IV SA/Gl 19/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art.20 ust.3 i 4 w związku z art. 3 pkt 11, art. 5 ust. 2, art.17 ust.1-5 i art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. ( Dz. U. Nr 139 poz. 992 z 2006r.), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105 poz. 881 z późn. zm) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokość świadczeń rodzinnych ( Dz. U. Nr 130 poz. 903) odmówiono M.O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad synem M. w okresie od [...] r. do [...] r. Jak wynikało z uzasadnienia rozstrzygnięcia, odmowę przyznania świadczenia spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń rodzinnych. Organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono wystąpienie przesłanki dochodu utraconego po stronie męża wnioskodawczyni. Utracił on bowiem zatrudnienie, co pozwalało pomniejszyć dochody rodziny o kwotę dochodu utraconego. Jednocześnie jednak podjął nowe zatrudnienie w roku 2008, a zatem miało miejsce uzyskanie dochodu. Obliczenia powyższe pozwoliły przyjąć, iż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe w wysokości 583 zł na osobę w rodzinie. Organ nie znalazł również podstaw do zastosowania wyjątku opisanego w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż różnica pomiędzy dopuszczalnym kryterium dochodowym, a rzeczywistym dochodem członka rodziny jest wyższa niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego. Od wskazanej wyżej decyzji M. O. wniosła odwołanie zarzucając organowi dokonanie krzywdzącego ją i niesprawiedliwego obliczenia dochodu rodziny. Nie odliczenie , jako dochodu utraconego, uzyskiwanych przez jej męża dochodów z tytułu umów o dzieło stworzyło, w opinii skarżącej, nie realny obraz sytuacji finansowej jej rodziny. Podkreśliła, iż zdaje sobie sprawę z dokonania tych obliczeń w zgodzie z obowiązującym prawem, jednakże wynik ich nie jest zgodny ze stanem faktycznym zobrazowanym w zeznaniach podatkowych. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...], po rozpoznaniu złożonego przez stronę odwołania , działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy organ ustalił, iż dochód rodziny odwołującej, wynikający z przestawionego zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. wynosił za rok 2007 kwotę [...] zł. W skład rocznego dochodu rodziny wchodziło stypendium męża odwołującej w kwocie [...] zł oraz jego dochód w kwocie [...] zł. Przeciętny miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem w 2007r. kwotę [...] zł. Utrata zatrudnienia przez męża odwołującej w lutym 2008r. spowodowała według organu utratę dochodu w przeciętnej jego miesięcznej wysokości, która wyliczono o na kwotę [...] zł. W związku z podjęciem zatrudnienia w miesiącu marcu 2008r. mąż odwołującej uzyskał za pierwszy przepracowany miesiąc dochód w kwocie [...] zł. W opinii organu treść § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne nakazywała doliczyć do dochodu rodziny odwołującej, jako dochód uzyskany, kwotę wynagrodzenia za pierwszy pełnym przepracowany miesiąc. W efekcie matematycznych działań Kolegium wykazało, iż wysokość miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł, co potwierdzać miało słuszność rozstrzygnięcia organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało odwołującą, iż w świetle brzmienia art. 3 pkt 24 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma możliwości potraktowania dochodu osiągniętego przez męża odwołującej w 2007r. z tytułu umowy o dzieło jako dochodu utraconego, albowiem ustawodawca w katalogu sytuacji traktowanych jako utrata dochodu wykluczył dochód z tytułu pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. O. ponowiła swoje twierdzenia przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stwierdziła, iż przepisy regulujące zasady dochodu utraconego łamią prawo do swobodnego sposobu legalnego uzyskiwania dochodu oraz prawa jej niepełnosprawnego dziecka do ochrony i opieki. Zwróciła się o rozważenie, czy przepis, który powoduje podwójne naliczanie dochodów przez nie uznanie ich części jako utraconej, jest zgodny z Konstytucją RP i innymi aktami. W odpowiedzi na skargę , wnosząc o jej oddalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż osiągnięty przez członków rodziny skarżącej przekroczył kryterium dochodowe, a tym samym skarżąca nie spełniła warunków ustawowych do otrzymania świadczeń rodzinnych. Powołano się nadto na brzmienie art. 3 pkt 24 lit.c ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W ramach kontroli wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność dokonanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a ) prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zawiera w swojej treści słowniczek pojęć użytych w tym akcie prawnym (art. 3 ustawy). W słowniczku tym znajduje się między innymi pojęcie "dochodu", "dochodu rodziny" "dochodu utraconego" i pojęcie "dochodu uzyskanego". Te dwa ostatnie pojęcia zdefiniowane zostały poprzez wskazanie wywołujących je zdarzeń. Przechodząc w tym miejscu do koniecznych dla sprawy rozważań, mających na celu nadanie pojęciu "dochodu uzyskanego" i "dochodu utraconego" właściwego znaczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę na ratio zamieszczonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Zważyć trzeba, iż warunkiem przyznania świadczeń rodzinnych jest spełnienie określonego kryterium dochodowego. Kryterium to wyznaczone jest przez dochód rodziny zdefiniowany w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oznaczający przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Kwota ta, wyznaczona jako miernik oceny uprawnień podmiotów wnioskujących o przyznanie świadczeń rodzinnych, może jednak w istocie nie odpowiadać ich rzeczywistej sytuacji materialnej w roku zasiłkowym. Ustawodawca, przewidując taką możliwość, wprowadził do ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjątki w postaci instytucji "dochodu utraconego" i "dochodu uzyskanego", pozwalające na korektę dochodu rodziny wnioskodawcy. Wyznaczył jednak zamknięty katalog zdarzeń, które uprawniają organ do odstąpienia od reguły ustalenia sytuacji materialnej wnioskodawcy w oparciu o przeciętny miesięczny dochód członków jego rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Uprawnienie do odstąpienia od wskazanej reguły ustalania sytuacji materialnej wnioskodawcy zachodzi zatem, po pierwsze, w przypadku zaistnienia w sprawie "utraty dochodu", po drugie, w przypadku "uzyskania dochodu". Zdarzenie w postaci "dochodu uzyskanego" lub "dochodu utraconego" może nastąpić po stronie wnioskodawcy, jak też każdego z członków jego rodziny. Zdarzenia te, co wynika z treści art. 3 pkt 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odnoszą się do ustawowo określonych sytuacji, w których podmioty te albo tracą swoje źródło dochodu (art. 3 pkt 23 wymienionej ustawy) albo otrzymują je ( art. 3 pkt 24). W ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych pojęcie "utracony" i "uzyskany" dochód ma przeto zdefiniowane znaczenie. W przypadku istnienia definicji legalnej, sformułowanego przez nią znaczenia definiowanego terminu nie wolno przełamywać przy zastosowaniu innych rodzajów wykładni. ( M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, s. 203-205) . Tym bardziej niedozwolone jest nadawanie zdefiniowanemu w ustawie pojęciu nadawanie znaczenia potocznego. Wobec powyższego jakiekolwiek inne zdarzenia, nie odpowiadające ściśle przesłankom, o których mowa w cyt. normie prawnej, nie stanowią w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochodu utraconego" lub "dochodu uzyskanego" i nie prowadzą do możliwości odstępstwa od reguły ustalania wysokości dochodu rodziny ubiegającej się o prawo do świadczeń. Przepis art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż "utrata dochodu" to utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Jak wynika z powyższego, wolą ustawodawcy expressis verbis było wyłączenie spośród zdarzeń uznawanych potocznie jako "utrata dochodu" zdarzenia w postaci utraty dochodu wywołanej zaprzestaniem świadczenia pracy w formie umowy o dzieło. Powracając na grunt badanej sprawy trzeba zauważyć, iż organy administracji słusznie uznały, iż w sprawie brak jest możliwości potraktowania pracy zarobkowej wykonywanej przez męża skarżącej w formie umowy o dzieło w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, jako dochodu utraconego w rozumieniu art.3 pkt 23 lit.c przywoływanej ustawy mimo, iż w rzeczywistości w roku zasiłkowym pracy tej już nie świadczył. W konsekwencji do tego słusznie uznano , iż brak jest przesłanek do odstąpienia od reguły obliczania dochodu rodziny skarżącej określonej w treści art. 3 pkt 2 ustawy i zastosowania regulacji opisanej w jej art. 5 ust. 4 . Skoro pojęcie utraty dochodu zostało zdefiniowane na potrzeby ustawy w art. 3 pkt 23, to bez wątpienia w takim, a nie innym znaczeniu ustawodawca użył go również w treści art. 5 ust. 4. Podkreśla się w tym miejscu, iż obowiązkiem organów administracji wynikającym z zasady praworządności opisanej w treści art. 6 k.p.a., jest orzekanie w oparciu o prawo powszechnie obowiązujące. Obowiązek ten zawiera w sobie także prawidłowe interpretowanie stosowanych przepisów prawa. Błędna wykładnia zastosowanej normy prawnej prowadzi do naruszenia prawa materialnego i nakazuje usunięcie z obrotu prawnego tak wydanego aktu prawnego. Zgodnie z ratio ustawy o świadczeniach rodzinnych wsparcie, w postaci wymienionych w niej świadczeń, przeznaczone jest dla określonego kręgu podmiotów, który to krąg wyznacza ich sytuacja materialna. Z tych względów obowiązkiem organów pomocy społecznej jest w sposób wnikliwy i zgodny z obowiązującym prawem dokonywać kontroli sytuacji finansowej rodzin występujących o wsparcie w formie zasiłków rodzinnych, co zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego miało miejsce w sprawie. Odnosząc się natomiast do postawionego przez skarżącą wniosku o rozważenie przez Sąd kwestii zgodności zastosowanej przez ustawodawcę regulacji prawnej z Konstytucją RP wskazać należy na art. 193 Konstytucji RP pozwalający każdemu sądowi na przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed tym sądem. Zważyć jednakże przyjdzie, że o potrzebie skorzystania z możliwości wynikającej z wymienionego art. 193 Konstytucji decydują rzeczywiste wątpliwości sądu, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie wątpliwości podnoszone przez strony. Rozważając powyższa kwestię skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż w sprawie nie ma potrzeby skorzystania z uprawnienia wynikającego z wyżej przywołanego przepisu art. 193 konstytucji RP. W opinii Sądu tak rozumiany, jak wynika z wyżej przedstawionych uwag przepis art. 3 pkt 23 lit.c oraz art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, koresponduje z normami art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 71 ustawy zasadniczej. Na wstępie zauważyć należy , iż art. 71 ust. 1 Konstytucji nakłada na państwo obowiązek uwzględnienia dobra rodziny w polityce społecznej i gospodarczej. Na podstawie tego przepisu jednostka nie ma indywidualnych roszczeń wobec państwa. Nie znaczy to jednak, że regulacja ta nie ma znaczenia. Naruszenie konstytucyjnego przepisu o zadaniach polityki państwa może bowiem nastąpić, gdy ustawodawca niewłaściwie zinterpretował przepis Konstytucji, który wyznacza cel czy zadanie władzy publicznej (por. wyrok TK z 4 kwietnia 2001 r., sygn. K 11/00, OTK ZU nr 3/2001, poz. 54). Konstytucja nie wskazuje szczególnych środków w zakresie prowadzenia polityki prorodzinnej. Mimo że beneficjentem jest rodzina, nie znaczy to jednak, że państwo ma wyręczać rodzinę w jej zadaniach. Ochrona rodziny nie sięga bowiem tak daleko, żeby państwo mogło zwolnić osoby odpowiedzialne za jej sytuację od obowiązku troski i starań o utrzymanie rodziny. Rola państwa jest zatem pomocnicza i komplementarna (por. T. Smyczyński, Rodzina i prawo w świetle nowej Konstytucji, "Państwo i Prawo" z. 11-12/1997, s. 191-192). Świadczenie rodzinne jest więc subsydiarną formą pomocy rodzinie, a instytucja ta jest wyrazem realizacji zasady pomocniczości. Oznacza to, że społeczeństwo nie powinno przejmować z rodziców przypisanych im naturalnie zadań. Wsparcie powinno być udzielane natomiast wówczas, gdy dana osoba lub rodzina nie jest w stanie sama sobie poradzić. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego regulacja prawna zawarta w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala na realizację obowiązku wspierania rodzin o niskich dochodach, a zróżnicowanie uprawnień do pomocy państwa w zależności od wysokości uzyskiwanego dochodu pozostaje w zgodzie z zasadą sprawiedliwości społecznej oraz równości ( art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP). Istota zasady sprawiedliwości społecznej nie polega na subiektywnym poczuciu sprawiedliwości, albowiem w przypadku tej normy chodzi wyraźnie o sprawiedliwość jako kategorię społeczną. Zasada sprawiedliwości społecznej implikuje konieczność prowadzenia przez Państwo polityki gospodarczej zgodnej z interesem społecznym. Zasada ta wpływa też na treść norm konstytucyjnych dotyczących praw i wolności jednostki, a zwłaszcza na rozumienie zasady równości. Oznacza ona odrzucenie pojmowania jej w sposób totalny, jako równości pod każdym względem. Niemniej sprawiedliwość jest przeciwieństwem arbitralności, wymaga bowiem, aby zróżnicowanie poszczególnych ludzi pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji tych ludzi. Chociaż sprawiedliwość społeczna łączy się z konstytucyjną zasadą równości, to nie oznacza konieczności przyznania wszystkim kategoriom obywateli (grup podmiotów) jednakowych praw i obowiązków. Poszczególne kategorie podmiotów powinny być traktowane równo, tzn. według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących, tylko wówczas gdy u podłoża określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych kategorii podmiotów (tak: np. (w:) B. Banaszak, "Prawo konstytucyjne", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 221-222). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wielokrotnie podkreślał, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem - według Trybunału - także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SK 11/01, OTK-A 2002/1/2) stwierdził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko - równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie (w:) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt P 4/03, OTK-A 2004/6/55, czy też w wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, OTK-A 2002/2/18). W wyroku z dnia 24 czerwca 1998 r. (sygn. akt K 3/98, OTK 1998/4/52), Trybunał wyraźnie wskazał, iż sprawą podstawową dla oceny dochowania zasady równości jest ustalenie cechy istotnej, z uwagi na którą przepisy prawa dokonały zróżnicowania sytuacji prawnej swoich adresatów. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego różnicowanie sytuacji prawnej obywateli jest wtedy sprzeczne z Konstytucją, jeżeli traktuje się w sposób różny podmioty lub sytuacje podobne, a takie różnice traktowania nie znajdują należytego uzasadnienia konstytucyjnego (patrz także (w:) orzeczenie TK z dnia 16 grudnia 1997 r., sygn. akt K 8/97, OTK ZU nr 5-6/1997, s. 502). Jak z powyższego wynika odstępstwo od zasady równości nie jest tożsame z naruszeniem art. 32 Konstytucji. Niezbędna dla rozstrzygnięcia tej kwestii jest bowiem ocena przyjętego kryterium zróżnicowania. Równość wobec prawa to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt U 17/97, OTK 1998, nr 3, poz. 34 ). Przyjęte w ustawie o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowe jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego całkowicie usprawiedliwione, korelujące z zasadami demokratycznego państwa. Powracając do treści art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych , a nadto wskazując na art. 3 pkt 24 lit. c Sąd zwraca uwagę, iż ustawodawca nie uwzględnił, jako wyjątku od zasadniczej regulacji obliczania dochodu rodziny, zdarzeń w postaci pracy wykonywanej na umowę o dzieło zarówno jako dochód utracony, jak i dochód uzyskany. Zmiana finansowa rodziny pobierającej świadczenie rodzinne w przypadku uzyskania lub utraty środków pieniężnych na podstawie umowy o dzieło nie powoduje zatem dodatkowego obciążenia służb zajmujących się obsługą świadczeń alimentacyjnych, gdyż strony w takim wypadku nie mają obowiązku zgłaszać się do jednostki, zajmującej się wypłatą świadczeń alimentacyjnych, z informacją , że taki dochód uzyskały lub utraciły. Umowa o dzieło jest dosyć specyficzną umową cywilnoprawną, która co do zasady nie ma charakteru wykonywania pracy długoterminowej , a więc można przyjąć, iż koszty obsługi stron uzyskujących lub tracących dochód uzyskany w ten sposób byłyby niewspółmiernie wysokie. Jak wcześniej zauważa się zasada sprawiedliwości społecznej implikuje konieczność prowadzenia przez Państwo polityki gospodarczej zgodnej z interesem społecznym. Zasada ta wpływa też na treść norm konstytucyjnych dotyczących praw i wolności jednostki, a zwłaszcza na rozumienie zasady równości. W ocenie Sądu zaskarżone przepisy i oparte na nich rozstrzygnięcia organów nie łamią zatem zasady równości. Trybunał Konstytucyjny dopuszczał bowiem wielokrotnie w swym orzecznictwie tzw. dyskryminację pozytywną polegającą na aktywnym preferowaniu pewnych grup, gdy jest to konieczne dla doprowadzenia do faktycznej równości (np. przyznanie określonych preferencji w zakresie ubezpieczenia społecznego, w tym świadczeń emerytalno-rentowych - vide: B. Banaszak, "Prawo konstytucyjne", s. 456-457, patrz także (w:) Jerzy Oniszczuk, "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego na początku XXI w.", Zakamycze 2004, s. 585-586 i cyt. tam orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lutego 1997 r., K. 21/95). W świetle przedstawionych wyżej rozważań nie było podstaw do przedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, czy art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim wyłącza z katalogu zdarzeń określonych jako "dochód utracony" wykonywanie pracy w formie umowy o dzieło jest zgodny przepisami Konstytucji RP. Mając powyższe na względzie, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.