II SA/Wa 322/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA: Bronisław Szydło, Sędzia WSA: Janusz Walawski, , Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A.N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z delegowania i mianowania na stanowisko 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji, 2. zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu w całości Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania A.N., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2008 r. nr [...], wydany na podstawie art. 32 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Rozkazem tym odwołano A.N. z dniem [...] października 2008 r. z delegowania do czasowego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. i mianowano z dniem [...] października 2008 r. na stanowisko [...] Sekcji [...], zaszeregowane w [...] grupie uposażenia zasadniczego, z mnożnikiem [...] kwoty bazowej, dodatkiem służbowym w kwocie [...] zł i dodatkiem [...]. Rozkazowi temu nadano, na podstawie art. 108 § 1 kpa, rygor natychmiastowej wykonalności. Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że A.N. rozkazem personalnym Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. został odwołany ze stanowiska [...] i z dniem [...] kwietnia 2008 r. przeniesiony do dyspozycji Komendanta [...] Policji. Rozkazem personalnym z tej samej daty delegowano funkcjonariusza do czasowego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu rozkazu z dnia [...] listopada 2008 r. wskazał, że mianowanie funkcjonariusza na stanowisko [...] Sekcji [...] nastąpiło na wniosek Naczelnika Wydziału [...], uzasadniony koniecznością wzmocnienia stanu kadrowego sekcji i zapewnienia prawidłowej realizacji zadań Policji w kierowanej przez niego jednostce. Podkreślił, że A.N. posiada bardzo dobre przygotowanie zawodowe i ogólne, a także kwalifikacje zawodowe niezbędne do objęcia tego stanowiska. Organ zwrócił uwagę na różnice między trybem powołania i odwołania policjanta ze stanowiska służbowego a procedurą zmiany stosunku służbowego w wyniku mianowania i zwolnienia ze stanowiska. Stwierdził, że szczególność uregulowania instytucji powołania i odwołania ma na celu dopuszczenie możliwości nieskrępowanego przekształcenia tego stosunku w każdej chwili. W sytuacji odwołania policjanta ze stanowiska, stosownie do art. 6e ust. 3 ustawy o Policji, przenosi się go do dyspozycji przełożonego uprawnionego do odwołania ze stanowiska. Policjant przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Odwołany pozostaje w dalszym ciągu w służbie. Po tym okresie istnieje konieczność ukształtowania na nowo stosunku służbowego policjanta poprzez mianowanie na stanowisko służbowe. Wywiedziono, że skoro ustawa pragmatyczna nie zawiera przepisu określającego warunki jakim powinno odpowiadać to nowe stanowisko, czy ma być to stanowisko równorzędne bądź niższe od stanowiska zajmowanego przed powołaniem, to organ w zakresie mianowania policjanta na nowe stanowisko służbowe posiada luz decyzyjny. Zaznaczono, że powołany na stanowisko policjant musi mieć pełną świadomość tego, że w przyszłości może już nie zajmować stanowiska zaszeregowanego w grupie uposażenia zasadniczego, którą posiadał przed odwołaniem, a nawet przed powołaniem. Konieczność nadania wydanemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 kpa, umotywowano ważnym interesem służby, tożsamym z interesem społecznym, ze względu na konieczność zapewnienia właściwej realizacji ustawowych zadań Policji. W skardze do Sądu, A.N. zakwestionował wydany w jego sprawie rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji i podważył zasadność nadania mu rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając skargę wskazał, że organ nie wszczął postępowania w przedmiocie jego mianowania na stanowisko przed zakończeniem 6-miesięcznego okresu przewidzianego w art. 6 e ust. 3 ustawy o Policji. Dopiero w dniu 29 września 2008 r. doręczono mu rozkaz o mianowaniu na stanowisko [...]. Stwierdził, że był pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Podał, że decyzję przełożonych przyjął ze zrozumieniem, ale następnie uzyskał informację, że na dzień jego mianowania były w innych komórkach organizacyjnych [...] wolne stanowiska służbowe z grupami uposażenia bezpośrednio niższymi od ostatnio posiadanej, o czym nie został poinformowany. Podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do zarzutów odwołania w sprawie możliwości mianowania go na inne stanowiska służbowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji stwierdził, że Komendant Główny Policji, utrzymując w mocy decyzję Komendanta [...] Policji naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, gdyż rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane z obrazą przepisów prawa materialnego stanowiącego jego podstawę, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Tym samym skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 32 ustawy o Policji. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Przepis ten ma charakter kompetencyjny, gdyż określono w nim wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Nie wskazano natomiast w tym przepisie kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Nie ma jednak wątpliwości, że na podstawie tego przepisu zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to bowiem a contrario z art. 38 ust. 1 i 2 omawianej ustawy o Policji, w którym wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Przepis ten przewiduje w ust. 1 obligatoryjne przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Natomiast w ustępie 2 i 3 wskazuje na możliwość przeniesienia na niższe stanowisko służbowe w przypadkach wyraźnie w nich określonych. Może to mieć miejsce w następujących sytuacjach: 1) orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne; 2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej; 3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko; 5) niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Policjanta można również przenieść na niższe stanowisko służbowe na jego prośbę (ust. 3). Stosownie do ust. 4 powoływanego przepisu policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby. Oznacza to, że organ przed przeniesieniem funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe z powodu likwidacji zajmowanego przez funkcjonariusza stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi jest zobligowany do zapoznania go ze zmianą warunków służby i stosownie do ust. 4 art. 38 ustawy o Policji, uzyskania jego zgody. Jeśli chodzi o stosunek służbowy z powołania to nie ulega wątpliwości, że ma on charakter organizacyjny i nie korzysta ze szczególnej ochrony prawnej, charakterystycznej dla mianowania, którego rozwiązanie możliwe jest tylko w przypadkach określonych w ustawie. Brak tej ochrony wynika z istoty samego powołania, które następuje w celu realizacji określonych zadań i wiąże się zwykle ze sprawowaniem odpowiedzialnych funkcji kierowniczych, a gwarancją realizacji tych funkcji jest pełna przydatność określonej osoby na konkretnym stanowisku służbowym. W związku z tym, do procedury odwołania policjanta w trybie art. 6e ustawy o Policji nie mają zastosowania zasady określone w art. 38 ustawy o Policji. Oznacza to, że powołanego policjanta nie dotyczy zasada wynikająca z art. 32 ustawy o Policji gwarantująca mu, po odwołaniu, stanowisko równorzędne stanowisku zajmowanemu z powołania. Odwołany funkcjonariusz nie traci jednak gwarancji mianowania na stanowisko równorzędne wobec stanowiska zajmowanego przed powołaniem. Mianowanie odwołanego policjanta na stanowisko niższe wobec stanowiska zajmowanego przed powołaniem wyklucza przepis art. 32 ustawy o Policji, na podstawie którego dokonuje się dalszego jego usytuowania w służbie. Wobec tego przy mianowaniu wcześniej odwołanego funkcjonariusza na stanowisko organ winien uwzględniać parametry stanowiska służbowego, jakie ten zajmował w służbie przed objęciem stanowiska z powołania. Zatem nie zasługuje na akceptację przyjęty w zaskarżonej decyzji pogląd, że ustawodawca, rezygnując z uregulowania kwestii mianowania odwołanego policjanta, pozostawił organowi taką swobodę w dalszym usytuowaniu go w służbie, która daje możliwość mianowania policjanta na stanowisko niższe wobec zajmowanego przed powołaniem. Brak uregulowań przedmiotowych kwestii w ustawie o Policji oznacza tylko tyle, że do mianowania policjanta odwołanego należy stosować zasady ogólne wyrażone w art. 32 i 38 ustawy o Policji. Z dostępnych Sądowi akt personalnych A.N. wynika, że przed objęciem stanowiska z powołania zajmował ostatnio stanowisko zaszeregowane do [...] grupy o stopniu etatowym [...] (k.[...] teczki akt personalnych), natomiast obecnie został mianowany na stanowisko zaszeregowane do [...] grupy o stopniu etatowym [...] - według tabeli zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup oraz odpowiadających im policyjnych stopni etatowych, stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ nie wykazał, że stanowisko [...] Sekcji [...] zaszeregowane w [...] grupie uposażenia zasadniczego, na które mianowano skarżącego, jest równorzędne ostatnio zajmowanemu (przed powołaniem) stanowisku z mianowania. W tym stanie rzeczy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia art. 152 tej ustawy.