II SA/Wr 528/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Alicja Palus, Protokolant Magda Mikus, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2009r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 7 sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane Decyzją z dnia 15 kwietnia 2008r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie wałbrzyskim, działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał inwestorowi L. K. rozbiórkę obiektu o funkcji garażowo- gospodarczej, zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. P. 9 w W. Od powyższej decyzji strona wniosła osobiście do organu I instancji w dniu 4 lipca 2008r. odwołanie. W uzasadnieniu odwołania odwołująca wskazała, że Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego "wykonywał czynności administracyjne stosując wybiórczość materiałów dowodowych i błędnie uznał odwołującą za inwestora. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2008r. Nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż korespondencja skierowana do odwołującej nie została podjęta w terminie, pomimo powtórnego awizowania, o czym świadczy koperta w której przesłano zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] zawierająca adnotację, że przesyłki nie podjęto w terminie "odpowiednio awiza z dnia 18.04.2008r., oraz 25.04.2008r.". Zatem zgodnie z wymienionymi wcześniej w postanowieniu przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego , tj. art. 41, art. 42, art. 43 i art. 44 zaskarżoną decyzję uważa się za doręczoną odwołującej w dniu 2 maja 2008r. Tego stanu rzeczy, zdaniem organu II instancji, nie zmienia fakt ponownej próby doręczenia zaskarżonej decyzji za pomocą poczty (korespondencja ponownie nie została w terminie odebrana przez skarżącą) ani okoliczność późniejszego przekazania zaskarżonej decyzji skarżącej, jako że doręczenie pisma do rąk własnych adresata po dokonaniu doręczenia zastępczego nie czyni nieskutecznym doręczenia zastępczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie organu odwoławczego L.K. wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ jak podnosi "obywatel nie może odpowiadać za pracę poczty bądź złośliwych sąsiadów". Jednocześnie wyjaśniła, że w dniu 24 czerwca 2008r. po telefonicznej informacji od pracownika Urzędu Gminy W. odebrała decyzję nr [...] wydana przez PINB w W., na którą zgodnie z pouczeniem w decyzji miała prawo do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Skarżąca podkreśliła, że doręczyciel pocztowy nie pozostawił jakiejkolwiek informacji dotyczącej listów poleconych dla niej. W budynku mieszkalnym przy ul. P. 9 od miesiąca listopada 2007r. do dnia złożenia skargi trwa remont pokrycia dachowego. Z uwagi na trwający remont ( hałas) i konflikty z sąsiadami przebywała z mężem u syna, do lokalu mieszkalnego wracali tylko na noc. We wskazanym czasie do skarżącej nie docierała również inna korespondencja z zakładu Energetycznego, Telekomunikacji Polskiej i listy prywatne. Nikt nie informował jej o pismach wysyłanych przez PINB, ani nie stwierdziła pozostawionego awiza wzywającego do odbioru pisma z placówki pocztowej. W tych okolicznościach uznanie korespondencji za doręczoną w dniu 2 maja 2008r. nie jest prawidle. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; przywoływanej dalej jako ,,p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Unormowanie instytucji doręczania pism osobom fizycznym w ogólnym postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 42, art. 43 i art. 44 k.p.a. W art. 42 k.p.a. uregulowane jest tzw. doręczenie właściwe (do rąk adresata), zaś w art. 43 doręczenie zastępcze ( do rąk osoby wymienionej w tym przepisie). Natomiast, w sytuacji, gdy doręczyciel nie może doręczyć pisma w sposób właściwy lub zastępczy, wówczas stosuje przepis art. 44 k.p.a., który normuje tzw. fikcję prawną doręczenia pisma. Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pism przez pocztę. Podkreślić należy, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Według § 2 art. 44 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Z powyższego unormowania wynika, że przesłanką skuteczności dokonania doręczenia (tzw. fikcji doręczenia) w sposób określony w art. 44 k.p.a. jest wymóg odpowiedniego zawiadomienia adresata pisma. W rozpoznawanym przypadku zawiadomienie powinno było zawierać informację o miejscu złożenia pisma (podany adres właściwej placówki pocztowej), możliwości jego odbioru oraz termin, w którym odbiór jest możliwy ( por. wyrok SN z dnia 22 lutego 2001r., III RN 70/00, OSNP 2001, nr 19, poz. 574). Stanowisko SN wydane na gruncie art. 44 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 czerwca 2005r. pozostaje aktualne w obecnym stanie prawnym i odnosi się do obowiązku zawiadomienia o terminie 7 dni, w którym odbiór jest możliwy ( art. 44 § 2 k.p.a.), ale także do obowiązku powtórnego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Artykuł 44 § 2 k.p.a. nakłada na osobę dokonującą zawiadomienia umieszczenia go w określonych miejscach. Przepis art. 44 § 2 k.p.a. zawiera przy tym zamknięty katalog miejsc umieszczenia zawiadomienia, ale także wiążącą ich kolejność. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak w aktach sprawy potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w urzędzie pocztowym na okres 7 dni , a następnie w przypadku jego nieodebrania na dalszy okres 7 dni (łącznie 14 dni) nie pozwala uznać, że decyzja została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. W niniejszej sprawie załączone do akt administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji z dnia 15 kwietnia 2008r. zawiera jedynie informację doręczającego, że adresata nie zastano i wpisana jest data 18.04.2008. Podobny zapis widnieje na kopercie adresowanej do skarżącej, a ponadto zamieszczona została na tej kopercie również dalsza informacja, że awizowano powtórnie 25 kwietnia i widnieje podpis doręczyciela. Na wymienionej korespondencji, tj. kopercie i potwierdzeniu odbioru nie zamieszczono żadnych innych obowiązkowych informacji dla skarżącej wymaganych przepisem art. 44 § 2 k.p.a. Podobne niepełne informacje znajdują się na kolejnej korespondencji wysłanej do skarżącej przez organ I instancji, przy powtórnej próbie doręczenia decyzji. Również na drugiej kopercie skierowanej do skarżącej widnieją napisy "adresat nieobecny" oraz data 26.05.08 wraz z podpisem doręczającego, a także zamieszczona została informacja "awizowano powtórnie dnia 2.06.08" i podpis nieczytelny doręczającego. Podkreślić należy, że wyraz "awizo", jakkolwiek oznacza zawiadomienie odbiorcy, nie można jednak z niego wywieść sposobu zawiadomienia takiego, aby mieścił się on w wymogach art. 44 k.p.a. Koniecznym jest zatem zaznaczenie przez doręczyciela, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki, gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organ odwoławczy błędnie uznał, że decyzja z dnia 15 kwietnia 2008r. Nr [...] została skutecznie doręczona jej adresatowi w trybie, o którym mowa w art. 44 k.p.a. W tym stanie rzeczy, jeżeli nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji nie można stwierdzić, że doszło do upływu terminu do wniesienia odwołania. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem powołanych przepisów art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 152 tej ustawy.