II OZ 838/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 8 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 960/09 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego J. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony. Wnioskodawca podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 153 m², mieszkanie o powierzchni 25 m² oraz nieruchomość rolna o łącznej powierzchni około 5,60 ha. We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego źródła dochodu. Ponadto skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów za wyjątkiem niewielkich kwot przeznaczanych na drewno opałowe, nie korzysta z opieki społecznej, nie dysponuje rachunkami bankowymi, nie prowadzi także żadnej hodowli zwierząt. Skarżący, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy ograniczył się do przedstawienia informacji niepopartych jakimikolwiek dowodami. Nie przedłożył, mimo wezwania, w szczególności informacji w zakresie ponoszonych wydatków na utrzymanie, jak i kosztów związanych z posiadaniem przez niego nieruchomości. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, kwestionując jego prawidłowość. Skarżący podniósł, że nie pobiera żadnych dotacji, a podatki opłaca z losowo zdobytych pieniędzy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie przede wszystkim należy podnieść, że kwestia odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący w rozpoznawanej sprawie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w lipcu 2009 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 10 grudnia 2009 r. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia było to, iż skarżący, mimo wezwania, nie wyjaśnił swojej sytuacji majątkowej (w szczególności nie przedłożył żądanych dokumentów źródłowych), tym samym oświadczenia składane przez skarżącego okazały się nie wystarczające do przyznania mu prawa pomocy. Skarżący, występując po raz kolejny z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie podał żadnych nowych okoliczności ani dokumentów, które świadczyłyby, że jego sytuacja materialna uległa zmianie. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Reguła ta znajduje swoje uzasadnienie w normie zawartej w przepisie art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uległa zmianie. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy powinna nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jej wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. Wszelkie powoływane we wniosku okoliczności oraz nadesłane dokumenty zostały już wcześniej ocenione w toku rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący natomiast nie przytoczył żadnych nowych okoliczności ani nie przedstawił żadnych nieznanych wcześniej Sądowi dokumentów, czy oświadczeń. Skoro więc skarżący nie wykazał, iż nastąpiła taka zmiana, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a wobec tego zażalenie podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.