II OZ 639/10

Dnia 6 lipca 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 marca 2010 roku, sygn. akt IV SA/Gl 786/08 o odrzuceniu skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2009 roku sygn. akt IV SA/Gl 786/08 oddalającego skargę J.J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2008 roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargą kasacyjną J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2009 roku sygn. akt IV SA/Gl 786/08 oddalającego skargę J.J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2008 roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 22 czerwca 2009 r. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach wyznaczył na pełnomocnika skarżącego radcę prawnego E.P. (pismo z dnia 9 października 2009 r.). Wyznaczony pełnomocnik pismem z dnia 17 lutego 2010 r. wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 maja 2009 r. legitymując się udzielonym mu 10 lutego 2010 r. pełnomocnictwem. Radca prawny nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Odrzucając skargę kasacyjną Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną po terminie, gdyż ten upłynął w dniu 22 lipca 2009 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący zaprezentował stanowisko, zgodnie z którym skorzystanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną z prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie może stawiać tej strony w sytuacji gorszej od osoby, która z tego prawa nie korzysta i może wnieść skargę kasacyjną bez przeszkód w ustawowym terminie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zatem biec od dnia, w którym pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu udzielono stosownego pełnomocnictwa. W ocenie skarżącego odmienne stanowisko pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Konsekwencją wniesienie skargi po upływie wskazanego wyżej terminu jest jej odrzucenie (art. 178 p.p.s.a). Zasadniczą kwestią jaka wymaga rozstrzygnięcia na tym etapie postępowania jest ustalenie, czy w przypadku, gdy strona po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej wystąpi w wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który to wniosek zostanie uwzględniony, a do wyznaczenia pełnomocnika dojdzie po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, termin do wniesienia skargi kasacyjnej liczony być powinien od dnia doręczenia orzeczenia skarżącemu czy też od dnia, w którym pełnomocnikowi z urzędu udzielono pełnomocnictwa. Analiza przepisu art. 177 § 1 p.p.s.a. prowadzić musi do wniosku, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożonym w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu. Żaden z przepisów cytowanej ustawy nie przewiduje możliwości przedłużania czy skracania terminu do złożenia skargi kasacyjnej, a tym bardziej odmiennego niż to wynika z cytowanego przepisu określenia początku jego biegu. Niemniej jednak okoliczności związane z wyznaczeniem fachowego pełnomocnika mogą mieć wpływ na zasadność wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W tym też znaczeniu, interesy strony, której sytuacja finansowa nie pozwala na samodzielne ustanowienie pełnomocnika, są chronione w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z jednej strony bowiem ma ona uprawnienie do skorzystania z bezpłatnych usług profesjonalnego pełnomocnika, a z drugiej dysponuje środkami prawnymi umożliwiającymi skuteczne uchylenie się od negatywnych skutków uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, które to uchybienie jest następstwem procedury związanej z wyznaczeniem pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.