II SAB/Wa 60/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA: Bronisław Szydło, Sędzia WSA: Janusz Walawski, , Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K.U. na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz skarżącego K.U. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. K.U. w oparciu o art. 51 ust. 3 Konstytucji RP oraz ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wystąpił pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie kserokopii wytycznych/wewnętrznych zarządzeń Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa dotyczących postępowania w przypadku eksportu roślin oraz produktów roślinnych wysyłanych w eksporcie z Polski do Federacji Rosyjskiej z lat 2003-2008. Przy czym wniósł o oznaczenie, które są obowiązujące, a które zostały uchylone i w jakiej dacie. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. Zastępca Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa poinformował K.U., że stosownie do jego wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. przekazuje w załączeniu procedury postępowania przy przeprowadzaniu kontroli fitosanitarnej roślin, produktów roślinnych i przedmiotów przeznaczonych do Federacji Rosyjskiej, które obowiązywały w latach 2003-2008 oraz procedurę obecnie obowiązującą. Wskazano, że załącznikiem nr 1 do pisma jest procedura obowiązująca w latach 2003-2006, która weszła w życie zarządzeniem nr [...] Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lutego 2003 r. Załącznik nr 2 natomiast to procedura, która weszła w życie zarządzeniem Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa nr [...] z [...] lutego 2007 r. Jako załącznik nr 3 oznaczono procedurę, która obecnie obowiązuje od dnia [...] lipca 2008 r. Pismo to doręczono wnioskodawcy w dniu 23 stycznia 2009 r. Następnie K.U. pismem z dnia [...] lutego 2009 r. ponowił swój wniosek o udostępnienie informacji z dnia [...] stycznia 2009 r., informując Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, że wniosek ten nie doczekał się odpowiedzi. Podał, że domagał się w nim udostępnienia wszystkich kopii zarządzeń Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa wydanych w latach 2003 – 2008, dotyczących i mających związek z eksportem lub reeksportem roślin i produktów roślinnych do Federacji Rosyjskiej. Nie wnioskował natomiast o udostępnienie procedur, jakie mu przysłano pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. W nawiązaniu do pisma z dnia [...] lutego 2009 r., Dyrektor Generalny Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa skierował do K.U. w dniu [...] lutego 2009 r. pismo, którym przekazał jako załącznik nr 1 kopię zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lutego 2003 r. oraz jako załącznik nr 2 zarządzenie nr [...] Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lutego 2007 r. Pismo to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 2 marca 2009 r. Następnie w dniu 4 marca 2009 r. K.U. skierował w trybie nadzoru do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę na Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa i wnioskował o interwencję w sprawie właściwego postępowania w sprawie jego wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. Stwierdził, że przesłane mu w związku z tym wnioskiem dwa pisma nie spełniły jego oczekiwań. Odpowiedź na tę skargę skierował do skarżącego Zastępca Dyrektora Departamentu Kontroli i Ochrony Roślin Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 9 kwietnia 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, biorąc pod uwagę ostatnio wskazane pismo, które otrzymał do wiadomości, skierował do K.U. w dniu [...] kwietnia 2009 r. pismo uzupełniające do pism skierowanych do niego w dniu [...] stycznia i [...] lutego 2009 r. Poinformował w nim, że zarządzenie Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. weszło w życie z dniem [...] marca 2003 r. i obowiązywało do dnia [...] lutego 2007 r. Zaś zarządzenie nr [...] tegoż organu z dnia [...] lutego 2007 r. weszło w życie w tym dniu tj. [...]lutego 2007 r. i obowiązywało do dnia [...] lipca 2008 r. Pismo to otrzymał skarżący w dniu 4 maja 2009 r. W skardze do Sądu z dnia 14 kwietnia 2009 r. oraz w pismach z dnia 17 kwietnia 2009 r. i 22 czerwca 2009 r., będącymi uzupełnieniem skargi, K.U. zarzucił Głównemu Inspektorowi Ochrony Roślin i Nasiennictwa bezczynność w załatwieniu jego wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. i wniósł o zobligowanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji, orzeczenie kary grzywny wobec zobowiązanego do jej udzielenia i zasądzenie kosztów postępowania. Wnoszący skargę stwierdził, że wraz z pismem z dnia [...] stycznia 2009 r., będącym odpowiedzią na jego wniosek, otrzymał wydruki komputerowe, które nie były żądanymi informacjami i nie stanowiły dokumentu urzędowego, ponieważ nie zawierały danych identyfikujących ich wytwórcę ani też nie wskazywały miejsca oraz daty ich wytworzenia. Uznał, że również kolejne pismo organu z dnia [...] lutego 2009 r., zawierające kserokopie dwóch niekompletnych zarządzeń, nie uwzględniło jego żądania. Załączył kopię, jak podał, jednego z kilkunastu zarządzeń/wytycznych wydanych przez organ w zakreślonym jego wnioskiem okresie, które miały związek z eksportem produktów roślinnych do Federacji Rosyjskiej. Stwierdził, że to właśnie o udostępnienie takich dokumentów, które otrzymali wszyscy wojewódzcy inspektorzy ochrony roślin i nasiennictwa, wnosił w swoim wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. Podniósł, że celem złożonego wniosku było uzyskanie informacji na temat uprawnień i obowiązków jakimi związani są wojewódzcy inspektorzy ochrony roślin i nasiennictwa w przypadku eksportu roślin i produktów roślinnych do Federacji Rosyjskiej. Chodziło mu bowiem o takie zarządzenia i wytyczne jak przykładowo pismo z dnia [...] lutego 2005 r., zawierające ustalenia z narady, które po rozesłaniu do wojewódzkich inspektorów stawało się takimi wytycznymi, a przez organ nazywanymi zaleceniami. Jego zdaniem, wskazane pismo jest dowodem na to, że organ dysponuje oczekiwanymi informacjami, lecz ich nie udostępnia. Uważa, że każde pismo kierowane do wojewódzkich inspektorów i zobowiązujące do określonych działań należy uznać za wytyczne i bez znaczenia jest dwoistość stosowanego nazewnictwa przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przekazano skarżącemu wszystkie wydane w latach 2003- 2009 zarządzenia i wytyczne Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, którymi posługują się inspektorzy przy prowadzeniu obsługi przesyłek kierowanych na eksport do Federacji Rosyjskiej. Zawierają one między innymi opis postępowania podczas wykonywania kontroli fitosanitarnych przed eksportem, wypełniania i oznaczania świadectw fitosanitarnych, dokumentowania przeprowadzonych czynności kontrolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawierający żądanie udzielenia informacji w zakresie wytycznych/wewnętrznych zarządzeń Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa dotyczących postępowania w przypadku eksportu roślin oraz produktów roślinnych wysyłanych w eksporcie z Polski do Federacji Rosyjskiej niewątpliwie mieści się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, która podlega udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 tej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania - por. wyr. NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99 (niepubl.). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sadowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc z tego powodu bezprzedmiotowe i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa do dnia rozprawy udzielił skarżącemu pełnej informacji publicznej w zakresie jego wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. i tym samym nie pozostaje w bezczynności. Wskazać bowiem należy, że pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa udostępnił część żądanej informacji publicznej przez przesłanie kserokopii wytycznych Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa pochodzących z lat 2003-2008 dotyczących postępowania w przypadku eksportu roślin oraz produktów roślinnych wysyłanych w eksporcie z Polski do Federacji Rosyjskiej. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2009 r. przesłał wnioskodawcy zarządzenia wprowadzające te uchwały. Zaś w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r., które skarżący otrzymał w dniu 4 maja 2009 r., a więc już po wpłynięciu skargi do Sądu, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, określił, które z przesłanych wcześniej wytycznych są obowiązujące, a które zostały uchylone i w jakiej dacie. Fakt, iż treść przekazanych skarżącemu pism nie była dla niego satysfakcjonującą odpowiedzią nie stanowi o bezczynności organu, a jest jedynie konsekwencją treści wniosku, który zawierał ogólną prośbę o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wytycznych/wewnętrznych zarządzeń Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w zakresie postępowania w przypadku eksportu roślin oraz produktów roślinnych wysyłanych w eksporcie z Polski do Federacji Rosyjskiej z lat 2003-2008. Na tak sformułowany wniosek, zdaniem Sądu, odpowiedź została udzielona pismami z dnia z dnia [...] stycznia 2009 r., [...] lutego 2009 r. oraz [...] kwietnia 2009 r. Udostępnione informacje zawierały dane określające autora przekazanych wytycznych/zarządzeń oraz datę ich wydania i obowiązywania. Podkreślenia wymaga fakt, że dopiero na etapie postępowania sądowego skarżący wyjaśnił, jak jego zdaniem należałoby interpretować użyte w jego wniosku pojęcie wytycznych i zarządzeń, ilustrując to przykładową kserokopią pisma z dnia [...] lutego 2005 r. skierowanego do wszystkich wojewódzkich inspektorów ochrony roślin i nasiennictwa, zawierającego ustalenia z narady przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2005 r. w sprawie zasad obsługi fitosanitarnej eksportowanych do Federacji Rosyjskiej roślin, produktów roślinnych i przedmiotów. Jednocześnie należy wyjaśnić skarżącemu, że sąd administracyjny, nawet w przypadku uwzględnienia skargi, nie jest uprawniony do wymierzenia kary na podstawie przepisu art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten przewiduje bowiem możliwość nałożenia sankcji karnych jedynie w trybie procedury karnej. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. Odnośnie kosztów postępowania Sąd, na podstawie art. 200 w zw. z art. 201 § 1 oraz art. 205 § 2 tej ustawy orzekł jak w punkcie drugim sentencji.