakter sporu o własność. Rozpoznając niniejszą skargę Sąd uznał, że stanowisko organów obu instancji przyjmujące, iż przedmiotowa sprawa powinna być rozstrzygnięta, jako sprawa z zakresu ewidencji gruntów, w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków jest prawidłowe. Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Wójt Gminy K. na wniosek J. i D. W. zatwierdził projekt podziału działki nr 206/3 położonej w S. na nowe działki 206/5 i 206/6 w oparciu o mapę przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w J. pod Nr [...] w dniu 8 marca 2001 r. Wskazana mapa określiła granice pomiędzy działkami 206/4, 206/5 i 206/6 w S. Objęta postępowaniem różnica w powierzchni przedmiotowych działek i przebiegu ich granic wynika z przyjęcia granicy między działkami zgodnie ze stanem ustalonym podczas podziału działki nr 206/3 na działki 206/5 i 206/6 zgodnie z operatem technicznym przyjętym do PODGiK za nr KERG : [...] i decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...].03.2001 r. Ustalenia te w sposób jednoznaczny wynikają ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy operatu pomiarowego wykonanego przez uprawnionego geodetę. W latach 2004-2005 - w oparciu o przepis art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - przeprowadzona została modernizacja ewidencji gruntów i budynków obrębu S. Gmina K. Projekt operatu opisowo kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków po ogłoszeniu stosownej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Z porównania uzupełniającej mapy podziału działki nr 206/3 na działki nr 206/5 i 206/6 oraz mapy po przeprowadzeniu modernizacji ewidencji gruntów wynika, że stan ewidencyjny wskazanych działek uległ zmianie. Zmiana ta była wynikiem przeprowadzonych czynności technicznych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji uchybień technicznych powstał błąd w danych ewidencyjnych przedmiotowych działek polegający na uwidocznieniu na mapie ewidencji gruntów i budynków pasa gruntu, który jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Wskazana zmiana pomiędzy granicami działek nr 206/4, 206/5 i 206/6, datująca się od przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków, nie ma swojej podstawy w dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynikającej z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, lecz wynika z omyłkowego pominięcia podczas czynności modernizacji granicy między działkami ustalonej podczas podziału działki nr 206/3 na działki 206/5 i 206/6 zgodnie z operatem technicznym przyjętym do PODGiK za nr KERG : [...] i decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...].03.2001 r. Pominięcie wskazanej dokumentacji geodezyjnej jest wynikiem ewidentnej omyłki przy przeprowadzaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w latach 2004-2005. W takiej sytuacji organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków uprawnione były do skorygowania omyłki, jakiej się dopuściły w oparciu o przepis § 36 i § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wprowadzona w ewidencji zmiana znajduje oparcie we wskazanych wyżej dokumentach, stąd też wprowadzenie jej w oparciu o przepis § 36 i § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie o granicy pomiędzy działkami 206/4, 206/5 i 206/6 w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...].03.2001 r. dotyczącej podziału działki 206/3 na działki 206/5 i 206/6 może wzbudzać pewne wątpliwości, jednak tak długo, jak w obrocie prawnym pozostaje ta właśnie decyzja obowiązkiem organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków będzie odzwierciedlenie określonych w niej granic w ewidencji gruntów. Skarżący, o ile z takim przebiegiem granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami nie zgadzają się mogą podjąć próbę dokonania stosownej korekty w oparciu o przepisy o rozgraniczaniu nieruchomości. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.