II GZ 211/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. T. K. w P. - I. G. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 345/09 w zakresie przekazania sprawy do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu w sprawie ze skargi Z. T. K. w P. - I. G. w Ł. na pismo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu antymonopolowym postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 345/09 przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako miejscowo właściwemu, uznając się za niewłaściwy w sprawie ze skargi Z. T. K. w P. - I. G. w Ł. na pismo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Strona złożyła skargę do WSA w Gdańsku kierując się faktem, iż ww. pismo zostało wydane przez Prezesa UOKiK Delegaturę w Gdańsku, a zatem organ mający siedzibę na terenie właściwości miejscowej tego sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie zgodził się z powyższym stanowiskiem i stwierdził, że właściwy miejscowo do rozpoznania skargi jest WSA w Warszawie, ponieważ organem, który wydał decyzję w sprawie, jest Prezes UOKiK z siedzibą w Warszawie a nie Delegatura Urzędu. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), Prezes Urzędu jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów. Swoje zadania Prezes Urzędu wykonuje przy pomocy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, składającego się z Centrali i delegatur. Decyzje i postanowienia w sprawach z zakresu właściwości delegatur oraz w sprawach przekazanych do załatwienia przez Prezesa Urzędu wydają wprawdzie dyrektorzy delegatur, lecz czynią to w imieniu Prezesa Urzędu. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, obejmujących wpis od zażalenia w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa prawnego przez radcę prawnego, według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: 1. błędnej wykładni art. 33 ust. 6 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zasadzającej się w twierdzeniu, iż z faktu, że dyrektorzy delegatur Urzędu wydają decyzje i postanowienia w imieniu Prezesa Urzędu wynika, że siedzibą organu administracji rządowej prowadzącego postępowanie antymonopolowe jest siedziba organu centralnego, a nie siedziba delegatury tego organu, gdyż wszelkie działanie lub zaniechanie delegatury Urzędu reprezentowanej przez jej dyrektora są działaniami organu centralnego, a nie jego delegatury; 2. pominięciu regulacji art. 33 ust. 3 w związku z art. 33 ust. 4 ustawy, z której wynika, że delegatury Urzędu posiadają wyłączną właściwość miejscową i rzeczową w sprawach z zakresu działania Prezesa Urzędu; 3. pominięciu regulacji § 1 pkt 2 w związku z § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939 ze zm.), w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. NT 107, poz. 887 ze zm.), z której wynika, że delegatury Urzędu posiadają wyłączną właściwość miejscową i rzeczową w sprawach z zakresu działania Prezesa Urzędu w sprawach w tych przepisach określonych; 4. błędnym utożsamieniu przez Sąd I instancji instytucji upoważnienia administracyjnego z art. 268a k.p.a. w związku z art. 83 ustawy z instytucją wydawania w imieniu Prezesa Urzędu przez dyrektorów delegatur Urzędu decyzji i postanowień, uregulowaną w art. 33 ust. 6 ustawy, w sytuacji gdy są to zupełnie różne od siebie instytucje prawa procesowego administracyjnego; 5. przyjęciu, z pominięciem przepisów o właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu, iż siedzibą organu administracji rządowej właściwego w przedmiotowej sprawie jest miasto Warszawa a nie miasto Gdańsk, co świadczy o niewłaściwym zastosowaniu regulacji art. 13 § 2 w związku z art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na zażalenie Prezes UOKiK wniósł o oddalenie zażalenia jako całkowicie bezzasadnego. Zdaniem organu, okoliczność, że decyzje i postanowienia wydawane przez Prezesa UOKiK podpisywane są również przez dyrektorów delegatur, a delegatury, jako jednostki terenowe, posiadają określoną stosownymi przepisami właściwość rzeczową i miejscową, nie upoważnia w żadnym zakresie do przyjęcia, że dyrektorzy delegatur są organami administracji publicznej uprawnionymi do wydawania we własnym imieniu samodzielnych, autonomicznych, rozstrzygnięć. Dyrektor delegatury jako upoważniony pracownik Urzędu, podpisując stosowne decyzje i postanowienia nie staje się organem administracji, ponieważ wykonuje jedynie kompetencje Prezesa Urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowienie o przekazaniu sprawy do rozpoznania właściwemu sądowi administracyjnemu wydał prawidłowo, a tym samym nie dopuścił się zarzucanego mu naruszenia art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdził swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że właściwy miejscowo do rozpoznania skargi na pismo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wydane przez Delegaturę w Gdańsku, jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na którego obszarze właściwości ma siedzibę Prezes UOKiK. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.; dalej: ustawa), siedzibą Prezesa UOKiK jest Warszawa. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów. Jednostką organizacyjną, przy pomocy której organ ten wykonuje swoje zadania, jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (art. 29 ust. 6 ustawy). W ramach Urzędu działa Centrala oraz 9 delegatur, rozmieszczonych stosownie do podziału terytorialnego państwa. Żaden przepis ustawy nie nadaje tym jednostkom ani osobowości prawnej, ani statusu samodzielnego organu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w rozumieniu ustawy jest zorganizowanym zespołem osób przydanym organowi administracji publicznej (Prezesowi Urzędu) do pomocy w pełnieniu jego funkcji. Regulacja ustawowa określająca, iż decyzje i postanowienia wydawane są przez dyrektorów delegatur w imieniu Prezesa Urzędu, w związku z odesłaniem do rozporządzenia o właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur, nie daje podstaw do określenia dyrektora delegatury Urzędu jako organu administracji, a tym samym określenia właściwości sądu administracyjnego według siedziby dyrektora delegatury. Zapis art. 33 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stanowiący o możliwości wydawania decyzji przez dyrektorów delegatur nie oznacza rozproszenia kompetencji organu centralnego na rzecz ww. podmiotów. Dotyczy upoważnienia do podejmowania określonych działań przez te podmioty, które jednak nie nabywają uprawnień, a jedynie pomagają organowi je wykonywać (v. Cz.Martysz w: "Postępowanie administracyjne ogólne" G.Łaszczyca, C.Martysz, A.Matan, Warszawa 2003, s. 241-242). Władztwo administracyjne do jednostronnego kształtowania sytuacji prawnej jednostki pozostaje przy organie centralnym. Podobnie, rozporządzenie wykonawcze określa jedynie organizację działalności Urzędu, odwołując się do pojęcia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatury Urzędu. Dyrektor delegatury nie uzyskał na jego podstawie samodzielnych kompetencji orzeczniczych. Moc wiążąca rozstrzygnięć wynika z przyznanych ustawą kompetencji i zadań Prezesa Urzędu, a nie podmiotów należących do struktury organizacyjnej urzędu, pełniącego jedynie funkcję pomocniczą względem organu centralnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również przedstawionego w zażaleniu poglądu, że tylko gdyby dyrektorzy delegatur Urzędu działali w oparciu o upoważnienie administracyjne z art. 268a k.p.a. w związku z art. 83 ustawy, podpisywanie przez nich postanowień i decyzji w imieniu Prezesa UOKiK przesądzałoby o tym, że mamy do czynienia z działaniem Prezesa UOKiK. Uprawnienie do wykonywania określonych czynności w postępowaniu może bowiem wynikać z samej ustawy, a nie tylko z poruczenia organu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.